Lời nói đầu
“Hãy ca mừng Thiên Chúa bằng một bài ca mới!” (Tv 96,1).
Thưa Quý Độc giả,
Đó là lời mời gọi của tác giả Thánh vịnh, khi ông chiêm ngưỡng vẻ đẹp huy hoàng của vũ trụ, nhất là khi cảm nghiệm những điều kỳ diệu Chúa đã làm trong cuộc sống nhân sinh.
Con người kể từ khi hiện hữu trên trần gian đã biết ca hát. Họ ca hát để thể hiện niềm vui, cá nhân cũng như tập thể, trong những sự kiện trọng đại. Họ ca hát để tôn vinh vẻ đẹp của hoàn vũ. Họ ca hát để mừng chiến thắng trước quân thù, và họ ca hát để tôn vinh Đấng Tối Cao.
Kinh Thánh Cựu ước ghi lại nhiều bài ca bất hủ: Bài ca mừng chiến thắng của nữ Thẩm phán Đêbôra (x.Tl 5,1-31); bài ca của bà Anna khi mang thai và sinh hạ Samuel trong lúc tuổi già; Bài ca chiến thắng oai hùng của dân Do Thái, sau khi đã tận mắt chứng kiến những điều kỳ diệu mà Thiên Chúa đã thực hiện, khi Ngài giải phóng họ khỏi ách nô lệ Ai Cập và vượt qua Biển Đỏ (x. Xh 15,1- 20). Sách Thánh vịnh lưu giữ kho tàng văn chương Do Thái, là những bài ca của vua Đavít, vua Salômôn và các thi sĩ. Những bài ca này diễn tả nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau: vừa hân hoan vui mừng của tâm tình tạ ơn, vừa trầm buồn sâu lắng như tiếng than của thân phận tội lỗi phàm hèn. Thánh sử Luca trong Tin Mừng còn ghi lại bài ca của Đức Trinh nữ Maria thành Nagiarét. Tâm tình của Đức Mẹ đã dệt nên bài ca tạ ơn tuyệt vời, được lưu truyền cho muôn thế hệ, như chính Mẹ đã hát: “Từ nay hết mọi đời, sẽ khen tôi diễm phúc” (x. Lc 1,48).
Âm nhạc ra đời từ những cảm xúc của con người trong cuộc sống hằng ngày. Âm nhạc nối kết con người trong tình huynh đệ thân thương. Âm nhạc cũng xua tan những mệt nhọc, chán chường và đau khổ. Thánh Nhạc là những cung điệu trầm bổng dâng lên ca tụng Thiên Chúa, giúp người tín hữu cầu nguyện và thân thưa với Thượng Đế nỗi niềm sâu lắng của mình. “Hát là cầu nguyện hai lần”. Thánh Augustinô, vị giáo phụ lừng danh của truyền thống Latinh đã khẳng định như thế. Khi hát thánh ca, chúng ta hướng trọn về Chúa với tâm tình tri ân cảm tạ, sám hối ăn năn và cầu xin tha thiết. Với ơn phù trợ của Chúa, Thánh nhạc là nguồn sức sống siêu nhiên, là niềm an ủi và hy vọng cho các tín hữu.
Hầu hết các giáo xứ tại Việt Nam đều có các ca đoàn. Phần lớn các ca viên là các bạn trẻ. Việc các ca viên trẻ phục vụ thánh lễ, không chỉ góp phần làm cho cử hành phụng vụ thêm sốt sắng sống động, mà còn diễn tả sự trẻ trung đầy sức sống của Giáo Hội Chúa Kitô, một Giáo Hội luôn tỉnh thức và ca tụng tôn vinh Thiên Chúa.
Để giúp các ca đoàn và các ca viên có thêm kiến thức trong lãnh vực Thánh nhạc, và nhất là để các cộng đoàn giáo xứ tuân thủ những quy định của Giáo Hội, Bản Tin Hiệp Thông số 126 đã chọn chủ đề “THÁNH NHẠC VỚI GIỚI TRẺ”. Mặc dù mỗi tác giả nhấn mạnh đến một quan tâm riêng, hầu hết các bài viết đều đề cập đến giá trị cầu nguyện trong Thánh nhạc và tầm quan trọng của Thánh nhạc trong Phụng vụ Kitô giáo. Được gợi hứng từ giáo huấn của Công đồng Vaticanô II và các vị Giáo Hoàng, Linh mục nhạc sĩ Nguyễn Duy đã giúp chúng ta hiểu tầm quan trọng của Thánh nhạc, từ đó giúp những ai tham gia cử hành phụng vụ hiểu rõ vai trò của mình, từ Linh mục chủ tế đến nhạc công và các ca xướng viên cũng như tập thể ca đoàn. Với góc nhìn chuyên môn, tác giả Phanxicô lại đề cập tới một khía cạnh của nghệ thuật sáng tác, đó là cách gieo vần. Đây là một nghệ thuật cần thiết cho mọi ngôn ngữ, tạo nên lời ca dịu dàng đậm chất thơ, dễ thẩm thấu và lay động lòng người. Chia sẻ những bận tâm về chủ đề “Hội nhập văn hoá” được đặt ra từ Hiến chế Phụng vụ của Công đồng Vat- icanô II, Linh mục nhạc sĩ Giuse Nguyễn Xuân Thảo giúp chúng ta thấy vẻ đẹp và nét đặc trưng của những làn điệu dân ca, để tạo ra một nền thánh nhạc đậm chất Việt Nam, như tác giả viết: “Để đạt được mục đích hội nhập văn hóa trong âm nhạc phụng vụ, chúng ta tìm cho ra đâu là đặc trưng của ngôn ngữ Việt Nam, và đâu là đặc trưng của âm nhạc dân tộc Việt Nam” (Trích dẫn trong bài viết).
Với “một góc nhìn khác” như chính tựa đề của bài viết, tác giả P Kim giúp chúng ta lược qua những dòng lịch sử, trong đó, Thánh nhạc cũng trải qua những thăng trầm cùng với lịch sử Dân tộc. Tác giả cũng nêu những băn khoăn của thời đại hôm nay, khi mà “người người, nhà nhà đều dễ dàng trở thành music producer - nhà sản xuất âm nhạc”, Thánh nhạc có nguy cơ mất đi nét riêng của nó, gây ngộ nhận và làm cho Thánh nhạc biến thành một sản phẩm nhằm đáp ứng những thị hiếu tầm thường.
Với mối quan tâm dành cho giới trẻ, bài viết mang tựa đề “bốn nhân đức trụ” của Linh mục dòng Tên James F. Keenan, được Sơ Trần Như Ý Lan lược trích và biên soạn. Với những kiến thức giáo lý căn bản, tác giả giúp mọi tín hữu, nhất là các bạn trẻ trưởng thành và làm chứng cho Đức tin trong thế giới đang bị tục hoá ngày nay.
Theo dòng thời sự của Giáo Hội hoàn vũ, và để chia sẻ những bận tâm của Đức Thánh Cha Phanxicô trong lãnh vực Phụng vụ, Hiệp Thông số này đăng tải Tông thư mang tựa đề Traditionis Custodes và thư của vị Cha chung gửi các Giám mục
trên thế giới để giới thiệu Tông thư này. Cả hai bản văn đều do Uỷ ban Phụng tự, trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam, chuyển ngữ.
Xin để Quý Độc giả từng bước khám phá vẻ đẹp linh thiêng của Thánh nhạc, dưới ngòi bút của những tác giả là những người mang nhiều ưu tư, nhằm góp phần xây dựng nền Thánh nhạc Việt Nam phong phú, chuyên nghiệp, tôn trọng kỷ luật của Giáo Hội, nhằm góp phần giúp Dân Chúa ca tụng Thiên Chúa bằng những bài ca mới.
Vì những hệ luỵ của đại dịch Covid-19, Bản Tin Hiệp Thông số 126 đành lỡ hẹn và đến với Quý Độc giả muộn hơn thời điểm thông thường. Rất mong được mọi người cảm thông. Kính chúc Quý Tác giả và Độc giả luôn an vui trong tình yêu Chúa Kitô.
+TGM Giuse Vũ Văn Thiên
_______
Các bài trong Bản tin Hiệp thông của Hội đồng Giám mục Việt Nam số 126 (tháng 09 & 10 năm 2021) với chủ đề: Thánh nhạc với giới trẻ
I. CHUYÊN ĐỀ
Lm. Phanxicô Xaviê Trần Truyền Giáo - TGP Hà Nội
2. Ảnh hưởng của Thánh nhạc và Thánh ca trong đời sống đức tin của giới trẻ
Lm. Giuse Võ Tá Hoàng
3. Thánh nhạc trong Thánh lễ giới trẻ
Lm. Giuse Phạm Đình Ái, SSS
3. Người trẻ đảm nhận tác vụ âm nhạc trong cử hành phụng vụ
Lm. Rôcô Nguyễn Duy
4. Thánh ca Việt Nam, từ một góc nhìn khác
Kim
5. Tuổi trẻ Công giáo và hội nhập văn hóa trong Thánh nhạc
Lm. Ns. Joseph Nguyễn Xuân Thảo, OFM
6. Về việc gieo vần cho lời ca trong Thánh ca
Ns. Phanxicô
II. TƯ LIỆU
1. Tông Thư dưới dạng Tự Sắc Traditionis Custodes
Bản dịch của Ủy ban Phụng tự / HĐGM VN
2. Thư Đức Thánh cha Phanxicô gửi các giám mục để giới thiệu tự sắc “Traditionis Custodes”
Bản dịch của Ủy ban Phụng tự / HĐGM VN
III. DIỄN ĐÀN
1. Người trẻ trưởng thành trong gia đình: Bốn nhân đức trụ thời đại theo James F. Keenan
BS Trần Như Ý Lan, Dòng Đức Bà
2. Đồng hành cùng người trẻ: Sống sạch trong tinh thần
Sư Huynh Joseph Lê Văn Phượng, FSC
_______
Quý độc giả có thể mua Bản tin Hiệp Thông ở các nhà sách Công Giáo tại TP.HCM. Ngoài ra, để đặt mua dài hạn, xin quý độc giả vui lòng liên hệ điện thoại hoặc gửi e-mail về:
VĂN PHÒNG HIỆP THÔNG
72/12 Trần Quốc Toản, P. Võ Thị Sáu, Q.3, TP.HCM
Điện thoại: 033.641.3714
E-mail: bantinhiepthong@gmail.com
Đơn giá (chưa có cước phí): 40.000 đồng/cuốn.
Đặt mua 3 số (6 tháng): 40.000đ x 3 = 120.000 đ
Đặt mua 6 số (12 tháng): 40.000đ x 6 = 240.000 đ
(Nếu quý độc giả nhận báo qua đường bưu điện, xin vui lòng cộng thêm cước phí vận chuyển)