ỦY BAN THÁNH NHẠC: BIÊN BẢN “HỘI THẢO THÁNH NHẠC TOÀN QUỐC” LẦN THỨ 31

30/10/2012

Hội thảo Thánh nhạc Toàn quốc lần thứ 31 đã diễn ra tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Tp. Hồ Chí Minh vào ngày thứ Ba 16-10-2012, do Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam tổ chức. Hội thảo tiếp tục tổng kết các ý kiến xây dựng hoàn chỉnh tập tài liệu dự thảo “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc” và thảo luận các vấn đề thuộc phụng vụ thánh nhạc.

Ủy ban Thánh nhạc:

Biên bản “Hội thảo thánh nhạc toàn quốc” lần thứ 31

Hội thảo tiếp tục tổng kết các ý kiến xây dựng hoàn chỉnh tập tài liệu dự thảo “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc” và thảo luận các vấn đề thuộc phụng vụ thánh nhạc.

I. THÀNH PHẦN THAM DỰ:

1. Chủ toạ đoàn:

 – Đức cha Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản, chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mụcViệt Nam

 – Cha Rôcô Nguyễn Duy, Thư ký Ủy ban Thánh nhạc toàn quốc

2. Ban Thường vụ Ủy ban Thánh nhạc toàn quốc

3. Quý cha Trưởng ban Thánh nhạc các giáo phận

4. Quý cha giáo đặc trách thánh nhạc của các chủng viện, hội dòng

5. Các thành viên Câu lạc bộ những người viết thánh ca

6. Ban giảng viên các lớp đào tạo thánh nhạc tại Trung tâm Mục vụ

7. Các nhạc sĩ và các ca trưởng cộng tác với Ủy ban Thánh nhạc

II. KHAI MẠC:

1. Lúc 8g15, linh mục Giuse Maria Nguyễn Thanh Cảnh cùng toàn thể các tham dự viên dâng lời nguyện khai mạc.

2. Người dẫn chương trình, nhạc sĩ Minh Tâm, điểm qua về thời sự Giáo Hội và thánh nhạc-thánh ca.

3. Đức cha chủ tịch chào mừng các tham dự viên.

4. Cha Rôcô Nguyễn Duy, Thư ký Ủy ban Thánh nhạc, chuyển lời chào thăm của Đức cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa và lời nhắn nhủ của Đức cha mong muốn Hội thảo lần này lưu ý dung nạp nội dung các Thông cáo trước đây của Hội đổng Giám mục về thánh nhạc vào tập dự thảo “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc”. Cha Thư ký cũng xin các tham dự viên góp lời cầu nguyện cho nhà thơ Lê Đình Bảng, người dẫn chương trình thường xuyên cho các kỳ Hội thảo, nhưng hôm nay vắng mặt vì lý do sức khỏe.

III. TỔNG KẾT VỀ HỘI THẢO KỲ TRƯỚC:

Cha Rôcô tóm lược các công việc vừa qua:

1. Hội thảo lần này là kỳ thứ 3 nhằm hoàn thiện Bản Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc. Đã có thêm nhiều ý kiến xác đáng và thiết thực, nhưng cũng có những ý kiến trùng lặp do các vị không tham dự đủ các kỳ Hội thảo vừa qua.

2. Ban biên tập đã bổ sung vào dự thảo các chi tiết trích từ các Thông cáo thánh nhạc trước đây.

3. Đã bổ sung vào số 14 ý kiến của cha Xuân Thảo về cung điệu phụng vụ bằng tiếng Việt vốn có các dấu giọng tạo nên nhạc điệu độc đáo và thuận lợi.

4. Tạm thời gác lại, không đề cập đến vấn đề “thánh vũ” ở số 90, vì còn phải chờ ý kiến sau này của Ủy ban Phụng tự.

5. Nhắc lại quy định về các bản văn phụng vụ cố định và các bản văn phụng vụ được phép thích ứng, những bản văn được thay thế.

6. Ghi nhận có nhu cầu khẩn thiết về bản dịch Sách lễ mới để sớm ổn định việc dệt nhạc cho các bản văn phụng vụ, nhất là bản văn Thánh vịnh đáp ca.

7. Ghi nhận nhu cầu của các dòng tu mong có được các cung điệu cho văn bản Các giờ kinh phụng vụ.

IV. Ý KIẾN

1. Linh mục nhạc sĩ Eduardo Ân Đức (Dòng Xitô) nói về các cung điệu phụng vụ: Ủy ban thánh nhạc của Dòng Xitô Việt Nam có quan tâm tìm kiếm các cung điệu hát Giờ kinh phụng vụ, và đến nay đã có được 8 mẫu, đủ để hát mọi thể loại thánh vịnh (thánh vịnh lên đền, thánh vịnh ca tụng, thánh vịnh tạ ơn, thánh vịnh thống hối v.v.). Dòng Xitô sẵn sàng chia sẻ các mẫu cung điệu này và hỗ trợ các cộng đoàn nguyện ngắm áp dụng vào phụng vụ Các giờ kinh.

2. Cha giáo Phêrô Kim Long góp ý kiến về tập dự thảo:

– Đề nghị xem xét lại tính chính xác của các từ ngữ trong Việt ngữ. Ví dụ: antiphona nên được dịch là “đối ca” thay vì “tiền xướng” vì trong La ngữ, tiền tố anti- nghĩa là “đối” chứ không phải ante- (“tiền”). Hai danh từ “ca vịnh” và “thánh vịnh” nếu có khác nhau thì nên có sự phân định cho rõ. Danh từ “nhạc đoàn” có ý nghĩa mơ hồ, dường như có nghĩa là tập thể các nhạc sĩ, vì thế nên dùng các danh từ rõ nghĩa là “ca đoàn” và “ban nhạc”.

– Bản dự thảo không cần nói đến những gì không có trong hoạt động thánh nhạc tại Việt Nam, ví dụ người dẫn hát (cantor) ở Hoa Kỳ.

– Việc công nhận khả năng của ca trưởng không thuộc chức năng của Ban thánh nhạc.

– Về bản đệm đàn, không nên nêu tên cuốn “Tiếng đàn hòa ca” vì đây chưa phải là sách kim chỉ nam.

– Nên nhấn mạnh tầm quan trọng của tiếng hát trong tương quan với nhạc khí. Chức năng của nhạc khí là nâng đỡ tiếng hát. Trong phụng vụ, khi chủ tế hát phần bản văn dành cho chủ tế thì các nhạc khí phải giữ thinh lặng.

– Về bản dịch mới Sách lễ Rôma, phải chờ đợi một thời gian nữa. Tòa Thánh mới chỉ chuẩn y một phần như Nghi thức Thánh lễ, Nghi thức Hôn phối và Sách Bài đọc mùa Vọng & Giáng sinh, mùa Chay & Phục sinh. Ủy ban Phụng tự đã gửi các phần khác sang Rôma để xin chuẩn y và chưa thấy hồi đáp.

– Nên thành lập một tiểu ban để hoàn chỉnh bản hướng dẫn.

V. THẢO LUẬN TỔ:

Các tham dự viên chia thành ba nhóm thảo luận:

10g45: Đúc kết phần Thảo luận.

* Ý kiến của Nhóm 1 (gồm các cha Trưởng ban thánh nhạc giáo phận, các cha giáo và các soeur đặc trách thánh nhạc của các giáo phận):

1. Tiếp nhận ý kiến của cha giáo Kim Long, đề nghị lập một nhóm khoảng 5 người để hoàn chỉnh tập “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc”. Rất mong tiểu ban này có sự hiện diện của cha giáo Kim Long, người có thâm niên giảng dạy thánh nhạc và có nhiều kinh nghiệm về hoạt động thánh nhạc.

2. Dự thảo “Hướng dẫn mục vụ” dựa vào văn bản của Ủy ban Thánh nhạc Hoa Kỳ. Nên có những thích ứng cho phù hợp với hoàn cảnh tại Việt Nam.

3. Sau khi hoàn chỉnh “Hướng dẫn mục vụ”, xin Hội đồng Giám mục cho phép sử dụng thử nghiệm trước khi ra văn bản chính thức.

4. Đề nghị cha Thư ký gửi tập tin vi tính văn bản “Hướng dẫn mục vụ” thay vì bản in để tiện việc liên lạc và góp ý.

 5. Góp ý cho số 3: “Tổ tiên chúng ta” là cách nói trong Thánh Kinh, biểu lộ đậm nét tâm tình người Do Thái; đề nghị thay bằng cách nói nào đó mang tính phổ quát hơn.

 6. Góp ý cho số 21: Đề nghị chuyển xuống cước chú (footnote) phần nói về microphone của linh mục.

* Ý kiến của Nhóm 2 (gồm các linh mục triều và dòng):

1. Để thuận tiện cho việc góp ý nhằm tăng cường tính chính xác và tính nhất quán về từ ngữ trong “Hướng dẫn mục vụ”, xin Ủy ban Thánh nhạc giúp cung cấp một bản từ vựng (glossary) với các lời giải nghĩa ngắn gọn.

2. Góp ý cho các số 10-14: cần xem lại hai từ “tham dự” và “tham gia” - nếu khác nghĩa nhau thì nên phân biệt rõ; nếu đồng nghĩa thì chỉ nên dùng một trong hai từ mà thôi.

3. Đề nghị bỏ số 91 và số 92 vì e rằng “cung kinh sách” (cung đọc các sách, như tháng Đức Bà, tháng Mân Côi,v..v..) bị hiểu khác đi.

4. Đề nghị không bàn đến “thánh vũ” vì các điệu bộ sẽ lấn át ý nghĩa chính yếu của nghi tiết phụng vụ.

5. Liên quan đến số 57 (khuyến khích việc hát La ngữ), đề nghị Ủy ban Thánh nhạc cung cấp các bài thánh ca La ngữ nên dùng nhất kèm theo các ý hướng dẫn.

* Ý kiến của Nhóm 3 (gồm các nhạc sĩ và các ca trưởng):

1. “Hướng dẫn mục vụ” đề cao việc hát cộng đoàn. Đề nghị văn bản bàn cụ thể hơn để ca đoàn biết rõ công việc của mình khi kết hợp với tiếng hát của cộng đoàn.

2. Số 29: đề nghị dùng cụm từ “Ca đoàn, ban nhạc và dàn nhạc” thay vì “Ca đoàn và nhạc đoàn”.

3. Số 30: nên chăng thay đổi “hát đối đáp” thành “hát luân phiên”.

4. Số 91: văn bản pháp quy chỉ cần nêu nguyên tắc, vì thế nếu nói “sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, không” đã đủ rõ nghĩa thì không cần thêm ví dụ.

5. Số 186: trong “những người lo ca nhạc”, từ “ca nhạc” có ý nghĩa quá rộng và có nghiêng về thế tục, vì thế xin Ban biên tập thay bằng từ khác thích hợp hơn.

6. Xin cung cấp thông tin về sách Graduale Romanum và sách Graduale Simplex.

7. Xin nói thêm về giải “Kinh hòa bình”.

8. Vẫn đề nghị Ủy ban Thánh nhạc có trang thông tin trên mạng lưới toàn cầu.

VI. SAU THẢO LUẬN:

1. Cha Rôcô Nguyễn Duy:

– Về giải “Kinh hòa bình”, ban tổ chức đã nhận được hơn 10 tác phẩm dự giải. Các tiêu chuẩn tham dự đã được đăng tải trên trang web của Hội đồng giám mục và của các giáo phận. Không có quy định về chủ đề, vì thế các tác giả có thể tự do về nội dung sáng tác.

– Để hoàn chỉnh bản “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc”, Ủy ban Thánh nhạc sẽ sớm thành lập tiểu ban đúc kết: thống nhất từ ngữ về chuyên môn, thích ứng với hoàn cảnh Việt Nam.

2. Cha Phêrô Trương Huy Hoàng (Chủ nhiệm Câu lạc bộ sáng tác):

– Với các chủ đề Phúc âm, Bộ lễ và Thiếu nhi, Câu lạc bộ những người viết thánh ca đã nhận được trên 300 sáng tác mới. Nhóm điều hành đã xét duyệt được 40 tác phẩm.

– Gần đây, có rất ít bài gửi về. Xin các nhạc sĩ tiếp tục sáng tác thêm.

3. Đức cha Chủ tịch Ủy ban Thánh nhạc:

– Có nhiều ý kiến góp ý trùng lặp với các ý kiến trong các kỳ Hội thảo trước. Vì vậy, ước mong mọi người tham dự đầy đủ các dịp Hội thảo để có được cái nhìn đầy đủ.

– Đề nghị ban soạn thảo sớm hoàn tất bản “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc” để đệ trình Hội đồng Giám mục xin phép áp dụng thử nghiệm. Các ý kiến đóng góp xin gửi bằng email trong vòng 2 tháng kể từ hôm nay.

– Đôi khi các cha sở không nắm vững về thánh nhạc nên chưa cổ võ thánh nhạc cách thích đáng. Vậy, xin các cha Trưởng ban thánh nhạc của các giáo phận góp phần việc nhiều hơn nữa.

– Ban biên tập báo “Hiệp Thông” chuẩn bị đề tài “Đức tin trong thánh nhạc” và mong trong vòng 6 tháng sẽ có được 5 bài viết, mỗi bài dài khoảng 20 trang in.

– Năm Đức Tin là dịp tốt lành để giới nhạc sĩ Công giáo viết bài để hòa vào dòng cầu nguyện của Dân Chúa.

– Cha Phêrô Võ Tá Hoàng mới tốt nghiệp thánh nhạc tại Rôma về, xin trân trọng mời cha tham gia Ủy ban Thánh nhạc Việt Nam.

– Theo Quy chế mới của Hội đồng Giám mục Việt Nam, các giám mục nghỉ hưu nếu còn mạnh khỏe vẫn có thể giữ chức vụ Chủ tịch Ủy ban trực thuộc Hội đồng Giám mục. Vì thế, chúng ta hy vọng Đức cha Phaolô Nguyễn Văn Hòa sẽ trở lại đảm nhiệm Ủy ban Thánh nhạc.

– Hội thảo Thánh nhạc Toàn quốc lần thứ 32 sẽ được tổ chức vào ngày thứ Tư 10-4-2013 với hai nội dung chính:

+ Hoàn chỉnh bản “Hướng dẫn mục vụ thánh nhạc toàn quốc”.

+ Tìm hiểu 8 cung điệu Việt Nam để hát thánh vịnh (linh mục Ân Đức trình bày và minh họa).

Hội thảo Thánh nhạc Toàn quốc lần thứ 31 bế mạc lúc 11g30 cùng ngày.

TAGS:

Mục vụ Thánh nhạc