GIỚI THIỆU BẢN TIN HIỆP THÔNG SỐ 153 (THÁNG 5 & 6 NĂM 2026): HỘI THÁNH HIỆP HÀNH THỪA SAI VỚI SENSUS FIDELIUM

GIỚI THIỆU BẢN TIN HIỆP THÔNG SỐ 153 (THÁNG 5 & 6 NĂM 2026): HỘI THÁNH HIỆP HÀNH THỪA SAI VỚI SENSUS FIDELIUM

Giám mục Louis Nguyễn Anh Tuấn

14/07/2026

WHĐ (14/7/2026) - Chúng tôi xin giới thiệu quý độc giả Bản tin Hiệp thông số 153 với chủ đề: Hội thánh hiệp hành thừa sai với sensus fidelium. Các bài viết được thực hiện bởi những nhà đào tạo linh mục và các giáo sư chủng viện thuộc Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn.

LỜI NÓI ĐẦU

Thượng Hội đồng Giám mục lần thứ XVI nhấn mạnh: Hội thánh được mời gọi trở thành một cộng đoàn biết lắng nghe, trong đó mọi thành phần Dân Chúa cùng tham gia vào tiến trình phân định. Trong bối cảnh hiệp hành hiện nay, việc lắng nghe “cảm thức đức tin của người tín hữu” (sensus fidei fidelium) trở thành một yếu tố thiết yếu của đời sống Hội thánh. Từ đó, các mục tử có thể nhận ra và lắng nghe cách thức Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong đời sống đức tin của cộng đoàn Dân Chúa. Công đồng Vaticanô II đã đặt nền tảng cho cách hiểu ấy khi khẳng định rằng: toàn thể các tín hữu, nhờ được xức dầu bởi Chúa Thánh Thần, tham dự vào chức năng ngôn sứ của Đức Kitô. Hiến chế Lumen Gentium nói rõ rằng toàn thể cộng đoàn tín hữu “từ các Giám mục cho đến người tín hữu cuối cùng” khi biểu lộ sự đồng thuận phổ quát trong các vấn đề đức tin và phong hóa thì không thể sai lầm trong đức tin (x. LG 12). Đời sống đức tin của Hội thánh không những được bảo đảm nhờ Huấn quyền, mà còn được nuôi dưỡng và biểu lộ qua cảm thức đức tin sống động của Dân Chúa.

Số Bản tin Hiệp Thông 153 này của Hội đồng Giám mục xin giới thiệu với độc giả các suy tư về cảm thức đức tin của người tín hữu của các tác giả là những nhà đào tạo linh mục và Giáo sư Chủng viện: Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn.

Trước hết, chúng ta được nhắc nhớ lại trong bài Lễ Hiện Xuống mới của tác giả Giuse Nguyễn Trọng Sơn rằng niềm mơ ước của Môsê toàn dân được linh hứng nói tiên tri đã thành hiện thực thời Đấng Mêsia, nay cũng đang dần thành hiện thực trong Dân Chúa hướng tới một Hội thánh hiệp hành. Thánh Thần được ban cho người tin không giới hạn trong vòng Dân đã nhận được phép Thánh Tẩy. Người ta có thể thấy điều đó trong câu chuyện xảy ra nơi gia đình ông Cornêliô ghi trong sách Cv 10. Chân lý được khám phá dần dần trong cuộc sống và khi biết lắng nghe nhau người ta khám phá ra chân lý.

Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng XVI đưa ra một bản tóm kết nền tảng và đầy đủ của cảm thức đức tin của tín hữu trong sự hiệp thông với toàn thể Dân Chúa và Huấn quyền:

“Nhờ Bí tích Rửa tội, ‘Dân thánh của Thiên Chúa cũng tham dự vào chức vụ ngôn sứ của Đức Kitô, bằng cách thể hiện khắp nơi chứng từ sống động về Người cách đặc biệt bằng đời sống đức tin và đức ái’ (LG 12). Việc được xức dầu bởi Chúa Thánh Thần khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội (x. 1 Ga 2,20.27) giúp mọi tín hữu có một bản năng về chân lý của Tin Mừng. Điều này được gọi là cảm thức đức tin (sensus fidei). Cảm thức này hệ tại ở một sự tương hợp nào đó với các thực tại thần linh, dựa trên sự thật rằng, trong Chúa Thánh Thần, người đã nhận Phép Rửa được ‘thông phần vào bản tính Thiên Chúa’ (DV 2). Chính nhờ sự thông phần này mà người tín hữu có khả năng nắm bắt bằng trực giác những gì phù hợp với chân lý mạc khải trong sự hiệp thông của Giáo hội. Vì thế, Hội thánh xác tín rằng Dân thánh của Thiên Chúa không thể sai lầm trong đức tin, họ biểu lộ thuộc tính đặc biệt này khi họ đều đồng thuận về những điều liên quan đến đức tin và phong hóa (x. LG 12). Tuy nhiên, việc thực thi cảm thức đức tin không được nhầm lẫn với dư luận công chúng. Cảm thức đức tin luôn gắn liền với sự phân định của các mục tử ở các cấp độ khác nhau trong đời sống Hội thánh, như được minh chứng qua các giai đoạn liên kết chặt chẽ của tiến trình Thượng Hội đồng. Cảm thức đức tin nhắm tới việc đạt được sự đồng tâm nhất trí của các tín hữu (consensus fidelium), điều này tạo nên ‘một tiêu chí chắc chắn để xác định liệu một giáo lý hay một thực hành cụ thể có thuộc về đức tin tông truyền hay không’ (Ủy ban Thần học Quốc tế, Cảm thức đức tin trong đời sống Giáo hội, 2014, 3).

Bài suy tư Nền Tảng Đồng Hành của tác giả GB. Ngô Hữu Tiến, giúp ta hiểu rõ lý do nền tảng tại sao việc Đồng hành với Dân Chúa là cốt yếu của mục vụ. Nhờ bí tích Rửa Tội, giáo dân được tham gia vào chức vụ ngôn sứ của Đức Kitô, Dân Chúa sở hữu một bản năng đức tin (instinct of faith – sensus fidei), chính bản năng ấy giúp họ nhận ra con đường của Tin Mừng giữa những phức tạp của lịch sử. Cũng từ đó chúng ta nhận ra chính não trạng giáo sĩ trị là trở ngại lớn nhất của việc thực thi mục vụ Đồng hành này.

Có một câu hỏi nảy sinh là: Chúng ta có nguy cơ bị lẫn lộn, đồng nhất sensus fidelium với công luận hoặc với não trạng thời đại, hay không? Bài suy tư Số Sót của Hội thánh của Martinô Nguyễn Đức Trọng sẽ giúp ý thức vấn đề và hướng giải đáp. Trong đó, nguyên tắc ‘đồng cảm với Hội thánh’ (sentire cum Ecclesia) trở thành một tiêu chuẩn phân định không thể thiếu để bảo vệ sensus fidelium khỏi nguy cơ bị biến dạng hoặc bị khai thác vì những mục tiêu ngoài Tin Mừng hoặc đứng ngoài Giáo hội để chỉ trích, phê phán. Yếu tố nền tảng ở đây, trong bối cảnh còn sót lại phần Dân Chúa trung tín trong khi phần lớn đã rời xa Giao ước, là hiểu sensus fidelium không phải là ý kiến của đa số, mà như là trực giác đức tin được gìn giữ bởi những người trung thành, dù rất ít ỏi, giữa một cộng đồng đang khủng hoảng.

Cảm thức đức tin của Dân Chúa cũng biểu hiện ở Lòng đạo đức bình dân, như bài Đạo Đức Bình Dân của Giuse Nguyễn Duy Khương nhắc lại và đào sâu lời dạy đó của các Giám mục Việt Nam (x. Thư Chung 2019). Tham khảo bài Những Dấu Chỉ của Giuse Trần Hoàng Quân, và bài Hội thánh hiệp hành Thừa sai và sensus fidelium trong Đời sống Thánh hiến của Giuse Nguyễn Hồng Quân, chúng ta biết: Ngay cả đối với người tín hữu, là ứng sinh linh mục hay tập sinh đời sống thánh hiến, dấu chỉ của ơn gọi thực sự của người ấy chủ yếu biểu lộ qua cảm thức đức tin bày tỏ qua tinh thần Vâng phục Huấn quyền, tin vào sự dẫn dắt của Chúa Thánh Thần trong Hội thánh phẩm trật. Tác giả Giuse Đỗ Xuân Vinh cũng cho chúng ta một nhận xét cảm thức đức tin của tín hữu đã chớm nở và phát triển từ thời giai đoạn dự tòng. Mục tử và Giáo lý viên đồng hành với dự tòng cần nhạy bén nhận ra những dấu chỉ đức tin ấy nơi người dự tòng.

Những bài viết của các tác giả khác cũng rất hữu ích giúp ta hiểu và thực hành phương pháp luận của Thượng Hội đồng Giám mục XVI để sống tinh thần Hiệp hành. Tôi vui mừng giới thiệu với quý độc giả, đồng cảm hay chưa đồng cảm với Hội thánh, các bài viết rất tốt như đã nêu trong số Bản tin Hiệp Thông 153 này.

Kính chúc quý độc giả một Mùa Phục Sinh đầy tràn ơn Khôn ngoan và Sức mạnh của Chúa Thánh Thần khi thưởng nếm các bài suy tư này. Lễ Kính Lòng Chúa Thương Xót.

Gm. Louis Nguyễn Anh Tuấn

Phó Tổng thư ký HĐGM Việt Nam

_______________________

MỤC LỤC

Lời nói đầu

1) “SENSUS FIDELIUM”, NIỀM HY VỌNG CHO MỘT LỄ HIỆN XUỐNG MỚI - Lm. Giuse Nguyễn Trọng Sơn

2) SENSUS FIDEI FIDELIUM: NỀN TẢNG CHO VIỆC ĐỒNG HÀNH VỚI DÂN CHÚA TRONG SỨ VỤ TRUYỀN GIÁO CỦA CÁC MỤC TỬ - Lm. GB. Ngô Hữu Tiến

3) DI SẢN “SỐ SÓT” VỚI SENSUS FIDELIUM: SỰ KIÊN VỮNG CỦA GIÁO HỘI VIỆT NAM TỪ THỜI KỲ BÁCH HẠI ĐẾN THÁCH ĐỐ KỶ NGUYÊN SỐ - Lm. Martinô Nguyễn Đức Trọng

4) ĐẠO ĐỨC BÌNH DÂN: CÁCH THỨC HIỆP HÀNH TRONG VIỆC SỐNG VÀ LOAN BÁO TIN MỪNG TẠI VIỆT NAM - Lm. Giuse Nguyễn Duy Khương

5) NHỮNG DẤU CHỈ (TÂM LÝ VÀ THIÊNG LIÊNG) HỖ TƯƠNG CHO THẤY MỘT NGƯỜI ỨNG SINH LINH MỤC GIÁO PHẬN TRƯỞNG THÀNH TRONG TIẾN TRÌNH ĐÀO LUYỆN, ĐỂ NÊN NGƯỜI ĐEM LẠI THIỆN ÍCH CHO DÂN CHÚA - Lm. Giuse Trần Hoàng Quân

6) HỘI THÁNH HIỆP HÀNH THỪA SAI VÀ SENSUS FIDELIUM TRONG ĐỜI SỐNG THÁNH HIẾN: LẮNG NGHE THÁNH THẦN ĐỂ SỐNG ĐẶC SỦNG VÀ SỨ VỤ CHUNG - Lm. Giuse Nguyễn Hồng Quân

7) HIỆP HÀNH TỪ GÓC NHÌN CỦA SENSUS FIDEI FIDELIUM NƠI THỜI KỲ DỰ TÒNG - Lm. Giuse Đỗ Xuân Vinh - Đại chủng viện Thánh Giuse Sàigòn

8) LẮNG NGHE ĐỂ TRỞ THÀNH MỘT GIÁO HỘI HIỆP HÀNH: NHỮNG ĐIỂM HỌC HỎI TỪ PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA THƯỢNG HỘI ĐỒNG 2021–2024 VÀ KINH NGHIỆM CHÂU Á - Christina Kheng

_______________________

Chủ nhiệm:

Gm. Giuse Đỗ Mạnh Hùng

Tổng thư ký HĐGM VN

Chịu trách nhiệm thực hiện:

Gm. Louis Nguyễn Anh Tuấn

Thư từ và bài vở xin đề:

VĂN PHÒNG HIỆP THÔNG

72/12 Trần Quốc Toản, P. Võ Thị Sáu, Q.3, TP.HCM

Email: bantinhiepthong@gmail.com

_______________________

Quý độc giả có thể mua Bản tin Hiệp Thông ở các nhà sách Công Giáo tại