Dẫn nhập 1. Chuẩn bị Bản tường thuật a) Thu thập ký ức về hành trình b) Nhận ra những dấu chỉ và những động lực của sự biến đổi c) Định hình Bản tường thuật 2. Chuẩn bị và sống Đại hội Lượng giá a) Chuẩn bị Đại hội b) Tiến hành Đại hội c) Hoa trái của Đại hội 3. Một số tài liệu tham chiếu A. Tiến trình theo thời gian B. Giai đoạn "Nhìn lại" C. Nhóm hiệp hành giáo phận hoặc giáo phận Đông phương D. Dành cho Bản tường thuật E. Đại hội Lượng giá F. Vai trò của các nhóm hiệp hành cấp quốc gia hoặc khu vực G. Sự hỗ trợ từ Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng

VĂN PHÒNG TỔNG THƯ KÝ THƯỢNG HỘI ĐỒNG

LỘ TRÌNH CHO GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG

Giai đoạn các Giáo hội địa phương
(Các giáo phận và các giáo phận Công giáo Đông phương)

- Sáu tháng đầu năm 2027 -

 

NHÌN LẠI
(RECOLLECTING)

Đồng hành trong việc chuẩn bị cho Đại hội Lượng giá tại Giáo hội địa phương

Hướng dẫn dành cho các giám mục và các nhóm hiệp hành

- Ngày 27 tháng 7 năm 2026 -

Dẫn nhập

"Các Tông đồ trở về thuật lại cho Đức Giêsu những việc các ông đã làm." (Lc 9,10)

Tài liệu hướng dẫn mang tên “Nhìn lại” này nhằm mục đích đồng hành với các Giáo hội địa phương trong việc chuẩn bị và tổ chức Đại hội Lượng giá, dự kiến diễn ra vào sáu tháng đầu năm 2027. Với Đại hội này sẽ hoàn tất giai đoạn cấp Giáo hội địa phương (các giáo phận và các giáo phận Công giáo Đông phương) trong tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng.

Trong Kinh thánh, tưởng nhớ có nghĩa là nhận ra sự trung thành của Thiên Chúa suốt chiều dài lịch sử, để học cách phân định hiện tại và mở lòng đón nhận tương lai mà Ngài đang chuẩn bị. Như thế, việc tưởng nhớ vượt xa hơn một hành động thuần túy nhìn lại quá khứ. Dân Israel học cách tái diễn giải hành trình của mình bằng cách nhắc nhớ lại những kỳ công của Chúa. Chúa Giêsu mời gọi các môn đệ nhận ra những gì Thiên Chúa đã thực hiện qua sứ mạng của họ; các cộng đoàn tín hữu sơ khai kể lại những sự việc họ đã trải qua để cùng nhau phân định những tác động của Chúa Thánh Thần. Đại hội Lượng giá cũng nằm trong cùng một tiến trình thiêng liêng ấy. Đây là dịp để Giáo hội địa phương quy tụ, thuật lại những gì Thiên Chúa đã làm cho chín muồi trong suốt hành trình, dâng lời tạ ơn vì những kết quả đó, và với niềm tín thác được đổi mới, sẵn sàng đón nhận những bước tiếp theo mà Chúa đang mời gọi Giáo hội thực hiện.

Điểm tham chiếu căn bản cho tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng vẫn là toàn bộ Văn kiện Chung kết (VC). Tài liệu Các lộ trình cho giai đoạn thực hiện Thượng Hội đồng 2025-2028, xuất bản ngày 29 tháng 6 năm 2025, đã phác thảo khuôn khổ chung, ý nghĩa và phương pháp của tiến trình thực hiện; Tài liệu Hướng tới các Đại hội 2027-2028: Các giai đoạn, tiêu chí và công cụ chuẩn bị (20 tháng 5 năm 2026) đưa ra những hướng dẫn cụ thể hơn nhằm đồng hành với tiến trình nhận thức và lượng giá hành trình đã thực hiện. Tập Hướng dẫn này tiếp nối các văn kiện trên và giả định độc giả đã nắm rõ nội dung của các văn kiện ấy.

Tất cả các văn kiện liên quan đến tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng đều có sẵn trên trang web www.synod.va. Tuy nhiên, để tiện tra cứu, phần thứ ba của tập Hướng dẫn này đã tập hợp các trích đoạn tuyển chọn từ các văn kiện tham chiếu, đặc biệt là những chỉ dẫn mang tính thực hành. Khi cần thiết, các tham chiếu xuyên suốt trong tập Hướng dẫn này sẽ dẫn người đọc đến các văn kiện được tập hợp trong phần đó.

Việc chuẩn bị cho Đại hội Lượng giá đòi hỏi một sự dấn thân cụ thể. Hoa trái của Đại hội trước hết phụ thuộc vào sự sẵn sàng của các cộng đoàn trong việc để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn, và sau đó là việc tổ chức cách cẩn trọng cũng như chất lượng của các công cụ được sử dụng. Trung tâm của công việc này là nhiệm vụ thu góp và thấu hiểu những gì các cộng đoàn đã trải qua trong tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng, đưa các kinh nghiệm đa dạng vào cuộc đối thoại, để cùng nhau nhận ra những gì Thiên Chúa đã làm cho chín muồi và những bước đi tiếp theo mà Thiên Chúa đang kêu gọi Giáo hội của Ngài tiến bước.

Từ góc nhìn này, tập Hướng dẫn nhằm hỗ trợ cho công việc của những ai được trao nhiệm vụ hướng dẫn và cổ vũ tiến trình này. Do đó, tài liệu này trước hết được gửi đến các giám mục - những người chịu trách nhiệm chính - và các nhóm hiệp hành. Nơi nào chưa thành lập các nhóm này, thì việc thành lập chúng là một trong những bước cần làm khẩn cấp để đảm bảo sự chuẩn bị chu đáo cho Đại hội[1]. Tập Hướng dẫn không đưa ra một mô hình áp đặt cứng nhắc, nhưng gợi ý một phương cách tiến hành khả thi, đưa ra các câu hỏi, tiêu chí và chỉ dẫn thực hành giúp mỗi Giáo hội địa phương chuẩn bị và trải nghiệm giai đoạn này của hành trình.

Cũng giống như tất cả những hướng dẫn từ Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, tập Hướng dẫn này cần được hội nhập và thích ứng với hoàn cảnh địa phương thông qua một quá trình phân định mà mỗi Giáo hội địa phương sẽ thực hiện dựa trên lịch sử, đặc tính, bối cảnh văn hóa - xã hội, quy mô, cấu trúc tổ chức, khả năng và nhịp độ của riêng mình[2].

Đại hội là một cơ hội quý giá để củng cố nơi mỗi Giáo hội địa phương khả năng đánh giá hành trình đã qua theo một phương cách mang tính giáo hội và hiệp hành đích thực [x. VC 95-102]. Việc lượng giá (đánh giá) trước hết là một trải nghiệm về lòng biết ơn và sự thật: nghĩa là nhìn lại hành trình đã qua, nhận ra những hoa trái đã chín muồi và những khó khăn đã gặp phải, đồng thời, trong sự rộng mở trước hoạt động của Chúa Thánh Thần, xác định những bước tiếp theo mà Chúa đang mời gọi cộng đoàn thực hiện. Nhờ đó, việc lượng giá góp phần hình thành một Giáo hội ngày càng có khả năng hoán cải. Nếu cách tiếp cận này dần trở thành một phần trong đời sống thường nhật của các Giáo hội chúng ta, thì Đại hội đã trổ sinh một trong những hoa trái quý giá nhất của mình[3].

Mỗi Giáo hội địa phương sẽ có một câu chuyện riêng để kể. Một số nơi đã trải qua những thay đổi đáng kể trong các mối tương quan, các tiến trình ra quyết định, tinh thần đồng trách nhiệm hay sứ mạng. Những nơi khác chỉ mới thoáng thấy những hướng đi mới tuy còn mong manh nhưng đầy hứa hẹn. Một số khác nữa sẽ khám phá rằng hoa trái đầu tiên của hành trình chính là học biết lắng nghe nhau theo một cách thức mới và thực hành phương pháp đối thoại trong Thánh Thần. Đối với một số Giáo hội, Đại hội này có thể là một trong những bước đi đầu tiên trên hành trình canh tân hiệp hành lâu dài. Mỗi Giáo hội địa phương được mời gọi chân thành nhận ra cách mình đã đón nhận tác động biến đổi của Chúa Thánh Thần, đánh giá hoa trái từ các lựa chọn đã đưa ra, và tiếp tục đi trên con đường đã khởi sự với một nhận thức mới.

Như Đức Thánh cha Lêô XIV đã nhắc nhở: "Tính hiệp hành không phải là một chuỗi các cuộc họp, cũng không phải là một phương pháp làm việc. Đó là một phong cách sống tâm linh. Nó được sinh ra từ sự gặp gỡ, lớn lên nhờ sự lắng nghe và trưởng thành trong sự phân định. Câu hỏi thực sự không phải là chúng ta có thể tổ chức bao nhiêu cuộc gặp gỡ để đối thoại, mà là các cuộc gặp gỡ của chúng ta sẽ có chất lượng Tin mừng như thế nào. Khi chúng ta lắng nghe nhau với lòng khiêm tốn và sự tự do, dành chỗ cho Chúa Thánh Thần, các cuộc đối thoại của chúng ta không chỉ dừng lại ở việc trao đổi ý tưởng, nhưng trở thành nơi diễn ra sự hoán cải, nơi đó chúng ta cùng nhau lớn lên trong sự trung thành với Chúa" (Diễn văn bế mạc Công nghị Hồng y ngoại thường, ngày 27 tháng 6 năm 2026). Dưới ánh sáng này, việc chuẩn bị và tổ chức Đại hội mời gọi mỗi Giáo hội địa phương đọc lại hành trình đã qua như một trải nghiệm hoán cải cộng đoàn, đồng thời tự hỏi việc lắng nghe, phân định, tinh thần đồng trách nhiệm và sứ vụ đang từng bước định hình cách sống của cộng đoàn như thế nào.

Việc chuẩn bị và tiến hành Đại hội không phải là toàn bộ việc thực hiện Thượng Hội đồng của Giáo hội địa phương: đây chỉ là một thời điểm lượng giá trong một tiến trình, qua đó căn tính của mỗi Giáo hội địa phương, các mối tương quan và cách thức sống của Giáo hội ấy từng bước được định hình nhờ những lựa chọn, những năng động, những thực hành và những cơ cấu mang tính hiệp hành[4].

Tập Hướng dẫn này được chia thành hai phần gắn kết chặt chẽ với nhau. Phần thứ nhất đồng hành với công việc của nhóm hiệp hành trong việc soạn thảo Bản tường thuật. Phần thứ hai đưa ra các định hướng cho việc chuẩn bị và tiến hành Đại hội Lượng giá, trong đó Giáo hội địa phương sẽ được mời gọi tiếp nhận và đào sâu Bản tường thuật, đồng thời soạn thảo một Lá thư gửi các Giáo hội khác. Sau cùng, như đã đề cập, phần thứ ba tập hợp các tài liệu tham chiếu tuyển chọn để tiện tra cứu.

1. Chuẩn bị Bản tường thuật

"Dưới ánh sáng của hành trình đã thực hiện từ sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và nhằm trao tặng hoa trái của hành trình đó như một món quà cho các Giáo hội khác và cho Đức Thánh Cha, thì: Hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường hiệp hành mới nào, đang xuất hiện trong cộng đoàn của anh chị em?"

Câu hỏi này đồng hành với Giáo hội địa phương trong việc nhìn lại hành trình đã thực hiện và nhận thức về những hoa trái của hành trình ấy. Câu hỏi mời gọi cộng đoàn nhìn lại trải nghiệm gần đây với lòng biết ơn và sự chân thành, để nhận ra Chúa đã đồng hành với cộng đoàn trên hành trình ấy như thế nào và Ngài đang kêu gọi cộng đoàn bước tiếp những bước mới nào.

Chủ thể của giai đoạn này là Giáo hội địa phương với tất cả các thành phần của mình. Toàn thể Dân Chúa được mời gọi đóng góp, tùy theo sự đa dạng của các đặc sủng, ơn gọi và tác vụ. Bản tường thuật được hình thành từ việc lắng nghe Dân Chúa và từ sự phân định chung. Vì lý do này, việc tạo ra các không gian và cơ hội thúc đẩy sự lắng nghe lẫn nhau, sự tham gia và phân định cộng đoàn là rất quan trọng. Trên hành trình này, giám mục, các tổ chức tham gia và nhóm hiệp hành thi hành các trách nhiệm riêng biệt nhưng tương hỗ lẫn nhau.

- Giám mục, nguyên lý hiệp nhất trong Giáo hội địa phương của ngài, triệu tập Dân Thiên Chúa để cùng sống giai đoạn này của cuộc hành trình và gìn giữ tính Giáo hội cho giai đoạn này. Ngài triệu tập các tổ chức tham gia, đặc biệt là Hội đồng Linh mục và Hội đồng Mục vụ của Giáo phận hoặc của Giáo phận Đông phương. Ngài bổ nhiệm nhóm hiệp hành và thường xuyên đồng hành với công việc của nhóm, theo dõi tiến trình và đối thoại với nhóm trong suốt các giai đoạn chuẩn bị. Khi thi hành thừa tác vụ riêng của mình, ngài bảo đảm tính Giáo hội của tiến trình, nhắc lại các tiêu chí phân định theo Tin mừng, đồng thời công nhận Bản tường thuật và lá thư gửi các Giáo hội khác là những diễn tả trung thực về hành trình mà Giáo hội địa phương đã thực hiện. Nhờ đó, những hoa trái của tiến trình có thể trở thành gia sản chung và định hướng cho việc tiếp tục hành trình.

- Các tổ chức tham gia, đặc biệt là Hội đồng Linh mục và Hội đồng Mục vụ Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương, là những nơi diễn ra tinh thần đồng trách nhiệm và việc phân định mang tính giáo hội một cách thường xuyên. Các tổ chức này trợ giúp Giám mục trong việc định hình tiến trình, lượng giá hành trình đã thực hiện và nhận ra những hoa trái đã chín muồi. Ở những nơi có thể, các tổ chức này cũng nên mời gọi sự tham gia của các đại diện Hội đồng Mục vụ Giáo xứ.

- Nhóm hiệp hành phục vụ Giáo hội địa phương bằng cách cổ vũ và tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình. Nhóm mời gọi sự tham gia của các cá nhân, các giáo xứ, các cộng đoàn dòng tu nam nữ, các nhóm, các hiệp hội và các tổ chức; thu thập tài liệu; thúc đẩy đối thoại; và chuẩn bị những điều kiện để Đại hội có thể diễn ra cách xây dựng. Với sự đồng hành của giám mục, nhiệm vụ của nhóm là giúp Giáo hội địa phương nhận ra những hoa trái gì mà Chúa Thánh Thần đang làm cho chín muồi trong đời sống của mình. Vì thế, nhóm hiệp hành được mời gọi thực hiện việc phục vụ của mình như một trải nghiệm phân định Giáo hội, bằng cách vun đắp việc cầu nguyện chung, lắng nghe Lời Chúa và đối thoại trong Thánh Thần[5].

Với sự hỗ trợ phục vụ của nhóm hiệp hành, Giáo hội địa phương được mời gọi thực hiện một hành trình gồm ba chuyển động, vốn liên tục quy chiếu lẫn nhau và từng bước dẫn đến việc soạn thảo Bản tường thuật[6].

a) Thu thập ký ức về hành trình

Việc soạn thảo Bản tường thuật bắt đầu bằng việc lắng nghe đời sống của cộng đoàn qua chứng từ của các cá nhân và cộng đoàn, cũng như qua những tài liệu lưu giữ ký ức về hành trình ấy. Việc thu thập cẩn thận những chứng từ và tài liệu này giúp Giáo hội địa phương nhìn lại hành trình đã thực hiện, đồng thời tránh để lãng quên một số nhận thức sâu sắc nảy sinh từ việc lắng nghe Chúa Thánh Thần. Vì thế, nhiệm vụ đầu tiên của nhóm hiệp hành là thu thập tất cả những gì có thể làm chứng cho hành trình mà cộng đoàn đã thực hiện trong những năm gần đây. Một số tài liệu này có thể đã có sẵn – các văn kiện, báo cáo, ý kiến đóng góp hoặc những bản văn khác được soạn thảo trong tiến trình – trong khi ở những trường hợp khác, cần khơi lại ký ức của các cá nhân và cộng đoàn, đồng thời lưu tâm mời gọi các cha xứ tham gia, cũng như khuyến khích và trân trọng sự đóng góp của các thành phần khác nhau trong Giáo hội địa phương.

Đây không phải là việc lặp lại cuộc thỉnh ý đã được thực hiện vào năm 2021, nhưng là thu thập ký ức về hành trình đã thực hiện kể từ đó và nhận ra những gì vẫn tiếp tục là nguồn sống trong đời sống Giáo hội, khi cùng nhau đặt mình trước mặt Chúa.

Điều quan trọng là thu thập những kinh nghiệm từ các lĩnh vực khác nhau của đời sống Giáo hội để nhận ra cộng đoàn đang lớn lên như thế nào theo một phong cách ngày càng hiệp hành. Các lĩnh vực này gồm: hoạt động mục vụ thường nhật, đời sống các giáo xứ, sự đóng góp của các tu sĩ nam nữ, các hiệp hội và phong trào, các tổ chức tham gia, mục vụ giới trẻ và gia đình, khai tâm Kitô giáo, phụng vụ, đào tạo khởi đầu và thường huấn (bao gồm cả các chương trình dành riêng cho tính hiệp hành), các sáng kiến truyền giáo, việc phục vụ bác ái và công lý, giáo dục và văn hóa, cũng như sự dấn thân đại kết và liên tôn. Trong tất cả các lĩnh vực này, cần đặc biệt lưu tâm đến những lĩnh vực mà Giáo hội địa phương đã dành nhiều tâm huyết và nguồn lực nhất trong những năm qua. Để hỗ trợ công việc này, phần thứ ba của tập Hướng dẫn này nhắc lại một số chủ đề và những điểm cần lưu ý đã được đề xuất trong tài liệu Hướng tới các Đại hội 2027-2028, những nội dung này có thể hữu ích trong giai đoạn này của tiến trình[7].

Những câu hỏi sau đây có thể giúp giúp định hướng và nâng đỡ công việc này:

- Điều gì làm chúng ta ngạc nhiên về hoạt động của Chúa trong những năm qua?

- Những lời nào trong Kinh thánh đã soi sáng hành trình của cộng đoàn trong những năm qua?

- Những lý do nào đang khơi lên nơi chúng ta lòng biết ơn?

Cũng rất đáng để lưu tâm đến những điều có thể dễ bị bỏ qua. Cần đặc biệt chú ý đến những khó khăn đã gặp phải, sự kháng cự đối với việc canh tân, những trở ngại đã cản bước hành trình, những nỗ lực chưa thành công và những vấn đề vẫn còn bỏ ngỏ; đến những nhận thức và tiến trình mới bắt đầu thành hình, cũng như những chuyển biến chỉ vừa mới có thể nhận thấy. Nhìn lại hành trình đã thực hiện có nghĩa là nhận ra: không chỉ những gì đã hoàn toàn chín muồi, mà còn cả những gì đang âm thầm xuất hiện hoặc dần thành hình; những kinh nghiệm và tiếng nói của người trẻ (bao gồm các chủng sinh và những người đang trong giai đoạn đào tạo khởi đầu cho đời sống thánh hiến), cũng như của những người đang ở bên lề đời sống thường nhật của cộng đoàn.

Ở giai đoạn này, chưa cần phải xác định điều gì là quan trọng nhất. Nhiệm vụ ở đây là cẩn trọng gìn giữ tất cả những gì xuất hiện từ đời sống của cộng đoàn. Tiến trình suy tư tiếp theo sẽ giúp chúng ta nhận ra điều gì có ý nghĩa và đáng được đưa vào Bản tường thuật. Những kinh nghiệm khác nhau, được sống ở những nơi chốn và thời điểm khác nhau, sẽ dần được nhận ra như những phần của một kinh nghiệm chung mang tính Giáo hội.

b) Nhận ra những dấu chỉ và những động lực của sự biến đổi

Sau khi hoàn tất việc thu thập các tài liệu và chứng từ, thì công việc của nhóm hiệp hành bước vào giai đoạn tinh tế nhất: đây là lúc dừng lại trước những gì đã thu thập được, đưa nhiều tiếng nói khác nhau vào cuộc đối thoại, lắng nghe những âm vang khác nhau của các tiếng nói ấy và để cho ý nghĩa của chúng dần được tỏ lộ.

Bản tiếng Ý sử dụng thuật ngữ rilettura để diễn tả tiến trình này, một thuật ngữ không có từ tương đương chính xác trong tiếng Anh hay tiếng Việt. Trong suốt tập Hướng dẫn này, chúng tôi diễn đạt thuật ngữ ấy bằng những cách nói như “đọc lại kinh nghiệm đã sống trong cầu nguyện” (the prayerful revisiting of lived experience). Cụm từ này chỉ công việc được thực hiện cùng nhau nhằm đọc lại kinh nghiệm đã sống trong cầu nguyện, dưới ánh sáng đức tin và Lời Chúa, qua đó cộng đoàn tìm cách nhận ra những gì Chúa đang làm cho chín muồi trong đời sống của mình. Ở những nơi có thể, tiến trình này nên được thực hiện theo phương pháp đối thoại trong Thánh Thần.

Toàn bộ tiến trình đọc lại kinh nghiệm đã sống trong cầu nguyện được định hướng bởi câu cốt lõi xuyên suốt hành trình đã được trình bày ở đầu phần này.

Mặc dù mỗi Giáo hội địa phương được tự do lựa chọn phương pháp phù hợp nhất với bối cảnh riêng và thời gian sẵn có, nhưng ba bước sau đây có thể giúp thực hiện việc đọc lại kinh nghiệm này.

Nhận ra các dấu chỉ. Không phải tất cả những gì đã được thu thập đều có có giá trị như nhau. Một số kinh nghiệm, chứng từ, thay đổi, khó khăn đã gặp phải hoặc những tiến trình đang bắt đầu diễn ra sẽ mang giá trị như những “dấu chỉ” khi được cùng nhau đón nhận và suy tư trong cầu nguyện và dưới ánh sáng đức tin. Nhờ đó, cộng đoàn có thể nhận ra Chúa đang hướng dẫn cộng đoàn lớn lên như thế nào. Những câu hỏi sau đây có thể hữu ích:

- Những kinh nghiệm, chứng từ, thay đổi, khó khăn hoặc tiến trình nào dường như nói với chúng ta điều gì đó đặc biệt có ý nghĩa về hành trình của Giáo hội chúng ta?

- Trong những điều ấy, điều nào giúp chúng ta có thể nhận ra hoạt động của Chúa và Thánh Thần của Ngài?

Lắng nghe các dấu chỉ. Việc lắng nghe các dấu chỉ đòi hỏi thời gian. Vì thế, ở những nơi có thể, sẽ hữu ích nếu chúng ta trở lại nhiều lần với những gì đã xuất hiện ở bước trước. Thời gian giúp chúng ta nhận ra rõ hơn những khía cạnh ban đầu vốn bị mờ nhạt và từng bước nắm bắt được ý nghĩa của chúng. Nhờ đó, sự hiểu biết về hành trình đã thực hiện ngày càng trở nên sâu sắc hơn. Để lắng nghe các dấu chỉ trong cái nhìn tổng quát, những câu hỏi sau đây có thể hữu ích:

- Khi chúng ta suy ngẫm về những dấu chỉ này thì điều gì lại tiếp tục vang vọng trong chúng ta?

- Chúa đang mời gọi chúng ta tiến đến điều gì?

- Dưới ánh sáng của điều ấy, hiểu biết nào về hành trình của chúng ta đang dần định hình?

Nắm bắt các tiến trình biến đổi. Qua việc cùng nhau đọc lại các dấu chỉ trong cầu nguyện, những tiến trình biến đổi đang diễn ra trong đời sống cộng đoàn dần trở nên rõ nét. Những tiến trình ấy được biểu lộ qua sự trưởng thành của mỗi người, sự đổi mới các mối tương quan, các tiến trình và cơ cấu Giáo hội, đồng thời cho thấy những nẻo đường hoán cải và cải tổ mà qua đó Chúa tiếp tục canh tân Giáo hội của Ngài. Ba sự hoán cải được xác định trong Văn kiện Chung kết (x. số 11) cung cấp một tiêu chí giá trị để diễn giải những tiến trình này.

- Sự hoán cải các mối tương quan mời gọi chúng ta xem xét cách thức lắng nghe nhau, cộng tác, trân trọng các đặc sủng và thừa tác vụ, cũng như cách thức sống tình huynh đệ và tinh thần đồng trách nhiệm đang thay đổi như thế nào.

- Sự hoán cải các tiến trình Giáo hội mời gọi chúng ta quan sát xem cách thức cộng đoàn phân định, đưa ra quyết định, thực thi trách nhiệm, thúc đẩy văn hóa minh bạch, giải trình và đánh giá, thực hiện việc đào tạo và tổ chức đời sống của mình đang thay đổi như thế nào.

- Sự hoán cải các mối dây liên kết giúp chúng ta nhận ra những chân trời hiệp thông đang được mở rộng như thế nào: trong các mối tương quan với các Giáo hội địa phương khác, với các Giáo hội và cộng đoàn Kitô hữu khác, với các tín hữu thuộc các tôn giáo khác, với các tổ chức và cơ quan trong bối cảnh địa phương, và trong việc đảm nhận trách nhiệm đối với công ích.

Ba sự hoán cải này không xác định những nẻo đường tách biệt nhau. Trái lại, chúng giúp chúng ta tiếp cận những tiến trình biến đổi ấy từ những góc nhìn khác nhau, nhờ đó làm nổi bật sự phong phú và mối liên kết lẫn nhau giữa chúng. Bằng cách này, chúng ta có thể cùng nhau nhận ra những hình thức cụ thể của Giáo hội đang dần hình thành và những nẻo đường qua đó Chúa tiếp tục hướng dẫn Giáo hội lớn lên.

c) Định hình Bản tường thuật

Bản tường thuật được định hình qua một tiến trình soạn thảo, vốn là thành phần không thể tách rời của việc đọc lại kinh nghiệm trong cầu nguyện. Tìm được những từ ngữ thích hợp có nghĩa là nhận ra điều cốt yếu, kết nối những yếu tố và động lực khác nhau, đồng thời tìm ra một ngôn ngữ có khả năng thuật lại cách trung thành hành trình của Giáo hội địa phương.

Bản tường thuật cần ngắn gọn, thông thường khoảng 6–8 trang (3.000–4.000 từ). Mặc dù, mỗi Giáo hội địa phương được tự do xác định cấu trúc thích hợp nhất, Bản tường thuật nhìn chung có thể được trình bày theo những yếu tố chính sau đây:

- phần dẫn nhập ngắn, trình bày tiến trình soạn thảo, phương pháp đã được áp dụng và những cá nhân, nhóm hoặc tổ chức đã tham gia;

- phần trọng tâm của Bản tường thuật, tập hợp những hoa trái của tiến trình đọc lại kinh nghiệm đã được mô tả ở trên;

- phần kết luận ngắn, tóm lược những nét chính của Giáo hội hiệp hành truyền giáo đang dần hình thành, cùng với những thách đố hoặc vấn đề chính vẫn còn bỏ ngỏ[8].

Nếu Giáo hội địa phương muốn minh họa hành trình bằng những ví dụ cụ thể, có thể đính kèm vào Bản tường thuật một số giới hạn những kinh nghiệm hoặc “thực hành tốt”.

Việc phê chuẩn cuối cùng Bản tường thuật thuộc thẩm quyền của giám mục. Nếu xét thấy cần phải chỉnh sửa hoặc bổ sung, ngài sẽ gửi lại bản văn cho nhóm hiệp hành và giải thích lý do cho những nhận xét của mình. Công việc này cần được hoàn tất trước Đại hội, và Bản tường thuật phải được gửi đến trước cho các tham dự viên từ sớm.

2. Chuẩn bị và sống Đại hội Lượng giá

Sau khi Bản tường thuật được hoàn thành, một giai đoạn mới của hành trình bắt đầu: được triệu tập bởi giám mục, Giáo hội địa phương quy tụ trong Đại hội để đón nhận, chia sẻ và diễn giải việc đọc lại kinh nghiệm trong cầu nguyện được trình bày trong Bản tường thuật, đồng thời định hướng cho những bước tiếp theo, qua đó canh tân dấn thân của mình để phát triển ngày càng trở thành một Giáo hội hiệp hành và truyền giáo hơn.

Điều quan trọng là dành đủ thời gian cho Đại hội, để các phần khác nhau của Đại hội có thể diễn ra cách cân đối và không vội vã. Trong hầu hết các trường hợp, sẽ thật thích hợp nếu dành ít nhất một ngày trọn vẹn (hoặc hai nửa ngày); hoặc, nếu có thể, hai ngày, ngay cả khi hai ngày ấy được tổ chức cách nhau một khoảng thời gian.

Đại hội là một kinh nghiệm thiêng liêng sâu sắc. Việc cầu nguyện (cả cử hành phụng vụ chung lẫn cầu nguyện cá nhân), thinh lặng, thảo luận nhóm, các phiên họp toàn thể, những giờ giải lao, cũng như việc quan tâm chu đáo đến không gian gặp gỡ, tất cả đều góp phần tạo nên những điều kiện để các tham dự viên có thể lắng nghe nhau, ngày càng mở rộng lòng hơn để lắng nghe Chúa Thánh Thần, và nhờ đó nhận ra hướng đi cho hành trình phía trước.

Giá trị của Đại hội vượt xa những văn kiện sẽ được hình thành từ đó. Chính Đại hội tự nó đã là một trải nghiệm về tính hiệp hành: qua Đại hội, Giáo hội địa phương, trong khi nhìn lại hành trình đã thực hiện, tiếp tục học tập một phong cách lắng nghe, đồng trách nhiệm và phân định, mà Giáo hội được mời gọi gìn giữ và vun đắp trong đời sống thường nhật của mình.

a) Chuẩn bị Đại hội

Cũng như mọi thời điểm quan trọng trong đời sống Giáo hội, Đại hội cần được chuẩn bị chu đáo.

Những hướng dẫn liên quan đến thành phần Đại hội, các tiêu chí tham gia, phương pháp làm việc và các khía cạnh tổ chức được trình bày trong tài liệu Hướng tới các Đại hội 2027-2028.[9] Phần thứ ba của tập Hướng dẫn này trích lại một số đoạn có liên quan nhất của tài liệu ấy.Ở đây, chúng tôi chỉ lưu ý một số điểm có thể giúp Đại hội trở thành một kinh nghiệm thực sự có ý nghĩa:

- chia sẻ Bản tường thuật cho các tham dự viên trước Đại hội một khoảng thời gian thích hợp, để mỗi người có thể đọc bản văn trong tinh thần cầu nguyện và suy ngẫm;

- quan tâm chu đáo đến việc chuẩn bị thiêng liêng cho Đại hội, thúc đẩy việc chăm chú lắng nghe Lời Chúa, dành thời gian thinh lặng, chú trọng đến chất lượng của các cuộc đối thoại và tất cả những gì giúp tạo nên một bầu khí tín nhiệm, tự do nội tâm và lắng nghe nhau;

- chuẩn bị kỹ lưỡng cho những người sẽ điều phối thảo luận nhóm, vì sự am hiểu của họ về phương pháp và khả năng tạo nên bầu khí lắng nghe và cầu nguyện sẽ là một sự phục vụ quý giá cho toàn thể Đại hội;

- sắp xếp các không gian, thời gian biểu và cách bố trí hội trường Đại hội một cách cẩn trọng để thúc đẩy việc lắng nghe lẫn nhau, sự tham gia và chất lượng của các mối tương quan;

- bảo đảm sự luân phiên cân đối và hài hòa giữa thời gian cầu nguyện riêng và cử hành phụng vụ chung, giữa việc thảo luận nhóm và các phiên họp toàn thể, để việc lắng nghe Lời Chúa và kín múc sức mạnh từ Thánh Thể, cũng như để chiều sâu của các cuộc đối thoại trong các nhóm nhỏ và sự nhận định chung dần chín muồi trong các phiên họp toàn thể có thể làm phong phú lẫn nhau;

- thiết lập một chương trình làm việc sao cho có đủ thời gian cho cả việc xem xét lại Bản tường thuật lẫn việc soạn thảo Thư gửi các Giáo hội, để nhiệm vụ sau không bị dồn nén quá mức vào những khoảnh khắc cuối của Đại hội;

- ngay từ đầu, hoạch định cách thức chuyển giao hoa trái của Đại hội về lại cho cộng đoàn, đồng thời xác định những phương tiện truyền thông phù hợp nhất với bối cảnh địa phương để chia sẻ cả Bản tường thuật lẫn Thư gửi các Giáo hội, nhờ đó hành trình có thể tiếp tục với sự tham gia ngày càng rộng rãi của toàn thể cộng đoàn.

b) Tiến hành Đại hội

Công việc của Đại hội cũng được định hướng bởi câu hỏi nền tảng của tiến trình lượng giá việc thực hiện Thượng Hội đồng, vốn đã đồng hành với việc chuẩn bị Bản tường thuật:

Hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường hiệp hành mới nào, đang xuất hiện trong Giáo hội địa phương của chúng ta?

Nhận thức về một “chúng ta mang tính Giáo hội” sẽ được chín muồi nhờ đối thoại, nhờ ý thức về một ký ức chung và nhờ việc dấn thân cùng nhau tiến bước theo một hướng đi đã được nhận ra qua sự phân định Giáo hội được thực hiện cùng nhau.

Xem xét lại Bản tường thuật

Thời điểm đầu tiên của Đại hội bao gồm việc hồi tưởng lại hành trình đã thực hiện, trong đó Bản tường thuật mang lại cái nhìn sơ khởi về những trải nghiệm đã có. Đại hội được mời gọi chăm chú lắng nghe Bản tường thuật, để cho những gì được thuật lại trong đó chất vấn mình. Sau đó, Đại hội đón nhận Bản tường thuật như của chính mình và đào sâu nó qua sự đóng góp của mọi người, nhờ đó, nó thực sự trở thành sự nhìn nhận của chính Đại hội về hành trình đã trải qua.

Đối thoại trong Thánh Thần là phương pháp làm việc. Phương pháp này giúp các tham dự viên đi từ những kinh nghiệm cá nhân đến việc nhận ra những gì thuộc về hành trình chung. Nhờ đó, những điều có ý nghĩa nhất có thể được làm nổi bật và cùng nhau suy tư lại, nhằm diễn tả ý nghĩa hành trình của cộng đoàn cũng như những gì cộng đoàn đã học được trên hành trình ấy. Sẽ rất hữu ích nếu mỗi nhóm thảo luận có một người được chuẩn bị thích hợp để điều phối cuộc đối thoại trong Thánh Thần và bảo đảm phương pháp này được thực hiện đúng cách.

Thông qua quá trình cộng tác này, Bản tường thuật từng bước đạt đến hình thức hoàn chỉnh. Những nội dung bổ sung và các nhận thức sâu sắc hơn xuất hiện trong Đại hội sẽ làm cho sự tường thuật được công nhận và chia sẻ bởi Giáo hội địa phương, chứ không chỉ đơn thuần là thành quả công việc của nhóm hiệp hành. Dựa trên diễn tiến thực tế của Đại hội, giám mục sẽ chỉ dẫn cho nhóm hiệp hành cách thức thích hợp nhất để đưa những kết quả của Đại hội vào Bản tường thuật trước khi nó được gửi đến nhóm hiệp hành cấp quốc gia (hoặc cấp vùng).

Soạn thảo Thư gửi các Giáo hội khác

Cùng với Bản tường thuật, Đại hội cũng soạn thảo một lá thư dài khoảng hai trang[10] (khoảng 1.000 từ), gửi đến các Giáo hội khác. Lá thư này lấy cảm hứng từ truyền thống “thư hiệp thông” (litterae communionis) của Giáo hội thời sơ khai, qua đó mỗi Giáo hội địa phương làm chứng cho đức tin của mình, nhờ đó sự hiệp thông vốn liên kết các Giáo hội với nhau trở nên hữu hình. Việc soạn thảo Thư gửi các Giáo hội là một nhiệm vụ quan trọng của Đại hội và cần được dành đủ thời gian.

Để giúp định hướng cho tiến trình soạn thảo, có thể hữu ích khi hình dung lá thư được gửi đến một Giáo hội chị em cụ thể, có lẽ là một Giáo hội đã có mối tương quan được thiết lập từ trước, hoặc một Giáo hội được cảm nhận là đặc biệt gần gũi vì một lý do nào đó. Điều này có thể giúp Đại hội tìm được một ngôn ngữ đơn giản, trực tiếp và giàu tính kết nối, đồng thời tránh giọng văn của một bản báo cáo. Tuy được viết với một đối tượng cụ thể trong tâm trí, lá thư vẫn được gửi đến và chia sẻ với tất cả các Giáo hội, trước hết là các Giáo hội thuộc cùng Hội đồng Giám mục.

Lá thư có thể được cấu trúc cách tự do và sáng tạo xoay quanh một số yếu tố thiết yếu:

- một lời giới thiệu ngắn gọn về Giáo hội địa phương và bối cảnh văn hóa – xã hội nơi Giáo hội ấy đang hiện diện;

- một phần chia sẻ về những gì đã học được trong suốt cuộc hành trình (những đặc điểm nào của một Giáo hội hiệp đã được phát triển và định hình rõ nét);

- một phần trình bày về một số bước chính mà Giáo hội địa phương muốn cam kết thực hiện trong tương lai, hoặc những nhận thức mà Giáo hội muốn tiếp tục phát triển;

- một lời hy vọng và một sứ điệp khích lệ mà Giáo hội địa phương muốn gửi đến các Giáo hội khác.

Ở đây cũng vậy, phương pháp “đối thoại trong Thánh Thần” có thể được sử dụng như phương pháp làm việc, giúp Đại hội cùng nhau xác định những điểm có ý nghĩa nhất cần được đưa vào lá thư, thông qua việc luân phiên giữa thảo luận nhóm nhỏ và các phiên họp toàn thể. Nếu vì những lý do tổ chức mà khó có thể hoàn tất lá thư ngay trong thời gian diễn ra Đại hội, giám mục sẽ chỉ dẫn cách thức thích hợp nhất để hoàn thiện bản thảo cuối cùng dựa trên những định hướng của Đại hội. Trong mọi trường hợp, bất kể áp dụng tiến trình soạn thảo nào, Giám mục Giáo phận hoặc Giám mục Giáo phận Đông phương có thẩm quyền phê chuẩn bản văn của lá thư, công nhận đó là một diễn tả đích thực về hành trình của Giáo hội địa phương và công việc của Đại hội.

c) Hoa trái của Đại hội

Bản tường thuật và Thư gửi các Giáo hội là sự đóng góp mà mỗi Giáo hội địa phương trao tặng cho hành trình chung của các Giáo hội khác và của toàn thể Giáo hội. Nếu Bản tường thuật diễn tả ký ức về hành trình đã được sống, thì lá thư chuyển tải ký ức ấy trong tinh thần trao đổi các hồng ân, vốn là nét đặc trưng của giai đoạn này. Sau khi được hoàn tất và được giám mục phê chuẩn, hai tài liệu này sẽ được gửi đến nhóm hiệp hành cấp quốc gia (hoặc cấp vùng) thuộc về, như sự đóng góp của Giáo hội địa phương cho giai đoạn phân định tiếp theo, đồng thời hai tài liệu này cũng được gửi đến Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng trước ngày 30 tháng 6 năm 2027 qua địa chỉ email: (synodus@synod.va).

Nhờ việc chia sẻ kinh nghiệm của mình, mỗi Giáo hội địa phương nhận ra rõ ràng hơn cả những gì liên kết mình với các Giáo hội khác lẫn những hồng ân riêng biệt mà Chúa đã trao phó cho mình, để những hồng ân ấy có thể làm phong phú cho hành trình chung.

Như thế, hành trình không kết thúc, nhưng mở ra một giai đoạn mới. Một mặt, mỗi Giáo hội địa phương tiếp tục hành trình hoán cải và cải tổ của riêng mình với một nhận thức sâu sắc hơn, dưới ánh sáng của những gì đã nhận ra và học được. Mặt khác, những chân trời hiệp thông của Giáo hội địa phương từng bước được mở rộng: các giai đoạn tiếp theo của tiến trình sẽ tạo cơ hội để các Giáo hội lắng nghe nhau, đưa những kinh nghiệm của mình vào cuộc đối thoại và cùng nhau tiếp tục hành trình của toàn thể Giáo hội.

3. Một số tài liệu tham chiếu

Các trang sau đây trình bày một số trích đoạn được tuyển chọn từ những văn kiện chính của hành trình hiệp hành: Văn kiện Chung kết (VC), Các lộ trình cho giai đoạn thực hiện Thượng Hội đồng 2025 - 2028 (LT), và Hướng tới các Đại hội 2027–2028: các giai đoạn, tiêu chí và công cụ chuẩn bị (HT). Các đoạn văn được chọn là những đoạn mang tính thực hành cao và chúng được tập hợp lại là để hỗ trợ cho công việc của các Giáo hội địa phương, đặc biệt là cho các nhóm hiệp hành.

Đối với những khía cạnh nền tảng khác của hành trình – chẳng hạn như khung Giáo hội học của tính hiệp hành, những sự hoán cải mà Thượng Hội đồng mời gọi chúng ta thực hiện, việc thực hành đối thoại trong Thánh Thần, ý nghĩa của giai đoạn thực hiện, v.v. – có thể tham khảo các văn kiện liên quan, vốn vẫn giữ nguyên giá trị và cấu thành khung tham chiếu cho toàn bộ hành trình.

A. Tiến trình theo thời gian

(LT)

- Tháng 6 năm 2025 – tháng 12 năm 2026: Các hoạt động thực hiện tại các Giáo hội địa phương và tại các nhóm trong các Giáo hội này;

- Sáu tháng đầu năm 2027: các Đại hội Lượng giá tại các giáo phận và các giáo phận Công giáo Đông phương;

- Sáu tháng cuối năm 2027: các Đại hội Lượng giá tại các Hội đồng Giám mục cấp quốc gia và quốc tế, tại các cơ cấu phẩm trật Công giáo Đông phương và tại các nhóm khác của các Giáo hội;

- Bốn tháng đầu năm 2028: các Đại hội Lượng giá cấp châu lục;

- Tháng 10 năm 2028: Đại hội Giáo hội tại Vatican.

B. Giai đoạn "Nhìn lại"

B.1 Ý nghĩa của giai đoạn

(HT) "Giai đoạn của các Giáo hội địa phương (các giáo phận và các giáo phận Đông phương) diễn ra trong nửa đầu năm 2027 như một thời gian tưởng nhớ và phân định. Đây không chỉ đơn thuần là một công việc tái dựng lại quá khứ, nhưng là một hành vi Giáo hội: quy tụ và nhận ra những gì đã xảy ra, nắm bắt ý nghĩa của chúng, và giúp cho những gì đang bắt đầu xuất hiện được đưa ra ánh sáng. Trong bối cảnh này, việc tưởng nhớ không có nghĩa là quay nhìn về quá khứ, nhưng là đọc hiện tại dưới ánh sáng hoạt động của Chúa Thánh Thần trong lịch sử và trong đời sống các cộng đoàn. Chân trời của công việc trong giai đoạn này trước hết mang tính tường thuật…

Trong giai đoạn này, Giáo hội địa phương trước hết được mời gọi quy tụ và kết nối những kinh nghiệm đã được khởi sự: những hình thức hiện diện truyền giáo mới, các thực hành đồng trách nhiệm, những hành trình lắng nghe, những biến chuyển trong các tiến trình đưa ra quyết định, và các cải tổ cơ cấu. Điều cần làm ở đây là phải thuật lại, làm sáng tỏ các động lực, các chuyển biến và các bài học đã lãnh nhận, đồng thời ghi nhớ ba chiều kích hoán cải mang tính Giáo hội được Văn kiện Chung kết nhấn mạnh: hoán cải các tương quan, hoán cải các tiến trình quyết định và hoán cải các mối dây liên kết giữa các Giáo hội với nhau cũng như với lãnh thổ của mình. Trong viễn tượng ấy, điều quan trọng là giữ được sự liên kết giữa chiều kích cá nhân và cộng đoàn của sự hoán cải, đồng thời không bỏ quên cấp độ cải tổ cơ cấu."

B.2 Cấu trúc của giai đoạn

(HT) "Giai đoạn này diễn ra qua hai thời điểm có mối liên hệ chặt chẽ và bổ túc cho nhau.

- Thời điểm thứ nhất là đọc lại kinh nghiệm trong cầu nguyện, được thực hiện trước Đại hội, nhằm thu thập, sắp xếp và làm nổi bật những gì đã được sống trong các lĩnh vực khác nhau. Kết quả của công việc này sẽ là Bản tường thuật.

- Thời điểm thứ hai là chính Đại hội, trong đó kết quả bước đầu này được đón nhận, chia sẻ và diễn giải cách có hệ thống: chính tại đây, qua việc lắng nghe lẫn nhau và cùng nhau phân định, một sự hiểu biết sâu sắc hơn về hành trình dần được hình thành, đồng thời những yếu tố thiết yếu cần được gìn giữ và tiếp tục phát huy cũng được nhận ra.

Cả hai thời điểm đều hướng đến sự tăng trưởng nội tại của cộng đoàn, cũng như hướng tới việc chia sẻ cho các Giáo hội địa phương khác: những gì đã chín muồi được nhận ra và trao tặng như một sự đóng góp cho hành trình chung của toàn thể Giáo hội. Vì thế, Đại hội cũng là cơ hội để soạn thảo Thư gửi các Giáo hội khác, nhằm chia sẻ với các Giáo hội khác những hoa trái có ý nghĩa nhất của tiến trình lượng giá."

B.3 Câu hỏi định hướng

(HT) "Để giữ gìn tính thống nhất của tiến trình này, một câu hỏi chung được đề nghị nhằm định hướng công việc ở mọi cấp độ, đồng thời dành cho mỗi giai đoạn nhiệm vụ triển khai câu hỏi ấy sao cho phù hợp với bối cảnh riêng của mình:

Dưới ánh sáng của hành trình đã thực hiện từ sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và nhằm trao tặng hoa trái của hành trình đó như một món quà cho các Giáo hội khác và cho Đức Thánh Cha, thì: Hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường hiệp hành mới nào, đang xuất hiện trong cộng đoàn của anh chị em?

Câu hỏi này mời gọi đọc lại, trong tinh thần cầu nguyện, kinh nghiệm thực hiện Văn kiện Chung kết: những thực hành đã được khởi sự, những khởi đầu mới, những chuyển biến đang diễn ra, cũng như những khó khăn đã gặp phải. Đồng thời, câu hỏi này cũng khởi động một tiến trình tường thuật và nối kết giữa các Giáo hội, giúp các Giáo hội không khép kín nơi chính mình, nhưng đặt những gì đã được sống vào trong một chân trời hiệp thông rộng lớn hơn."

C. Nhóm hiệp hành giáo phận hoặc giáo phận Đông phương

Nhóm hiệp hành cổ vũ và đồng hành với việc thực hiện Thượng Hội đồng tại Giáo hội địa phương. Làm việc dưới sự chỉ dẫn của giám mục, nhóm thúc đẩy sự tham gia, hỗ trợ các tiến trình đào tạo, và giúp chuẩn bị Đại hội cũng như thu góp các hoa trái của hành trình.

C.1 Vai trò của các nhóm hiệp hành

(LT) "Các nhóm hiệp hành có thành phần phong phú và đa dạng sẽ dễ dàng trở thành những phòng thí nghiệm của tính hiệp hành, khi được trải nghiệm trong chính họ những động lực mà họ được kêu gọi để cổ vũ nơi Dân Thiên Chúa.

Trong giai đoạn thực hiện, vai trò của họ trước tiên là cổ vũ và tạo điều kiện cho sự phát triển của động lực hiệp hành trong những bối cảnh cụ thể mà mỗi Giáo hội địa phương đang sống; xác định những công cụ và phương pháp phù hợp, bao gồm cả những công cụ và phương pháp huấn luyện; và thực hiện các sáng kiến cần thiết để bảo đảm rằng những bước tiến thiết yếu sẽ được thực hiện."

(LT) "Các nhóm hiệp hành thường được thành lập ở cấp giáo phận hoặc giáo phận Công giáo Đông phương, nhưng nếu có thể, sự hiện diện của họ ở cấp giáo hạt hoặc giáo xứ cũng rất đáng khích lệ. Trong nhiều bối cảnh giáo hội khác nhau, đã có những kinh nghiệm rất phong phú được triển khai, cho thấy rằng các nhóm này khi có sự kết nối phù hợp với nhau có thể góp phần làm cho tiến trình hiệp hành được lan rộng và gia tăng tính tham gia."

(HT) “Trong viễn tượng này, các nhóm hiệp hành không chỉ là những cơ cấu hoạt động, nhưng còn là những tổ chức mà nơi đó kinh nghiệm lắng nghe và tinh thần đồng trách nhiệm đã trưởng thành, cần được gìn giữ và tiếp tục phát triển. Vì thế, ở những nơi chưa thực hiện, điều cần thiết là phải tái kích hoạt và hỗ trợ các nhóm hiệp hành cấp giáo phận, quốc gia và châu lục, đồng thời thông báo thành phần của các nhóm này cho Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng[11]."

C.2 Thành phần của các nhóm hiệp hành

(LT) "Các tiêu chí dành cho thành phần của nhóm hiệp hành vẫn được giữ như đã đề ra trong giai đoạn tham khảo và lắng nghe, gồm: giáo dân nam nữ, linh mục và phó tế, tu sĩ nam nữ thuộc các độ tuổi khác nhau, đến từ các nền văn hóa và hoàn cảnh đào luyện khác nhau, đại diện cho các thừa tác vụ và đặc sủng đa dạng của Giáo hội. Vì vậy, không thể thiết lập một quy tắc chung mang tính phổ quát cho việc thành lập các nhóm này. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm tích lũy cho đến nay, có thể đưa ra một vài gợi ý để suy xét:

a) để dễ dàng tạo sự kết nối với đời sống và hoạt động mục vụ của giáo phận, nên có sự hiện diện của một số nhân sự lãnh đạo giáo phận trong nhóm;

b) để bảo đảm định hướng truyền giáo và tránh nguy cơ khép kín vào chính mình – như đã được khuyến nghị đối với tổ chức tham gia (x. VC, số 106) – cũng rất quan trọng khi có sự hiện diện trong nhóm hiệp hành những người đang tích cực dấn thân làm chứng và phục vụ tông đồ giữa đời sống thường nhật và trong các bối cảnh xã hội;

c) cũng đáng suy xét đến việc mời đại diện của các Giáo hội và các cộng đoàn Kitô giáo khác hoặc của các tôn giáo khác với tư cách quan sát viên;

d) không có gì ngăn trở giám mục trở nên thành viên của nhóm hiệp hành; nếu ngài không trực tiếp tham gia, thì cần được thông tin thường xuyên về công việc của nhóm và gặp gỡ nhóm vào những thời điểm thích hợp.

Về những yêu cầu đối với từng thành viên, thì việc nắm vững VC là điều thiết yếu, cùng với đó là kinh nghiệm trực tiếp về các động lực hiệp hành, cách riêng là những gì đã trải qua trong giai đoạn tham khảo và lắng nghe. Trong những năm gần đây, nhiều trường đào tạo và những sáng kiến huấn luyện về tính hiệp hành đã được thiết lập ở cấp quốc gia và quốc tế, có thể được sử dụng để củng cố sự chuẩn bị cho các thành viên nhóm hiệp hành."

C.3 Nhóm hiệp hành và các tổ chức tham gia

(LT) "Nhiệm vụ của các nhóm hiệp hành không trùng lặp với các tổ chức tham gia, nhưng được phối hợp với các tổ chức này trong tinh thần tìm kiếm sự hiệp lực. Các nhóm hiệp hành được thành lập để phục vụ việc làm sinh động tiến trình hiệp hành và đào tạo về tính hiệp hành cho giáo phận hoặc giáo khu Công giáo Đông phương. Trong khi đó, các tổ chức tham gia được kêu gọi thi hành những nhiệm vụ chủ động và tư vấn đã được Giáo luật quy định. Vì thế, nhiệm vụ của các tổ chức này là đóng góp vào việc hình thành các quyết định cần thiết cho việc thực hiện Thượng Hội đồng, qua việc phân định các ưu tiên mục vụ hoặc canh tân các cơ cấu và tiến trình đưa ra quyết định. Sự phối hợp thường xuyên và việc chia sẻ thông tin kịp thời sẽ giúp công việc của mọi người trở nên linh hoạt hơn".

D. Dành cho Bản tường thuật

(HT) "Nhằm hỗ trợ công việc này và giúp làm cho nó trở nên cụ thể, tài liệu Các Lộ trình gợi ý một số lĩnh vực mà các Giáo hội địa phương có thể tự vấn để nhận ra các bước đón nhận và phát triển:

- cổ vũ một linh đạo hiệp hành (x. VC, các số 43-46) và một đời sống phụng vụ theo phong cách hiệp hành (x. VC, số 27);

- thúc đẩy các thừa tác vụ và đặc sủng; tạo điều kiện để giáo dân đảm nhận những vai trò lãnh đạo không đòi hỏi Bí tích Truyền chức thánh, cũng như đảm nhận các trách nhiệm khác mang tính giáo hội (x. VC, các số 60, 75-77);

- thực hành phân định giáo hội (x. VC, các số 81-86), các tiến trình ra quyết định theo phong cách hiệp hành (x. VC, các số 93-94), và sự vận hành của các tổ chức tham gia theo phong cách hiệp hành (x. VC, các số 103-106);

- phát triển các thực hành giúp gia tăng tính minh bạch, việc giải trình và sự lượng giá (x. VC, các số 95-102);

- canh tân các giáo xứ và cộng đoàn địa phương theo hướng truyền giáo (x. VC, các số 117-119);

- củng cố các mối dây liên kết giữa các Giáo phận lân cận, trong cùng một vùng và giữa các quốc gia (x. VC, số 124);

- thực hiện phong cách hiệp hành trong các mối tương quan đại kết (x. VC, các số 137-138);

- thực hiện phong cách hiệp hành trong các mối tương quan liên tôn (x. VC, số 123);

- thực hiện phong cách hiệp hành qua sự hiện diện có tổ chức giữa lòng xã hội (giáo dục, văn hóa, phát triển con người, đón tiếp, chăm sóc sức khỏe, v.v.; x. VC, số 118) và qua việc cổ vũ hòa bình, công lý và chăm sóc ngôi nhà chung (x. VC, các số 47-48, 121);

- thực hiện các hoạt động đào tạo về tính hiệp hành (x. VC, các số 143-151) và phát huy đặc tính hiệp hành của các lộ trình Khai tâm Kitô giáo (x. VC, số 142);

- v.v.

Danh sách này không có tính giới hạn, nhưng được đưa ra như một trợ giúp để không bỏ sót những chiều kích quan trọng của kinh nghiệm đã sống. Mỗi Giáo hội địa phương được mời gọi ưu tiên chú ý đến những lãnh vực có ý nghĩa nhất trong bối cảnh riêng của mình, mà không buộc phải đề cập đến tất cả.Trong mọi trường hợp, điều thiết yếu là việc đọc lại kinh nghiệm không chỉ tập trung vào đời sống nội tại của cộng đoàn Kitô hữu, nhưng luôn rộng mở đến viễn tượng truyền giáo: kinh nghiệm thực hiện Thượng Hội đồng đã góp phần như thế nào, và có thể góp phần như thế nào, để làm cho Giáo hội có khả năng hơn trong việc loan báo Tin mừng giữa những hoàn cảnh cụ thể của đời sống con người và xã hội?"

E. Đại hội Lượng giá

E.1 Ý nghĩa của các Đại hội và thuật ngữ "đánh giá"

(HT) "Các Đại hội được dự kiến tổ chức trong những năm tới là một bước mang tính quyết định trong việc thực hiện Thượng Hội đồng. Như đã được nhấn mạnh trong tài liệu Các Lộ trình, đây không phải là việc thêm vào một giai đoạn mang tính hình thức, cũng không phải lặp lại những gì đã được trải nghiệm trong các giai đoạn tương tự của Thượng Hội đồng 2021–2024, nhưng là việc để giúp cho các Giáo hội chuyển hóa kinh nghiệm đã đạt được thành sự khôn ngoan chung. Điều được đặt ra ở đây không chỉ đơn thuần là sự tiếp nối của một tiến trình, nhưng là sự trưởng thành của tiến trình ấy.

Mục đích vừa đơn giản vừa đòi hỏi: nhận ra những gì Chúa Thánh Thần đã làm cho lớn lên, hiểu được những khó khăn vẫn còn ghi dấu trên hành trình, và với tính thực tế cùng lòng tín thác, nhận ra những bước cần thực hiện. Theo nghĩa này, các Đại hội không phải là một cuộc rà soát mang tính kỹ thuật, nhưng là những cơ hội để phân định, sống tinh thần đồng trách nhiệm và tạ ơn, trong một tiến trình được toàn thể Giáo hội cùng chia sẻ."

(HT) "Đại hội lượng giá là một tiến trình thiêng liêng và một thời điểm cử hành, trong đó những sợi dây của hành trình cộng đoàn cùng nhau lớn lên trong tính hiệp hành được đan kết lại với nhau. Tính hiệp hành là một chiều kích thiết yếu của đời sống Giáo hội, bắt nguồn từ sự hiệp thông và hướng đến sứ vụ."

(HT) "Trong các Đại hội và trong tiến trình chuẩn bị cho các Đại hội ấy, vấn đề không phải là lặp lại giai đoạn tham khảo của Thượng Hội đồng, nhưng là học hỏi từ kinh nghiệm đã sống, nhận ra những hoa trái và những khó khăn, điều chỉnh lại các ưu tiên và tiến trình dưới ánh sáng của sự phân định cẩn trọng, củng cố trách nhiệm đồng hành giữa các chủ thể Giáo hội, và thúc đẩy một sự trao đổi hồng ân đích thực giữa các Giáo hội."

(HT) "Các Đại hội không kết thúc hành trình, nhưng là một thời điểm tổng hợp và tạo động lực mới. Những điều được nhận ra và chia sẻ trong các Đại hội nhằm: hướng dẫn những bước tiếp theo, nuôi dưỡng cuộc đối thoại giữa các Giáo hội và nâng đỡ tính liên tục của tiến trình tăng trưởng tính hiệp hành truyền giáo."

E.2 Thành phần của các Đại hội

(HT) "Thành phần của các Đại hội phải phù hợp với mục đích của chúng. Không chỉ đơn thuần là đại diện cho một giáo phận hay cho Giáo hội của một quốc gia hoặc khu vực, nhưng còn phải đảm bảo sự hiện diện của những người hiểu biết các tiến trình đang diễn ra và có khả năng diễn giải chúng về mặt thần học và mục vụ. Khi chọn lựa các tham dự viên, cần chú ý thích đáng tới: sự quân bình giữa nam và nữ và giữa các thế hệ khác nhau; sự đa dạng văn hóa và Giáo hội – bao gồm linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ, thành viên các hội đoàn, phong trào và cộng đoàn mới, cũng như các tín hữu không thuộc các cơ cấu tổ chức; và sự hiện diện của những người sống trong hoàn cảnh mong manh hoặc bên lề xã hội[12]. Đặc biệt, cần quan tâm đến sự tham gia của các cha xứ. Cũng cần trân trọng những tiếng nói không trực tiếp gắn với các cơ cấu Giáo hội và, khi thích hợp, tạo điều kiện cho sự tham gia của các đại diện thuộc các Giáo hội khác, các cộng đoàn Kitô giáo khác hoặc các tôn giáo khác. Mức độ và cách thức tham gia có thể khác nhau tùy theo bối cảnh văn hóa, năng lực và kinh nghiệm, nhưng điều thiết yếu là các tham dự viên sẵn sàng nâng đỡ tiến trình này cả sau năm 2028, qua đó giúp bảo đảm tính liên tục của tiến trình."

(HT) "Vì số lượng người tham dự trực tiếp chắc chắn sẽ bị giới hạn, nên cũng cần dự liệu những phương thức giúp số tín hữu đông đảo nhất có thể cảm thấy mình thực sự là thành phần của tiến trình."

(HT) "Đồng thời, không nên xem nhẹ tầm quan trọng của các cuộc gặp gỡ trực tiếp, kể cả trong giai đoạn chuẩn bị, coi đó là những nơi không thể thay thế cho việc lắng nghe lẫn nhau và phân định chung."

F. Vai trò của các nhóm hiệp hành cấp quốc gia hoặc khu vực

(LT) "Thứ nhất, họ được mời gọi: nâng đỡ các tiến trình đang diễn ra ở cấp địa phương - đặc biệt là nơi những tiến trình ấy vẫn còn ở giai đoạn khởi đầu - bằng cách thúc đẩy các Giáo hội địa phương; tạo điều kiện thuận lợi cho sự phối hợp và liên kết giữa các nhóm hiệp hành cấp giáo phận; tổ chức việc đào tạo, có tính đến các đề xuất từ những trường đào tạo và các sáng kiến huấn luyện về tính hiệp hành đang hiện diện tại các vùng lãnh thổ khác nhau (cách riêng là cho các thành viên nhóm hiệp hành và những người trực tiếp tham gia cổ vũ tiến trình thực hiện); thúc đẩy suy tư thần học và mục vụ, đặc biệt là nhằm cải thiện việc hội nhập văn hóa trong bối cảnh địa phương đối với các nguồn tài liệu do Văn phòng Tổng thư ký soạn thảo."

G. Sự hỗ trợ từ Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng

(LT) "Tuy nhiên, trong khả năng có thể, Văn phòng Tổng Thư ký cũng sẵn sàng đồng hành với từng Giáo hội địa phương, cũng như với các hội dòng đời sống thánh hiến, các tu đoàn đời sống tông đồ, cũng như các hiệp hội, các phong trào và các cộng đoàn mới, hoặc các thể chế khác có nguyện vọng, với ưu tiên dành cho các Giáo hội địa phương có ít nguồn lực hơn. Văn phòng Tổng Thư ký cam kết “luôn mở rộng cửa”[13], sẵn sàng lắng nghe các nhu cầu, thao thức và đề xuất đến từ các Giáo hội địa phương, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho công việc của các Giáo hội này bằng cách cố gắng đáp lại các yêu cầu liên quan đến nội dung và phương pháp của giai đoạn thực hiện."