GIỚI THIỆU BẢN TIN HIỆP THÔNG CỦA HĐGMVN SỐ 132 (THÁNG 11 & 12 NĂM 2022): ĐỨC CHA FRANÇOIS PALLU VÀ ĐỨC CHA PIERRE LAMBERT DE LA MOTTE

GIỚI THIỆU BẢN TIN HIỆP THÔNG CỦA HĐGMVN SỐ 132 (THÁNG 11 & 12 NĂM 2022): ĐỨC CHA FRANÇOIS PALLU VÀ ĐỨC CHA PIERRE LAMBERT DE LA MOTTE

Tổng Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên

10/11/2022

Bản tin Hiệp Thông số 132 chọn chủ đề “Đức cha François Pallu và Đức cha Pierre Lambert de la Motte” để giới thiệu với quý vị các bài nghiên cứu về đời sống, các nhân đức anh hùng, linh đạo và hoạt động truyền giáo của hai vị Đại diện Tông tòa đầu tiên của Giáo hội Việt Nam.

Lời nói đầu

Thưa quý Độc giả,

Mảnh đất quê hương Việt Nam đã ghi đậm dấu chân của biết bao vị thừa sai, những người đã can đảm hy sinh mang Tin Mừng cứu độ đến cho người dân Việt. Người tín hữu Việt Nam được đón nhận Tin Mừng và từng bước trưởng thành trong Đức tin như ngày nay chính là hoa trái của các ngài. Trong số đó, đặc biệt phải kể đến hai vị Đại diện Tông tòa đầu tiên của Giáo hội Việt Nam, Đức cha Pierre Lambert de la Motte và Đức cha François Pallu.

Ngày 9/9/1659, Tòa Thánh đã thiết lập hai Giáo phận Tông tòa đầu tiên tại Việt Nam là Đàng Ngoài và Đàng Trong. Đức cha François Pallu được bổ nhiệm làm Đại diện Tông tòa Đàng Ngoài và Đức cha Pierre Lambert de la Motte được đặt làm Đại diện Tông tòa Đàng Trong. Cả hai vị, mỗi người một cách thức, đã đặt nền móng cho sự phát triển của Giáo hội Công giáo tại Việt Nam. Đức cha François Pallu tuy chưa một lần đặt chân đến Đàng Ngoài, nhưng đã uỷ quyền cho Đức cha Lambert thay ngài điều hành việc truyền giáo và coi sóc mục vụ Địa phận Tông tòa này. Phần ngài, đã thực hiện các chuyến đi từ châu Á sang châu Âu, lo ngoại giao ở hậu phương, xin Tòa Thánh chuẩn y và công nhận những thành quả tông đồ của Đức cha Lambert. Đức cha Lambert chuyên cần hoạt động để dân Việt được đón nhận Tin Mừng, Ngài tổ chức Công đồng Phố Hiến, thành lập Dòng Mến Thánh Giá, thiết lập hàng giáo sĩ và truyền chức linh mục cho người bản xứ… Hai ơn gọi, một sứ mạng - mỗi người mỗi cách, đã nhiệt thành hy sinh cho công cuộc loan báo Tin mừng cho dân tộc Việt Nam.

Từ năm 2009, Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN) đã chính thức trình lên Tòa Thánh Thỉnh nguyện thư để xin phong Chân phước và phong Thánh cho hai vị Giám mục tiên khởi của Việt Nam là Đức cha Pallu và Đức cha Lambert. Nhưng mãi đến tháng 3 năm 2018, nhân dịp Ad Limina tại Roma, HĐGMVN mới quyết định mở hồ sơ xin phong thánh cho các ngài. Đức cha Giuse Vũ Văn Thiên, khi đó đang là Giám mục Hải Phòng, được trao trách nhiệm phụ trách hồ sơ Đức cha Pallu. Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, lúc đó đang làm Giám quản Tông tòa Saigon, phụ trách hồ sơ Đức cha Lambert.

Hai Đức Giám mục phụ trách đã thành lập các Ban làm việc để tiến hành nghiên cứu hồ sơ có liên quan đến hai vị Đại diện Tông tòa tiên khởi, phiên dịch và phát hành, phổ biến những văn bản, tài liệu có liên quan đến các Đấng. Đồng thời, đã soạn và phát hành hai kinh xin ơn chuyển cầu của Đức cha Pallu và Đức cha Lambert, với hy vọng những phép lạ sẽ nhận được, góp phần tiến hành các thủ tục pháp lý xin phong Chân phước thuận lợi hơn.

Trong tinh thần đó, Bản tin Hiệp Thông số 132 chọn chủ đề “Đức cha François Pallu và Đức cha Pierre Lambert de la Motte” để giới thiệu với quý vị các bài nghiên cứu về đời sống, các nhân đức anh hùng, linh đạo và hoạt động truyền giáo của hai vị Đại diện Tông tòa đầu tiên của Giáo hội Việt Nam. Các bài viết được chấp bút bởi những nhà chuyên môn trong Ban làm việc nghiên cứu và thiết lập hồ sơ xin phong Chân phước cho hai Đức Giám mục tiên khởi.

Trong phần Chuyên đề, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục Phan Thiết, qua bài viết “Công cuộc truyền giáo của hai Giám mục tiên khởi tại Giáo hội Việt Nam” đã phác hoạ lại hành trình truyền giáo của hai vị Đại diện Tông tòa đầu tiên: hai tâm hồn - một chí hướng. Bài viết đã thuật lại các cuộc kinh lý, các hoạt động mục vụ, các công đồng, các hành trình Á – Âu, các nỗ lực ngoại giao mà hai ngài đã làm cho Giáo hội Việt Nam. Đồng thời, bài viết cũng chia sẻ việc tiến hành xin phong Thánh cho các ngài.

Bài viết “Thành lập hàng giáo phẩm, tiếp nối tinh thần của Đức cha Lambert” của linh mục Phêrô Nguyễn Thanh Tùng đã ghi lại bối cảnh lịch sử, hành trình truyền giáo, việc thiết lập hàng Giáo sĩ bản xứ Việt Nam của Đức cha Pierre Lambert de la Motte. Bài viết cũng giới thiệu về tiến trình thành lập hàng Giáo phẩm Việt Nam mà Đức cha Lambert như là người đặt nền móng đầu tiên.

“Đào tạo linh mục – đào tạo ‘người môn đệ truyền giáo’ trong bối cảnh hướng đến tiến trình phong thánh Đức cha Pierre Lambert de la Motte” là một suy tư nghiên cứu của Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng. Bài viết đã giới thiệu về tiến trình xin phong thánh cho Đức cha Pierre Lambert de la Motte, đồng thời làm nổi bật linh đạo gắn bó và yêu mến Chúa Giêsu chịu đóng đinh của Đức cha Lambert – người sống chết cho sứ mạng loan báo Tin Mừng. Qua đó, tác giả đã cho thấy Đức cha Lambert là mẫu gương thánh thiện cho các chủng sinh và đích thực là mẫu gương người môn đệ truyền giáo cho tiến trình đào tạo chủng sinh.

Nữ tu Cecilia Trần Thanh Hương, thuộc Hội dòng Mến Thánh Giá Gò Vấp, qua bài viết “Đức cha Pierre Lambert de la Motte, người môn đệ yêu mến và hướng trọn lòng trí, cuộc sống vào ‘Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh’” đã giới thiệu cho chúng ta bối cảnh và cuộc đời của Đức cha Pierre Lambert de la Motte, đặc biệt là về tâm hồn chiêm niệm, tinh thần khổ chế và lòng nhiệt thành tông đồ, nhất là lòng say mê Thánh Giá và tình yêu mến Đức Giêsu chịu đóng đinh.

Tiếp theo là các bài viết về Đức cha François Pallu. Linh mục Vinh-sơn Trần Minh Thực, PSS qua bài viết “Vài nét về Đức Ái mục tử trong cuộc đời Đức cha François Pallu” đã giới thiệu vẻ đẹp của một cuộc đời, một trái tim mục tử, đã sống hết mình cho Thiên Chúa và vì ơn cứu độ của người dân vùng Viễn Đông. Bài viết đã phác hoạ lại tâm hồn mục tử của Đức cha Pallu qua những nét chính yếu: lòng kiên trì dấn thân vì một Hội Thánh ở Viễn Đông, tâm hồn kết nối với Thiên Chúa, luôn hết mình vì nhiệm vụ, luôn bình tĩnh giữa những nguy hiểm, đặc biệt luôn hoạt động nhờ nguồn sức mạnh kín múc nơi Tình Yêu Thiên Chúa qua đời sống cầu nguyện.

Bài viết “Đức cha François Pallu, người lữ hành can trường trên đường truyền giáo” của linh mục Giuse Nguyễn Văn Diễm đã mời gọi quý độc giả suy tư về cuộc đời Đức cha Pallu, vị thừa sai kiệt xuất miền Đông Á, và chiêm ngắm “Trái tim lớn hơn thế giới của ngài vẫn còn đập trong những miền đất xa xôi viên miễn và Tin Mừng ngài phải gieo vãi nơi miền đất rộng lớn bao la này như một ngọn lửa thiêu đốt cõi lòng đến độ không thể dừng lại nổi.”

Nữ tu Têrêsa Phạm Thị Hải Đường, Dòng Mến Thánh Giá Hà Nội, qua bài viết “Tinh thần truyền giáo của Đức cha François Pallu” đã làm nổi bật lên tinh thần can đảm dấn thân cho sứ vụ truyền giáo ở Viễn Đông của Đức cha Pallu. Trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến tinh thần hiến thân phục vụ quên mình và đời sống thánh thiện, tâm hồn cầu nguyện sâu sắc của ngài.

Sau cùng, phần chuyên đề khép lại với bài tường thuật việc “Hài cốt Đức cha François Pallu trở về Hội Thừa sai Hải ngoại Paris” của cha G. Guéneau, thừa sai Tông Toà, với bản dịch Việt ngữ của nhóm Nghiên cứu Linh đạo Mến Thánh Giá và Linh mục Vinh-sơn Trần Minh Thực. Bài viết đã tóm lược đời sống của Đức cha Pallu, miêu tả ngôi mộ, việc trông coi và tình trạng ngôi mộ trước khi di dời, đặc biệt là tường thuật việc khai mộ, nhận diện di cốt, di dời hài cốt từ Phúc Châu tới nhà Nazareth của hội Thừa sai Hải ngoại Paris tại Hồng Kông.

Bản tin Hiệp Thông 132 cũng đến với quý vị nhân dịp vừa kết thúc Đại hội XV của Hội đồng Giám mục Việt Nam, trong phần Tư liệu, Bản tin sẽ gửi đến quý vị “Thư chung năm 2022 của HĐGMVN về Giáo hội hiệp hành” và biên bản Đại hội lần thứ XV của HĐGMVN. Đó là tâm tình của các vị mục tử và định hướng mục vụ ba năm sắp tới (2023-2025) về một Giáo hội hiệp hành của HĐGMVN. Đặc biệt, bức thư cũng đưa ra những hướng dẫn mục vụ cụ thể cho năm 2023 với chủ đề “Củng cố sự hiệp thông”.

Thưa quý Độc giả,

Việc tiến hành các thủ tục xin phong Chân phước và phong Thánh là một việc làm hết sức khó khăn, đòi hỏi nhân sự chuyên môn, thời gian, kiến thức, nhất là sự kiên trì cầu nguyện. Đối với hai Đức cha Pallu và Đức cha Lambert thì càng gặp nhiều khó khăn hơn, vì thiếu nhiều dữ liệu lịch sử về các ngài, và nhất là những chứng nhân và chứng từ đương thời với các ngài cách đây đã quá lâu. Tuy nhiên, với niềm hy vọng và tin tưởng vào quyền năng của Thiên Chúa, với lòng yêu mến và tri ân hai vị Đại diện Tông tòa tiên khởi, chúng ta tin tưởng vào những điều kỳ diệu Chúa đã, đang và sẽ thực hiện qua các ngài.

Ước mong rằng, những bài viết của Bản tin Hiệp Thông 132 này không chỉ giúp quý vị hiểu hơn về cuộc đời, tinh thần truyền giáo và nhân đức anh hùng của hai Đức Giám mục Pallu và Lambert, nhưng còn giúp quý vị thấm nhuần tinh thần truyền giáo và lòng đạo đức của các ngài, và góp phần phổ biến, làm lan tỏa cuộc đời, công cuộc truyền giáo, linh đạo và những nhân đức của các ngài. Xin quý vị tiếp tục và kiên trì cầu nguyện để tiến trình xin phong Chân phước và phong Thánh cho các ngài sớm đạt được kết quả tốt đẹp.

Bản tin Hiệp Thông 132 cũng đến với quý vị vào dịp khép lại Năm Phụng vụ 2021-2022 và bước vào Năm Phụng vụ 2022-2023, kính chúc quý vị bước vào năm Phụng vụ mới với niềm vui canh tân Đức tin và củng cố tình hiệp thông, luôn bình an và hạnh phúc trong tình yêu và ân sủng của Thiên Chúa.

+Giuse Vũ Văn Thiên

Tổng Giám mục Hà Nội

Các bài trong Bản tin Hiệp thông của Hội đồng Giám mục Việt Nam số 132 (tháng 11 & 12 năm 2022) với chủ đề: Đức cha François Pallu và Đức cha Pierre Lambert de la Motte:

I. CHUYÊN ĐỀ

1. Công cuộc truyền giáo của hai Giám mục tiên khởi tại Giáo hội Việt Nam

Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng

2. Thành lập hàng giáo phẩm tiếp nối tinh thần của Đức cha Lambert

Lm. Phêrô Nguyễn Thanh Tùng

3. Đào tạo linh mục - đào tạo “Người môn đệ truyền giáo” trong bối cảnh hướng đến tiến trình phong Thánh Đức cha Pierre Lambert De La Motte

Giám mục Giuse Đỗ Mạnh Hùng

4. Đức Cha Pierre Lambert De La Motte - người môn đệ yêu mến và hướng trọn lòng trí, cuộc sống vào “Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh”

Nữ tu Cecilia Trần Thị Thanh Hương, Hội dòng Mến Thánh Giá Gò Vấp

5. Vài nét về đức ái mục tử trong cuộc đời Đức cha François Pallu

Lm. Vinh-sơn Trần Minh Thực, PSS

6. Đức cha François Pallu - Người lữ hành can trường trên đường truyền giáo