Sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV công bố thông điệp về trí tuệ nhân tạo (AI), nhiều người trẻ Công giáo đã lên tiếng chia sẻ những thao thức, hy vọng và lo âu trước những thay đổi sâu rộng mà công nghệ đang tạo ra đối với thế giới lao động.

Alexis Powers, một cô gái 23 tuổi đến từ bang Nam Carolina (Hoa Kỳ), đã nộp hơn 200 hồ sơ xin việc sau khi tốt nghiệp đại học.

Cô từng có kinh nghiệm thực tập, làm việc trong lĩnh vực tiếp thị và truyền thông xã hội, đồng thời sở hữu một bản lý lịch mà theo các chuyên gia hướng nghiệp, hoàn toàn có thể mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp.

Thế nhưng, điều cô nhận được chỉ là sự im lặng.

“Không một công ty nào liên hệ lại với tôi,” Alexis chia sẻ.

Cô đã nộp hồ sơ qua LinkedIn, Indeed, qua người quen giới thiệu, thậm chí còn trực tiếp đến các doanh nghiệp để trao tận tay hồ sơ xin việc.

Sau này, một số nhà tuyển dụng cho biết nhiều công ty hiện sử dụng hệ thống AI để sàng lọc hồ sơ trước khi bất kỳ nhân viên nào đọc đến.

“Nếu hồ sơ của bạn không khớp hoàn toàn với những từ khóa mà hệ thống tìm kiếm, thì dù có nhiều kinh nghiệm đến đâu, hồ sơ ấy cũng có thể bị loại bỏ,” cô nói.

Cuối cùng, Alexis làm việc tại spa của mẹ mình với vai trò chuyên viên truyền thông xã hội và kỹ thuật viên laser. Trong công việc hằng ngày, cô sử dụng hệ thống AI kết hợp công nghệ quét da 3D để theo dõi hiệu quả điều trị của khách hàng theo thời gian thực.

Công nghệ khiến cô kinh ngạc.

Nhưng thị trường lao động lại khiến cô lo lắng.

“Đây thực sự là một thời kỳ khó khăn,” Alexis nói.

“Một nửa số bạn bè của tôi vẫn phải sống cùng cha mẹ vì không đủ khả năng mua nhà. Nhiều người vẫn đang tìm việc hoặc phải chấp nhận những công việc lương rất thấp và không đúng chuyên môn.”

Một thế hệ lớn lên cùng nỗi bất an

Khi AI đang nhanh chóng thay đổi nền kinh tế toàn cầu, nhiều người thuộc thế hệ Z bước vào tuổi trưởng thành với những câu hỏi đầy bất định về nghề nghiệp, sự ổn định và tương lai.

Tâm trạng lo âu ấy ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong đời sống xã hội.

Tại lễ tốt nghiệp của Đại học Trung Florida, một diễn giả đã bị nhiều sinh viên la ó sau khi ca ngợi AI trước các sinh viên thuộc khối ngành nghệ thuật, nhân văn và truyền thông.

Một sinh viên tốt nghiệp chia sẻ với báo chí:

“Dường như bà ấy không hiểu những người đang ngồi bên dưới. Với những người trẻ chuẩn bị bước vào các ngành nghề sáng tạo, đó không phải là một bài phát biểu truyền cảm hứng.”

Những lo lắng ấy không phải vô cớ.

Một báo cáo năm 2025 cho thấy khoảng 58% sinh viên tốt nghiệp trong các năm 2024–2025 vẫn chưa tìm được công việc đầu tiên.

Một khảo sát khác năm 2026 cho thấy 43% các tổng giám đốc điều hành dự định cắt giảm các vị trí dành cho nhân sự mới vào nghề trong hai năm tới và ưu tiên tuyển dụng những lao động có kinh nghiệm hơn.

Will Deatherage, nhà sáng lập tổ chức Catholics for Hire và Chủ tịch Chi hội Young Catholic Professionals tại Washington D.C., nhận định:

“Tôi nghĩ rất nhiều người trẻ đang bắt đầu cảm thấy mình bị phản bội.”

Theo anh, nhiều bạn trẻ có cảm giác như tấm thảm dưới chân mình bị kéo mất ngay khi chuẩn bị bước vào đời.

Điều đó càng trở nên nghiêm trọng khi một số lãnh đạo công nghệ cảnh báo rằng AI có thể thay thế tới một nửa số công việc văn phòng cấp thấp trong vòng năm năm tới.

“Rõ ràng có một sự lo lắng và bất an rất lớn nơi thế hệ Z rằng AI sẽ làm đảo lộn hoàn toàn thị trường lao động.”

Thông điệp Magnifica Humanitas và phẩm giá lao động

Những lo âu ấy cũng nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Giáo hội Công giáo.

Trong thông điệp đầu tiên mang tên Magnifica Humanitas, được công bố ngày 25 tháng 5, Đức Thánh cha Lêô XIV cảnh báo rằng trong bối cảnh của “cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư”, các tiến bộ công nghệ thường được theo đuổi với mục tiêu chính là giảm chi phí và gia tăng lợi nhuận, trong khi người lao động ngày càng đối diện với bất ổn và bất bình đẳng.

Ngài viết:

“Việc bảo vệ cơ hội việc làm và vai trò không thể thay thế của con người phải luôn là nguyên tắc căn bản. Việc theo đuổi lợi nhuận lớn hơn không thể biện minh cho những quyết định hy sinh công ăn việc làm một cách có hệ thống, bởi con người là mục đích chứ không phải phương tiện.”

Đức Thánh Cha đặc biệt nhấn mạnh đến những người trẻ đang cố gắng xây dựng cuộc sống ổn định giữa bối cảnh kinh tế đầy biến động.

“Đối với người trẻ, sự bấp bênh trong việc làm là một thảm kịch thực sự. Công việc không chỉ là nguồn thu nhập, mà còn là nơi hình thành căn tính, xây dựng các mối tương quan, học hỏi trách nhiệm và khám phá ơn gọi của mình.”

Đâu là điều thiện hảo và ý muốn của Thiên Chúa?

Không phải người trẻ Công giáo nào làm việc trong ngành công nghệ cũng nhìn AI bằng ánh mắt bi quan.

Kieran Devine, 23 tuổi, kỹ sư giải pháp kỹ thuật cho một công ty phần mềm y tế tại Wisconsin, cho biết AI đã trở thành công cụ không thể thiếu trong công việc hằng ngày.

“Tôi sử dụng AI mỗi ngày để đọc và phân tích các hệ thống mã nguồn phức tạp. Điều mà trước đây phải mất rất nhiều thời gian thì giờ đây AI có thể hỗ trợ thực hiện nhanh chóng.”

Tuy nhiên, anh cũng đồng tình với những cảnh báo về mặt đạo đức.

“Nếu năng suất lao động tăng lên nhưng thành quả lại không đến với người lao động thì điều đó rõ ràng là bất công.”

Theo Kieran, thông điệp Magnifica Humanitas đặt ra một câu hỏi rất quan trọng cho cả những người phát triển AI lẫn các doanh nghiệp:

“Công nghệ này có thực sự hướng tới điều thiện hảo và vinh quang Thiên Chúa hay không?”

Tìm kiếm chân lý trong thời đại AI

Paul, một cử nhân năm 2025 đang làm việc trong lĩnh vực truyền thông tại Virginia, nhận thấy AI còn đặt ra một thách thức khác: sự thật.

Anh chia sẻ:

“Ngày nay rất nhiều người tin ngay vào những gì họ đọc hoặc nhìn thấy trên Internet.”

“Điều đáng lo là chúng ta đang chứng kiến sự thiếu vắng ngày càng lớn của việc tìm kiếm chân lý.”

Theo Paul, AI là một công cụ hữu ích nhưng cần được sử dụng với sự thận trọng và khả năng phân định.

“Khi mua một chiếc xe hơi hay một căn nhà, người ta luôn tìm hiểu kỹ trước khi quyết định. Với AI cũng vậy.”

Phẩm giá con người vượt trên năng suất

Tại nhiều trường đại học Công giáo, các chuyên viên hướng nghiệp cho biết sinh viên ngày càng quan tâm đến việc làm thế nào để thích nghi với một nền kinh tế đang bị AI tái định hình.

Dennis McCarthy, phụ trách hướng nghiệp tại Thomas Aquinas College, nhận xét: “AI đang tạo ra rất nhiều biến động trong thị trường lao động.”

Tuy nhiên, ông tin rằng Giáo hội có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy một cách tiếp cận nhân bản hơn đối với công nghệ.

Ông hy vọng thông điệp của Đức Thánh Cha sẽ giúp xã hội thận trọng hơn trong việc triển khai AI, luôn đặt con người làm trung tâm.

Anthony Chiappetta, Giám đốc Trung tâm Thành công Học thuật và Nghề nghiệp thuộc Đại học Công giáo Hoa Kỳ, cũng cho rằng sinh viên cần học cách sử dụng AI một cách có đạo đức mà vẫn bảo tồn khả năng sáng tạo và tương tác giữa con người với nhau.

Ông nhấn mạnh: “Những hạn chế của AI đang cho thấy yếu tố con người vẫn là điều không thể thay thế.”

Chúa Kitô là nguồn mạch giá trị đích thực

Dù AI đang làm dấy lên nhiều nỗi lo về tương lai việc làm, các cuộc khảo sát vẫn cho thấy phần lớn người trẻ thuộc thế hệ Z còn giữ được niềm hy vọng.

Tuy nhiên, theo Will Deatherage, đằng sau những cuộc tranh luận về AI là một cuộc khủng hoảng sâu xa hơn liên quan đến ý nghĩa của công việc và phẩm giá con người.

“Nền văn hóa hiện đại đã khiến nhiều người tin rằng hạnh phúc và thành công hoàn toàn phụ thuộc vào công việc.”

Vì thế, khi công nghệ đe dọa vị trí nghề nghiệp của họ, nhiều người trẻ cảm thấy mình bị phản bội.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, Giáo hội có một sứ mạng quan trọng.

Giáo hội được mời gọi nhắc nhớ người trẻ rằng giá trị của họ không được đo bằng chức danh nghề nghiệp, mức lương hay năng suất lao động.

Phẩm giá con người bắt nguồn từ việc họ là con cái Thiên Chúa.

Và như Deatherage khẳng định: “Khi người trẻ bị quật ngã bởi những bất ổn của thời đại, Giáo hội có trách nhiệm dẫn họ đến sự viên mãn đích thực , điều chỉ có thể tìm thấy nơi Chúa Giêsu Kitô.”

Tác giả: Gigi Duncan

Nguồn: www.ncregister.com