CON ĐƯỜNG THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG
HƯỚNG TỚI CÁC ĐẠI HỘI 2027-2028
Các giai đoạn, tiêu chí và công cụ chuẩn bị
Việc quy tụ Giáo hội để cùng nhau đọc lại những gì đã diễn ra và chia sẻ những kỳ công Chúa đã thực hiện là một thực hành bắt nguồn từ kinh nghiệm trở về sau sứ vụ được thuật lại trong Tin mừng: sau khi được sai đi từng hai người một, “Bảy mươi hai môn đệ trở về hớn hở” (Lc 10,17), kể lại những điều Chúa đã thực hiện qua họ.
Sau đó, Giáo hội thời các Tông đồ cũng tiếp tục thực hành này, như sách Công vụ thuật lại: “Khi đến Giêrusalem, anh em đón tiếp chúng tôi rất nồng hậu. Hôm sau, Phaolô cùng chúng tôi đến thăm ông Giacôbê; tất cả các kỳ mục đều có mặt. Sau khi chào hỏi họ, ông tường thuật tỉ mỉ những gì Thiên Chúa đã thực hiện nơi dân ngoại qua tác vụ của ông” (Cv 21,17–19; x. thêm Cv 14,27 và Cv 15,4.12).
Hành trình hiệp hành trong những năm tới được gợi hứng từ chính những trình thuật ấy, như một cơ hội để quy tụ Dân Thiên Chúa, cùng nhau chiêm ngắm công trình mà Thiên Chúa tiếp tục thực hiện giữa chúng ta, chia sẻ những hoa trái ấy và dâng lời tạ ơn. Nhờ đó, các Giáo hội được quy tụ sẽ có thể sống kinh nghiệm “trao đổi hồng ân”, tiếp nối một năng động thiêng liêng nền tảng đã được chứng thực trong Tân Ước (x. Rm 15,26-27), được Công đồng Vatican II đề xuất lại (x. LG 13 và 23; AG 38; PO 6, 7 và 10), và được Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng 2021-2024 nhấn mạnh mạnh mẽ (x. đặc biệt các số 120-123).
Các Đại hội 2027-2028, mà văn bản này dành để chuẩn bị, nằm trong giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng. Đây là giai đoạn thứ ba của tiến trình được xác định trong Tông hiến Episcopalis communio, tiếp theo sau giai đoạn tham khảo và lắng nghe Dân Chúa (2021-2023) và giai đoạn cử hành culminated trong hai khóa họp của Đại hội Thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 năm 2023 và tháng 10 năm 2024. Với việc công bố Văn kiện Chung kết, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã khai mở giai đoạn mới này, và sau đó được Đức Giáo hoàng Lêô XIV xác nhận và thúc đẩy. Tài liệu Pathways for the Implementation Phase of the Synod (29 tháng 6 năm 2025, có trên www.synod.va) đã tiếp tục phác họa chân trời và phong cách của hành trình này, đồng thời đưa ra các tiêu chí và định hướng ban đầu.
Những chỉ dẫn được trình bày ở đây nhằm giúp cụ thể hóa hơn tiến trình đã được khởi động, bằng cách xác định rõ hơn sự tham gia của các Giáo hội địa phương và các cấp độ khác nhau của sự hiệp thông Giáo hội. Giai đoạn thực hiện không đặt thêm những nhiệm vụ mới bên cạnh đời sống bình thường của các cộng đoàn; trái lại, nó định hướng và canh tân đời sống ấy từ bên trong. Giai đoạn này mời gọi các cộng đoàn thử nghiệm những thực hành và hình thức đời sống Giáo hội mang tính hiệp hành hơn, lượng giá các hoa trái của chúng và chia sẻ với nhau, trong một năng động trao đổi giữa các Giáo hội nhằm nuôi dưỡng sự hiệp thông và nâng đỡ sứ mạng. Trong viễn tượng ấy, ý nghĩa của các Đại hội được loan báo trong Tài liệu Pathways trở nên rõ ràng: đó không phải là những biến cố tách biệt, nhưng là những thời điểm quan trọng trong một tiến trình rộng lớn hơn của sự phân định, hoán cải và trưởng thành, tiến tới Đại hội Giáo hội năm 2028.
Các Đại hội dự kiến trong những năm tới là một bước quyết định trong việc thực hiện Thượng Hội đồng. Như đã được nhấn mạnh trong Tài liệu Pathways, đây không phải là việc thêm vào một giai đoạn mang tính hình thức hay lặp lại những gì đã trải nghiệm trong các giai đoạn tương tự của Thượng Hội đồng 2021-2024, nhưng là giúp các Giáo hội chuyển hóa kinh nghiệm đã có thành sự khôn ngoan chung. Điều đang được đặt ra không chỉ là sự tiếp nối của một tiến trình, nhưng là sự trưởng thành của chính tiến trình ấy.
Mục tiêu vừa đơn sơ vừa đòi hỏi: nhận ra điều Chúa Thánh Thần đã làm lớn lên, hiểu những khó khăn vẫn còn đánh dấu hành trình, và xác định, với tinh thần thực tế và tín thác, những bước cần thực hiện. Theo nghĩa đó, các Đại hội không phải là một cuộc kiểm điểm kỹ thuật, nhưng là những cơ hội để phân định, cùng chia sẻ trách nhiệm và tạ ơn, trong một tiến trình được toàn thể Giáo hội cùng nhau thực hiện.
Để bảo vệ sự hiệp nhất của tiến trình này, một câu hỏi chung được đề nghị nhằm hướng dẫn công việc ở mọi cấp độ, đồng thời để mỗi giai đoạn tự triển khai câu hỏi ấy theo bối cảnh riêng của mình:
“Dưới ánh sáng của hành trình đã được thực hiện sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và với mong muốn trao tặng những hoa trái ấy cho các Giáo hội khác cũng như cho Đức Thánh Cha: hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường mới nào của tính hiệp hành, đang xuất hiện trong cộng đoàn của anh chị em?”
Câu hỏi này mời gọi đọc lại, trong tinh thần cầu nguyện, kinh nghiệm thực hiện Văn kiện Chung kết: những thực hành đã được khởi xướng, những khởi đầu mới, những biến chuyển đang diễn ra, nhưng cả những khó khăn gặp phải. Đồng thời, câu hỏi ấy cũng khởi động một tiến trình kể chuyện và truyền thông giữa các Giáo hội, giúp các Giáo hội không khép kín nơi chính mình, nhưng đặt những gì mình đã sống vào trong một chân trời hiệp thông rộng lớn hơn.
Mục tiêu và viễn tượng
Một Đại hội lượng giá là một tiến trình thiêng liêng và là một thời điểm cử hành, trong đó những sợi chỉ của một hành trình tăng trưởng cộng đoàn trong tính hiệp hành được gom lại với nhau. Tính hiệp hành là một chiều kích cốt yếu của đời sống Giáo hội, bén rễ trong sự hiệp thông và hướng tới sứ mạng. Vì thế, mục tiêu của tiến trình lượng giá là sự tăng trưởng của toàn thể Dân Chúa trong các tương quan và trong sự trung thành với sứ mạng của Giáo hội giữa thế giới, đặc biệt chú ý đến sự tham gia của phụ nữ, giới trẻ, người nghèo và những ai đang sống bên lề các cộng đoàn của chúng ta.
Trong các Đại hội và trong tiến trình chuẩn bị cho các Đại hội ấy, vấn đề không phải là lặp lại giai đoạn tham khảo của Thượng Hội đồng, nhưng là học hỏi từ kinh nghiệm đã sống, nhận ra những hoa trái và những khó khăn, điều chỉnh lại các ưu tiên và tiến trình dưới ánh sáng của sự phân định cẩn trọng, củng cố trách nhiệm đồng hành giữa các chủ thể Giáo hội, và thúc đẩy một sự trao đổi hồng ân đích thực giữa các Giáo hội. Trong tất cả điều này, điều quyết định vẫn là duy trì một sự lắng nghe tỉnh thức tiếng nói của Chúa Thánh Thần dưới ánh sáng của Lời Chúa: thật vậy, các Đại hội không phải là một cuộc khảo sát xã hội học cũng không phải là một năng động nghị luận. Chất lượng của cầu nguyện, lắng nghe và chia sẻ quan trọng hơn số lượng tài liệu được sản xuất, vốn được mong đợi là ngắn gọn và tập trung.
Cách riêng, các Đại hội nằm trong những tiến trình Giáo hội rộng lớn hơn, đòi hỏi thời gian chuẩn bị thích đáng, sự tham gia thực sự của các cộng đoàn và các cơ chế tham gia, cũng như sự quan tâm đặc biệt đến việc chia sẻ và truyền thông các hoa trái. Các Đại hội không kết thúc hành trình, nhưng là một thời điểm tổng hợp và tạo động lực mới: điều được nhận ra và chia sẻ trong các Đại hội nhằm hướng dẫn những bước tiếp theo, nuôi dưỡng cuộc đối thoại giữa các Giáo hội và nâng đỡ tính liên tục của tiến trình tăng trưởng hiệp hành truyền giáo.
Trách nhiệm và thành phần
Trách nhiệm đối với tiến trình thuộc về:
- Giám mục giáo phận đối với các Đại hội giáo phận hoặc Giám mục giáo phận Đông phương đối với các Đại hội giáo phận Đông phương;
- Chủ tịch Hội đồng Giám mục đối với các Đại hội quốc gia hoặc khu vực;
- và những người phụ trách các tổ chức châu lục đối với các Đại hội ở cấp độ ấy.
Trách nhiệm này cần được thực thi theo tinh thần của Văn kiện Chung kết, các số 69 và 92, với sự cộng tác của các cơ chế tham gia và các nhóm hiệp hành, những cơ cấu được trao phó việc tổ chức và điều phối công việc. Theo viễn tượng này, các nhóm hiệp hành không chỉ đơn thuần là những cơ cấu điều hành, nhưng là những cơ quan trong đó đã trưởng thành một kinh nghiệm lắng nghe và đồng trách nhiệm, kinh nghiệm cần được duy trì và phát triển thêm. Vì thế, ở những nơi chưa thực hiện, điều thiết yếu là tái kích hoạt và nâng đỡ các nhóm hiệp hành ở cấp giáo phận, quốc gia và châu lục, đồng thời thông báo thành phần của họ cho Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng.
Thành phần của các Đại hội phải phù hợp với mục đích của chúng. Không chỉ đơn thuần là đại diện cho một giáo phận hay cho Giáo hội của một quốc gia hoặc khu vực, nhưng là bảo đảm sự hiện diện của những người hiểu biết các tiến trình đang diễn ra và có khả năng diễn giải chúng về mặt thần học và mục vụ. Khi chọn lựa các tham dự viên, cần chú ý thích đáng tới:
- sự quân bình giữa nam và nữ và giữa các thế hệ khác nhau;
- sự đa dạng văn hóa và Giáo hội – bao gồm linh mục, phó tế, tu sĩ nam nữ, thành viên các hội đoàn, phong trào và cộng đoàn mới, cũng như các tín hữu không thuộc các cơ cấu tổ chức;
- và sự hiện diện của những người sống trong hoàn cảnh mong manh hoặc bên lề xã hội.
Đặc biệt, cần quan tâm đến sự tham gia của các cha xứ. Cũng cần trân trọng những tiếng nói không trực tiếp gắn với các cơ cấu Giáo hội và, khi thích hợp, tạo điều kiện cho sự tham gia của đại diện các Giáo hội Kitô giáo khác, các cộng đoàn Kitô giáo khác hoặc các tôn giáo khác. Mức độ và cách thức tham gia có thể khác nhau tùy theo bối cảnh văn hóa, năng lực và kinh nghiệm, nhưng điều thiết yếu là các tham dự viên sẵn sàng nâng đỡ tiến trình này cả sau năm 2028, qua đó giúp bảo đảm tính liên tục của tiến trình.
Vì số lượng người tham dự trực tiếp chắc chắn sẽ bị giới hạn, cũng cần dự liệu những phương thức giúp số tín hữu đông đảo nhất có thể cảm thấy mình thực sự là thành phần của tiến trình. Vì mục đích đó, có thể tổ chức các buổi chuẩn bị trực tuyến và cho phép tham gia từ xa trong một số phiên họp, kể cả qua hình thức truyền trực tuyến với dịch thuật khi cần thiết. Những tài liệu được sản xuất trong tiến trình sẽ được phổ biến, ít nhất là trên mạng. Đồng thời, không nên xem nhẹ tầm quan trọng của các cuộc gặp gỡ trực tiếp, kể cả trong giai đoạn chuẩn bị, như những nơi không thể thay thế của việc lắng nghe lẫn nhau và phân định chung.
Lịch trình và các công cụ
Lịch trình của các Đại hội đi theo những gì đã được nêu trong Tài liệu Pathways:
- học kỳ đầu năm 2027: các Đại hội lượng giá cấp giáo phận và giáo phận Đông phương;
- học kỳ thứ hai năm 2027: các Đại hội lượng giá cấp quốc gia hoặc khu vực;
- bốn tháng đầu năm 2028: các Đại hội lượng giá cấp châu lục;
- tháng 10 năm 2028: Đại hội Giáo hội tại Vatican.
Các hình thức thực hiện cụ thể cần được thích nghi cách khôn ngoan và tự do với những điều kiện văn hóa, xã hội và cả chính trị của từng bối cảnh khác nhau. Về phương pháp, “Đối thoại trong Thánh Thần” vẫn là điểm tham chiếu ưu tiên, đồng thời vẫn mở ra cho những thích nghi cần thiết tùy theo các nhu cầu đặc thù của tiến trình lượng giá trong từng giai đoạn khác nhau.
Những văn bản nền tảng cho hành trình này trước hết vẫn là Văn kiện Chung kết của Đại hội Thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục và Tài liệu Pathways for the Implementation Phase of the Synod. Cũng cần nhắc lại rằng các Báo cáo Chung kết của các Nhóm Nghiên cứu được thiết lập sau Khóa họp thứ nhất hiện đang được công bố và tập hợp dần, khi có thể, trên một trang riêng của website www.synod.va. Những Báo cáo này, vốn cung cấp các yếu tố giúp đào sâu suy tư về một số vấn đề liên quan đến đời sống Giáo hội, cần được đón nhận và hội nhập, trong mức độ có thể, vào các giai đoạn khác nhau của hành trình – không phải như những nội dung cần áp dụng máy móc, nhưng như những gợi hứng có thể soi sáng tiến trình phân định đang diễn ra và giúp đặt tiến trình ấy trong một chân trời rộng lớn hơn.
Để hỗ trợ việc chuẩn bị cách thích đáng, sẽ có thêm các tài liệu làm việc được cung cấp và các buổi đào tạo trực tuyến được tổ chức, nhằm làm rõ các mục tiêu và nội dung, cũng như đồng hành với những người chịu trách nhiệm trong việc triển khai tiến trình này. Những thông tin chi tiết hơn sẽ được gửi vào thời điểm thích hợp. Các công cụ này nhằm thúc đẩy sự tham gia có hiểu biết và việc tiến hành các Đại hội cách nhất quán, trong sự tôn trọng tính đa dạng của các bối cảnh và trong sự hiệp nhất của hành trình Giáo hội.
Khởi đi từ khung tổng quát này, nay sẽ trình bày một số chỉ dẫn liên quan đến từng giai đoạn của hành trình, nhằm đồng hành cách cụ thể hơn với việc triển khai các giai đoạn ấy, đồng thời vẫn duy trì sự cần thiết phải thích nghi chúng một cách khôn ngoan và tự do với những đặc điểm riêng của từng bối cảnh. Tất cả những ai liên quan được mời gọi đặc biệt chú ý tới giai đoạn mà mình được mời cộng tác hoặc chịu trách nhiệm cách riêng; đồng thời, việc đọc toàn bộ tiến trình sẽ giúp hiểu rõ hơn sự hiệp nhất và chiều rộng của hành trình, từ đó thúc đẩy một sự tham gia ý thức và hài hòa hơn.
CÁC GIAI ĐOẠN CỦA HÀNH TRÌNH
GHI NHẬN (RECOLLECTING)
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương (Các Giáo phận và Giáo phận Đông phương)
PHÂN ĐỊNH (INTERPRETING)
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương thuộc một Hội đồng Giám mục (cấp quốc gia hoặc khu vực)
ĐỊNH HƯỚNG (ORIENTING)
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương thuộc mỗi châu lục (hoặc vùng châu lục)
CỬ HÀNH (CELEBRATING)
Đại hội Giáo hội của toàn thể Giáo hội
CON ĐƯỜNG THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương (Các Giáo phận và Giáo phận Đông phương) - kỳ họp đầu năm 2027
GHI NHẬN (RECOLLECTING)
“Đấng ngự trên ngai phán: ‘Này đây Ta đổi mới mọi sự.’
Rồi Người phán: ‘Hãy viết: những lời này đáng tin cậy và chân thật.’” (Kh 21,5)
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương (các Giáo phận và Giáo phận Đông phương) diễn ra trong nửa đầu năm 2027 như một thời gian tưởng nhớ và phân định. Đây không chỉ đơn thuần là một công việc tái dựng lại quá khứ, nhưng là một hành vi Giáo hội: quy tụ và nhận ra những gì đã xảy ra, nắm bắt ý nghĩa của chúng, và giúp cho những gì đang bắt đầu xuất hiện được đưa ra ánh sáng. Trong bối cảnh này, việc tưởng nhớ không có nghĩa là quay nhìn về quá khứ, nhưng là đọc hiện tại dưới ánh sáng hoạt động của Chúa Thánh Thần trong lịch sử và trong đời sống các cộng đoàn. Chân trời của công việc trong giai đoạn này trước hết mang tính tường thuật.
Trong giai đoạn này, Giáo hội địa phương trước hết được mời gọi quy tụ và kết nối những kinh nghiệm đã được khởi sự:
- những hình thức hiện diện truyền giáo mới,
- các thực hành đồng trách nhiệm,
- những hành trình lắng nghe,
- những biến chuyển trong các tiến trình đưa ra quyết định,
- và các cải tổ cơ cấu.
Vấn đề là kể lại, làm sáng tỏ các năng động, các chuyển biến và các bài học đã lãnh nhận, đồng thời ghi nhớ ba chiều kích hoán cải Giáo hội được Văn kiện Chung kết nhấn mạnh:
- hoán cải các tương quan,
- hoán cải các tiến trình quyết định,
- và hoán cải các mối dây liên kết giữa các Giáo hội với nhau cũng như với lãnh thổ của mình.
Trong viễn tượng ấy, điều quan trọng là giữ được sự liên kết giữa chiều kích cá nhân và cộng đoàn của sự hoán cải, đồng thời không bỏ quên cấp độ cải tổ cơ cấu.
Giai đoạn này được triển khai qua hai thời điểm gắn bó chặt chẽ và bổ túc cho nhau:
- Thời điểm thứ nhất là việc đọc lại kinh nghiệm trong tinh thần thiêng liêng, được thực hiện trước Đại hội, giúp quy tụ, sắp xếp và làm nổi bật những gì đã được sống trong các lãnh vực khác nhau. Hoa trái của công việc này sẽ là bản tường trình kể chuyện.
- Thời điểm thứ hai chính là Đại hội, nơi công trình sơ khởi ấy được đón nhận, chia sẻ và phân định cách hữu cơ: chính tại đây, qua việc lắng nghe lẫn nhau và phân định chung, một sự hiểu biết sâu xa hơn về hành trình sẽ trưởng thành, và những yếu tố cốt yếu cần được gìn giữ và tiếp tục phát triển sẽ được nhận diện.
Cả hai thời điểm này đều hướng tới:
- sự tăng trưởng nội tại của cộng đoàn,
- cũng như việc truyền thông với các Giáo hội địa phương khác:những gì đã trưởng thành sẽ được nhận ra và được trao tặng như một đóng góp cho hành trình rộng lớn hơn của toàn thể Giáo hội. Vì lý do đó, Đại hội cũng sẽ là dịp để viết một “Lá thư gửi các Giáo hội khác”, nhằm chia sẻ với họ những hoa trái quan trọng nhất của tiến trình lượng giá.
A. Bản tường trình kể chuyện (Narrative Report)
Điểm khởi đầu của giai đoạn này là việc đọc lại cách cẩn trọng và có cấu trúc hành trình đã thực hiện. Điểm xuất phát chính là câu hỏi trung tâm hướng dẫn toàn bộ tiến trình, được triển khai trong bối cảnh cụ thể của Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương:
“Dưới ánh sáng của hành trình đã được thực hiện sau khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và với mong muốn trao tặng những hoa trái ấy cho các Giáo hội khác cũng như cho Đức Thánh Cha: hình thức cụ thể nào của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo, và những con đường mới nào của tính hiệp hành, đang xuất hiện trong cộng đoàn của anh chị em?”
Dưới ánh sáng của câu hỏi này, nhiệm vụ đặt ra là xem xét:
- Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng đã được thực hiện như thế nào,
- những tiến trình nào đã được khởi sự,
- những chuyển biến nào đang diễn ra,
- những khó khăn nào đã xuất hiện,
- và những viễn tượng nào đang mở ra.
Để nâng đỡ công việc này và giúp nó trở nên cụ thể, Tài liệu Pathways đề nghị một số lãnh vực để các Giáo hội địa phương tự chất vấn nhằm nhận ra những bước tiếp nhận và phát triển:
- cổ võ linh đạo hiệp hành (x. FD 43-46) và phụng vụ được sống trong chiều kích hiệp hành (x. FD 27);
- phát triển các tác vụ và đặc sủng; mở rộng việc giáo dân đảm nhận các vai trò lãnh đạo không đòi hỏi Bí tích Truyền chức thánh và các trách nhiệm Giáo hội khác (x. FD 60, 75-77);
- thực hành phân định Giáo hội (x. FD 81-86), các tiến trình quyết định theo phong cách hiệp hành (x. FD 93-94), và hoạt động của các cơ cấu tham gia theo phong cách hiệp hành (x. FD 103-106);
- phát triển các thực hành minh bạch, trách nhiệm giải trình và lượng giá (x. FD 95-102);
- canh tân truyền giáo của các giáo xứ và cộng đoàn địa phương (x. FD 117-119);
- các mối liên kết giữa các giáo phận lân cận, trong các vùng và giữa các quốc gia (x. FD 124);
- phong cách hiệp hành trong các tương quan đại kết (x. FD 137-138);
- phong cách hiệp hành trong các tương quan liên tôn (x. FD 123);
- phong cách hiệp hành trong sự hiện diện có tổ chức giữa xã hội (giáo dục, văn hóa, phát triển con người, tiếp đón, chăm sóc y tế…; x. FD 118) và trong việc cổ võ hòa bình, công lý và chăm sóc ngôi nhà chung (x. FD 47-48, 121);
- các hoạt động đào tạo về tính hiệp hành (x. FD 143-151) và chiều kích hiệp hành của tiến trình Khai tâm Kitô giáo (x. FD 142); v.v.
Danh sách này không có tính giới hạn, nhưng được đưa ra như một trợ giúp để không bỏ sót những chiều kích quan trọng của kinh nghiệm đã sống. Mỗi Giáo hội địa phương được mời gọi ưu tiên chú ý đến những lãnh vực có ý nghĩa nhất trong bối cảnh riêng của mình, mà không buộc phải đề cập đến tất cả.
Dù trong trường hợp nào, điều thiết yếu là việc đọc lại không chỉ tập trung vào đời sống nội bộ của cộng đoàn Kitô hữu, nhưng phải luôn mở ra viễn tượng truyền giáo:
- kinh nghiệm thực hiện Thượng Hội đồng đã góp phần như thế nào,
- và có thể tiếp tục góp phần ra sao, để làm cho Giáo hội có khả năng hơn trong việc loan báo Tin mừng giữa những hoàn cảnh cụ thể của đời sống con người và xã hội.
Để hỗ trợ tiến trình này, trong những tháng tới sẽ gửi một dàn bài hướng dẫn soạn thảo bản tường trình kể chuyện. Cần lưu ý ngay từ bây giờ rằng văn bản có thể được kèm theo những đóng góp ngắn (ước lượng mỗi bản khoảng một trang), dành cho những kinh nghiệm cụ thể được xem là đáng chia sẻ, kể cả những kinh nghiệm không đạt được kết quả mong muốn: chính những điều ấy cũng có thể mang lại những yếu tố quý giá cho việc học hỏi.
Thông thường, trách nhiệm điều phối việc soạn thảo bản tường trình sẽ được giao cho nhóm hiệp hành, làm việc với sự cộng tác của những người và cơ quan liên hệ đến các lãnh vực khác nhau của đời sống Giáo hội, dưới trách nhiệm cuối cùng của Đức Giám mục, người có quyền phê chuẩn chung cuộc. Nếu Đức Giám mục thấy cần sửa đổi hoặc bổ sung, ngài sẽ gửi trả văn bản cho nhóm cùng với những lý do cho các nhận xét của mình. Công việc này phải được hoàn tất trước Đại hội, và bản tường trình phải được gửi đến các tham dự viên đủ sớm.
B. Đại hội: đọc lại toàn bộ hành trình và lá thư gửi các Giáo hội khác
Đại hội là thời điểm mà việc đọc lại mang tính phân tích được đón nhận, chia sẻ và phân định dưới ánh sáng kinh nghiệm của toàn thể Giáo hội giáo phận hoặc giáo phận Đông phương. Bản tường trình kể chuyện là điểm khởi đầu của Đại hội: chính qua việc lắng nghe lẫn nhau, trao đổi và cầu nguyện chung mà một cái nhìn toàn diện hơn về hành trình đã thực hiện có thể trưởng thành. “Đối thoại trong Thánh Thần”, được thích nghi cách phù hợp, vẫn là phương pháp được đề nghị, với ý thức rằng sự phân định Giáo hội không phải là kết quả của sự thỏa hiệp giữa các lập trường, nhưng là hoa trái của việc cùng nhau lắng nghe Chúa Thánh Thần.
Mục tiêu của Đại hội không phải là sản xuất thêm một văn kiện tổng hợp khác, nhưng là soạn thảo một lá thư ngắn gửi tới các Giáo hội địa phương trên toàn thế giới, nhằm chia sẻ, bằng hình thức ngắn gọn và dễ truyền đạt, những hoa trái chính yếu xuất hiện trong tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng:
- điều đã được hiểu ra,
- điều được xem là đầy hứa hẹn,
- và điều vẫn còn bỏ ngỏ.
Lá thư này – với độ dài giới hạn – mang một giá trị vượt quá việc tường trình đơn thuần. Đó là một hành vi truyền thông mang tính Giáo hội, giúp tham gia vào việc trao đổi hồng ân giữa các Giáo hội, bằng cách trao tặng kinh nghiệm của mình đồng thời mở lòng đón nhận kinh nghiệm của người khác. Một dàn bài hướng dẫn soạn thảo lá thư cũng sẽ được gửi đến.
Khi kết thúc Đại hội, cả bản tường trình kể chuyện và lá thư sẽ được chuyển cho nhóm hiệp hành quốc gia (hoặc khu vực), như một đóng góp cho giai đoạn phân định tiếp theo, đồng thời được gửi cho Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng trước ngày 30 tháng 6 năm 2027.
Tóm tắt
Trong giai đoạn của các Giáo hội địa phương, sẽ chuẩn bị hai đóng góp riêng biệt nhưng bổ túc cho nhau:
- trước Đại hội: một bản tường trình kể chuyện, quy tụ cách có hệ thống việc đọc lại kinh nghiệm về mặt thiêng liêng, thần học và mục vụ trong các lãnh vực được xem xét;
- trong Đại hội: một lá thư gửi các Giáo hội khác, trình bày ngắn gọn ý nghĩa tổng quát của hành trình và những hoa trái chính đã được thu hoạch.
Chính trong việc thực hiện kép này – trước hết hướng tới đời sống của cộng đoàn Giáo hội giáo phận hoặc giáo phận Đông phương, rồi mở ra bên ngoài – dưới trách nhiệm cuối cùng của Đức Giám mục, chất lượng của giai đoạn này được đặt ra. Vấn đề không chỉ là hiểu rõ hơn những gì đã xảy ra, nhưng còn là cùng nhau nhận ra điều mà Chúa Thánh Thần đang làm nảy sinh và chia sẻ điều ấy như một hồng ân cho hành trình của toàn thể Giáo hội.
CON ĐƯỜNG THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương thuộc một Hội đồng Giám mục (cấp quốc gia hoặc khu vực) - kỳ họp thứ hai năm 2027
PHÂN ĐỊNH (INTERPRETING)
“Đừng sợ! Ta là Đầu và là Cuối, là Đấng hằng sống […].
Vậy hãy viết những gì ngươi đã thấy, những gì đang diễn ra và những gì sẽ xảy đến sau này.
Đây là ý nghĩa huyền nhiệm của bảy ngôi sao ngươi đã thấy trong tay hữu Ta và của bảy cây đèn vàng:
bảy ngôi sao là các thiên thần của bảy Hội thánh, còn bảy cây đèn là bảy Hội thánh.” (Kh 1,17-20)
Trong tiến trình này, giai đoạn của các Giáo hội địa phương thuộc một Hội đồng Giám mục là thời gian của sự diễn giải mang tính khôn ngoan và thần học. Sau công việc đọc lại và tường thuật do các Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương thực hiện, giờ đây cần một bước tiến xa hơn: đón nhận những hoa trái được các Giáo phận và Giáo phận Đông phương chia sẻ, đặt chúng trong tương quan với nhau, và làm nổi bật ý nghĩa Giáo hội rộng lớn hơn của chúng. Đây là thời điểm mà các kinh nghiệm địa phương, dù không đánh mất tính cụ thể của mình, được đặt vào trong một viễn tượng rộng hơn, có khả năng nhận ra những năng động chung, những điểm hội tụ và căng thẳng, cũng như những viễn tượng liên quan đến đời sống của Giáo hội trong toàn thể một lãnh thổ nhất định.
Nói chung, các tác nhân chính của giai đoạn này là các Giáo hội thuộc cùng một Hội đồng Giám mục, vốn trong bước này của tiến trình trở thành điểm tham chiếu thông thường cho sự phân định và công việc triển khai. Tuy nhiên, khi hoàn cảnh đòi hỏi, giai đoạn này cũng có thể được thực hiện trong những vùng Giáo hội nhỏ hơn (như các Giáo tỉnh) hoặc trong những vùng rộng lớn hơn, quy tụ các quốc gia có bối cảnh văn hóa, xã hội hoặc mục vụ đặc biệt tương đồng (như xảy ra tại một số vùng ở Phi châu hoặc Âu châu). Trong viễn tượng ấy, các Giáo hội quy tụ trong CEAMA (Hội đồng Giáo hội Amazon) cũng được mời gọi phát triển một hành trình riêng của mình, sau đó sẽ đóng góp vào tiến trình rộng lớn hơn của các Giáo hội Mỹ Latinh. Những Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương không thuộc một Hội đồng Giám mục được mời gọi xác định nhóm Giáo hội mà với đó việc thực hiện giai đoạn này sẽ đặc biệt sinh ích, dựa trên sự gần gũi về văn hóa, xã hội hoặc mục vụ.
Dưới trách nhiệm tiếp tục của Chủ tịch Hội đồng Giám mục, các nhóm hiệp hành được mời gọi điều phối giai đoạn này, làm việc với sự cộng tác của các cơ quan, ủy ban và những người có trách nhiệm ở cấp quốc gia hoặc khu vực, đồng thời cũng lôi cuốn, theo cách thích hợp, các chuyên gia và đại diện của các nhóm hiệp hành giáo phận hoặc giáo phận Đông phương.
Giai đoạn này cũng được cấu trúc thành hai thời điểm riêng biệt nhưng bổ túc cho nhau:
- Thời điểm thứ nhất dành cho việc đọc lại cách tập trung một số khía cạnh cụ thể, kể cả qua việc chuẩn bị các phiếu làm việc theo chủ đề, dẫn tới việc biên soạn một bản tường trình thần học – mục vụ;
- Thời điểm thứ hai tập trung vào Đại hội, được mời gọi hình thành một sự diễn giải chung về hành trình đã thực hiện và truyền đạt những hoa trái của hành trình ấy cho các Giáo hội khác qua một lá thư.
A. Bản tường trình thần học – mục vụ
Bước đầu tiên của giai đoạn này là chuẩn bị các phiếu làm việc theo chủ đề nhằm giúp sắp xếp và làm nổi bật những gì đã được sống và khởi sự trong các lãnh vực khác nhau của đời sống Giáo hội. Công việc hệ tại ở việc quy tụ và tái khai triển những gì xuất hiện từ các đóng góp của các Giáo phận và Giáo phận Đông phương (các bản tường trình kể chuyện và các lá thư), bằng cách chuẩn bị tất cả các phiếu làm việc theo chủ đề sau đây:
1. Cổ võ linh đạo hiệp hành (x. FD 43-46) và phụng vụ được sống trong chiều kích hiệp hành (x. FD 27);
2. Phát triển các tác vụ và đặc sủng; mở rộng việc giáo dân đảm nhận các vai trò lãnh đạo không đòi hỏi Bí tích Truyền chức thánh và các trách nhiệm Giáo hội khác (x. FD 60, 75-77);
3. Thực hành phân định Giáo hội (x. FD 81-86), các tiến trình quyết định theo phong cách hiệp hành (x. FD 93-94), và hoạt động của các cơ cấu tham gia theo phong cách hiệp hành (x. FD 103-106);
4. Phát triển các thực hành minh bạch, trách nhiệm giải trình và lượng giá (x. FD 95-102);
5. Canh tân truyền giáo của các giáo xứ và cộng đoàn địa phương (x. FD 117-119);
6. Các mối liên kết giữa các giáo phận lân cận, trong các vùng và giữa các quốc gia (x. FD 124);
7. Phong cách hiệp hành trong các tương quan đại kết (x. FD 137-138);
8. Phong cách hiệp hành trong các tương quan liên tôn (x. FD 123);
9. Phong cách hiệp hành trong sự hiện diện có tổ chức giữa xã hội (giáo dục, văn hóa, phát triển con người, tiếp đón, chăm sóc y tế…; x. FD 118) và trong việc cổ võ hòa bình, công lý và chăm sóc ngôi nhà chung (x. FD 47-48, 121);
10. Các hoạt động đào tạo về tính hiệp hành (x. FD 143-151) và chiều kích hiệp hành của tiến trình Khai tâm Kitô giáo (x. FD 142).
Các phiếu làm việc khác mời gọi đọc lại những vấn đề đặc thù nổi bật hơn trong năng động của các nhóm Giáo hội:
11. Đào tạo về tính hiệp hành trong các Chủng viện (x. FD 142);
12. Phong cách hiệp hành và việc đào tạo về tính hiệp hành trong các Phân khoa thần học và các học viện (x. FD 67);
13. Phong cách hiệp hành của các Hội đồng Giám mục và các cơ cấu của chúng (x. FD 125);
14. Sự tham gia của Đời sống Thánh hiến và các Hội đoàn giáo dân trong năng động hiệp hành của Giáo hội địa phương (x. FD 65, 118).
Qua việc chuẩn bị các phiếu làm việc này (mà mẫu hướng dẫn sẽ được cung cấp sau), mục tiêu không chỉ là làm nổi bật những gì đã được thực hiện, nhưng trên hết là nhận ra các năng động đang vận hành trong các lãnh vực khác nhau, các tiêu chí đang dần xuất hiện, và những câu hỏi đòi hỏi phải tiếp tục suy tư. So với giai đoạn trước, công việc ở đây đòi hỏi một sự diễn giải thần học và mục vụ minh nhiên hơn về kinh nghiệm đã sống. Sau khi các phiếu làm việc theo chủ đề được hoàn thành, một phần dẫn nhập vài trang sẽ được biên soạn dưới sự điều phối của nhóm hiệp hành, nhằm đưa ra một sự diễn giải thần học – mục vụ tổng quát.
Phần dẫn nhập cùng với các phiếu làm việc theo chủ đề tạo thành bản tường trình thần học – mục vụ. Văn bản này trình bày những năng động chính đã xuất hiện, những vấn đề xuyên suốt qua các lãnh vực khác nhau, và những viễn tượng mở ra cho hành trình tương lai. Bản tường trình là một nguồn tài nguyên quý giá, vì nó diễn tả ý thức Giáo hội đã trưởng thành ở cấp địa phương: văn bản này trình bày những gì đã được đón nhận từ các Giáo hội địa phương, khuyến khích họ đặt hành trình của mình vào trong một chân trời rộng lớn và chung hơn, đồng thời trở thành điểm khởi đầu cho công việc của Đại hội lượng giá cấp quốc gia (hoặc khu vực).
Ngoài ra, trong giai đoạn này, các nhóm hiệp hành sẽ xem xét những cách thức thích hợp nhất để công bố và phổ biến các lá thư gửi các Giáo hội khác do các Giáo phận và Giáo phận Đông phương chuẩn bị, như một dấu chỉ cụ thể của hành trình đã thực hiện và của sự đa dạng tiếng nói đã làm sinh động hành trình ấy.
B. Đại hội: đọc lại tổng thể hành trình và lá thư gửi các Giáo hội khác
Đại hội lượng giá cấp quốc gia (hoặc khu vực) được mời gọi đón nhận các tài liệu khác nhau đã được quy tụ (bản tường trình thần học – mục vụ, các bản tường trình kể chuyện, và các lá thư gửi các Giáo hội do các Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương chuẩn bị) và đọc lại chúng cách hữu cơ. Mục tiêu không phải là đưa ra một bản tổng hợp, nhưng là giúp xuất hiện một sự diễn giải chung về hành trình, có khả năng chỉ ra điều gì có vẻ quan trọng nhất cho hiện tại và tương lai.
Cụ thể, Đại hội sẽ được mời gọi viết một lá thư gửi tới các Giáo hội địa phương và các nhóm Giáo hội trên toàn thế giới, trong đó những hoa trái chính của hành trình sẽ được diễn tả bằng một hình thức ngắn gọn và dễ truyền đạt:
- những gì đã được học hỏi,
- những gì được nhìn nhận là đầy hứa hẹn,
- và những trực giác có thể đóng góp cho con đường chung.
Như trong giai đoạn địa phương, việc chăm sóc cho chiều kích truyền thông là một phần không thể tách rời của tiến trình: chính nhờ sự trao đổi này mà các Giáo hội cùng nhau trưởng thành.
Bản tường trình thần học – mục vụ và lá thư sẽ được chuyển cho nhóm hiệp hành châu lục như một đóng góp cho giai đoạn tiếp theo của tiến trình, đồng thời được gửi cho Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng trước ngày 31 tháng 12 năm 2027.
Tóm tắt
Nhiệm vụ của giai đoạn các Giáo hội địa phương thuộc một Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực) là đưa ra một sự diễn giải thần học – mục vụ về hành trình đã thực hiện, có khả năng đặt các kinh nghiệm vào trong tương quan với nhau, soi sáng chúng trong ánh sáng Lời Chúa và giáo huấn của Giáo hội, hướng tới một sự truyền đạt rộng lớn hơn cho toàn thể Dân Chúa nhằm phục vụ sứ mạng của mình.
Công việc ấy được cụ thể hóa qua việc biên soạn:
- trước Đại hội: một bản tường trình thần học – mục vụ, gồm một loạt phiếu làm việc về các chủ đề đã được chỉ định và một phần dẫn nhập đưa ra sự diễn giải tổng quát;
- trong Đại hội: một lá thư gửi các Giáo hội khác trên thế giới, chia sẻ những hoa trái chính của hành trình.
Bên cạnh các tài liệu ấy còn có bộ sưu tập có hệ thống các bản tường trình kể chuyện và các lá thư do các Giáo phận hoặc Giáo phận Đông phương thực hiện.
CON ĐƯỜNG THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương của mỗi châu lục (hoặc vùng châu lục) - bốn tháng đầu năm 2028
ĐỊNH HƯỚNG (ORIENTING)
“Tôi còn thấy thành thánh là Giêrusalem mới, từ trời, từ nơi Thiên Chúa mà xuống, sẵn sàng như tân nương trang điểm để đón tân lang.
Và tôi nghe từ phía ngai có tiếng hô to: ‘Đây là nhà tạm của Thiên Chúa ở cùng nhân loại. Người sẽ cư ngụ cùng với họ. Họ sẽ là dân của Người, và chính Thiên Chúa sẽ luôn ở cùng họ như Thiên Chúa của họ.’” (Kh 21,2-3)
Trong tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng, giai đoạn cấp châu lục hình thành như một bước định hướng, có khả năng mở ra những viễn tượng mới. Sau việc đọc lại hành trình do các Giáo phận và Giáo phận Đông phương thực hiện, và sau sự diễn giải trưởng thành ở cấp Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực), nay mở ra một không gian để các Giáo hội của các châu lục khác nhau cùng nhau nhận ra những bước đi mà Chúa Thánh Thần đang mời gọi họ thực hiện trong các lãnh vực đã được nêu bật.
Bước này đòi hỏi một sự lắng nghe sâu xa hơn đối với những cách thức mà Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong kinh nghiệm đã sống, đồng thời mời gọi phân định các năng động đang diễn ra dưới ánh sáng Lời Chúa và truyền thống của Giáo hội, để từ đó xuất hiện những tiêu chí và định hướng cho hành trình hướng tới một Giáo hội hiệp hành truyền giáo có khả năng hiện diện giữa thế giới đương đại.
Các châu lục (hoặc các vùng châu lục) không chỉ đơn thuần là một sự phân chia địa lý, nhưng diễn tả những bối cảnh văn hóa, xã hội và tôn giáo được đánh dấu bởi những năng động chung:
- các tiến trình di dân,
- những biến đổi văn hóa,
- các căng thẳng chính trị,
- và những thay đổi trong cách sống đức tin.
Châu lục không chỉ là một cấp độ tổng hợp trung gian, nhưng là một bối cảnh trong đó các Giáo hội có thể cùng nhau nhận ra những thách đố vượt lên trên ranh giới quốc gia và đòi hỏi những câu trả lời chung.
Công việc của giai đoạn này sẽ bao gồm:
- quy tụ và phân tích các tài liệu được sản xuất từ giai đoạn các Giáo hội địa phương thuộc Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực),
- cùng với việc chuẩn bị các phiếu làm việc theo chủ đề đặc thù (đặc biệt liên quan đến hoạt động hiệp hành của các tổ chức Giáo hội cấp châu lục).
Tiếp theo sẽ là một thời điểm mang tính phân định rõ nét hơn, nhằm chuẩn bị một “bản tường trình định hướng” (perspective report):
- một sự đọc lại tổng thể hành trình,
- có khả năng xác định những ưu tiên đang xuất hiện
- và những định hướng chung được chia sẻ.
Việc truyền thông với các Giáo hội của những châu lục khác – những nơi sẽ được chia sẻ các hoa trái chính của hành trình – sẽ có tầm quan trọng nền tảng. Các kết quả sẽ được gửi tới Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng trước ngày 30 tháng 4 năm 2028.
Những khía cạnh cụ thể của giai đoạn này và các phương thức thực hiện công việc sẽ tiếp tục được triển khai qua đối thoại với các đại diện của những châu lục khác nhau, nhằm đưa ra những chỉ dẫn chi tiết hơn và các tài liệu hỗ trợ thích hợp cho từng hoàn cảnh.
Trong cùng một viễn tượng ấy, cũng sẽ có một cuộc đối thoại bên trong Giáo triều Rôma về việc thực hiện Thượng Hội đồng. Những kết quả của cuộc đối thoại này, khi được xem xét tương quan với các hoa trái của các Đại hội châu lục, sẽ giúp thúc đẩy một sự hội nhập sâu xa hơn giữa sự phân định của các Giáo hội và việc phục vụ của các cơ quan Tòa thánh.
CON ĐƯỜNG THỰC HIỆN THƯỢNG HỘI ĐỒNG
Giai đoạn của các Giáo hội địa phương của mỗi châu lục (hoặc vùng châu lục) - bốn tháng đầu năm 2028
ĐỊNH HƯỚNG (ORIENTING)
“Tôi còn thấy thành thánh là Giêrusalem mới, từ trời, từ nơi Thiên Chúa mà xuống, sẵn sàng như tân nương trang điểm để đón tân lang.
Và tôi nghe từ phía ngai có tiếng hô to: ‘Đây là nhà tạm của Thiên Chúa ở cùng nhân loại. Người sẽ cư ngụ cùng với họ. Họ sẽ là dân của Người, và chính Thiên Chúa sẽ luôn ở cùng họ như Thiên Chúa của họ.’”
(Kh 21,2-3)
Trong tiến trình thực hiện Thượng Hội đồng, giai đoạn cấp châu lục hình thành như một bước định hướng, có khả năng mở ra những viễn tượng mới. Sau việc đọc lại hành trình do các Giáo phận và Giáo phận Đông phương thực hiện, và sau sự diễn giải trưởng thành ở cấp Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực), nay mở ra một không gian để các Giáo hội của các châu lục khác nhau cùng nhau nhận ra những bước đi mà Chúa Thánh Thần đang mời gọi họ thực hiện trong các lãnh vực đã được nêu bật.
Bước này đòi hỏi một sự lắng nghe sâu xa hơn đối với những cách thức mà Chúa Thánh Thần đang hoạt động trong kinh nghiệm đã sống, đồng thời mời gọi phân định các năng động đang diễn ra dưới ánh sáng Lời Chúa và truyền thống của Giáo hội, để từ đó xuất hiện những tiêu chí và định hướng cho hành trình hướng tới một Giáo hội hiệp hành truyền giáo có khả năng hiện diện giữa thế giới đương đại.
Các châu lục (hoặc các vùng châu lục) không chỉ đơn thuần là một sự phân chia địa lý, nhưng diễn tả những bối cảnh văn hóa, xã hội và tôn giáo được đánh dấu bởi những năng động chung:
- các tiến trình di dân,
- những biến đổi văn hóa,
- các căng thẳng chính trị,
- và những thay đổi trong cách sống đức tin.
Châu lục không chỉ là một cấp độ tổng hợp trung gian, nhưng là một bối cảnh trong đó các Giáo hội có thể cùng nhau nhận ra những thách đố vượt lên trên ranh giới quốc gia và đòi hỏi những câu trả lời chung.
Công việc của giai đoạn này sẽ bao gồm:
- quy tụ và phân tích các tài liệu được sản xuất từ giai đoạn các Giáo hội địa phương thuộc Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực),
- cùng với việc chuẩn bị các phiếu làm việc theo chủ đề đặc thù (đặc biệt liên quan đến hoạt động hiệp hành của các tổ chức Giáo hội cấp châu lục).
Tiếp theo sẽ là một thời điểm mang tính phân định rõ nét hơn, nhằm chuẩn bị một “bản tường trình định hướng” (perspective report):
- một sự đọc lại tổng thể hành trình,
- có khả năng xác định những ưu tiên đang xuất hiện
- và những định hướng chung được chia sẻ.
Việc truyền thông với các Giáo hội của những châu lục khác – những nơi sẽ được chia sẻ các hoa trái chính của hành trình – sẽ có tầm quan trọng nền tảng. Các kết quả sẽ được gửi tới Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng trước ngày 30 tháng 4 năm 2028.
Những khía cạnh cụ thể của giai đoạn này và các phương thức thực hiện công việc sẽ tiếp tục được triển khai qua đối thoại với các đại diện của những châu lục khác nhau, nhằm đưa ra những chỉ dẫn chi tiết hơn và các tài liệu hỗ trợ thích hợp cho từng hoàn cảnh.
Trong cùng một viễn tượng ấy, cũng sẽ có một cuộc đối thoại bên trong Giáo triều Rôma về việc thực hiện Thượng Hội đồng. Những kết quả của cuộc đối thoại này, khi được xem xét tương quan với các hoa trái của các Đại hội châu lục, sẽ giúp thúc đẩy một sự hội nhập sâu xa hơn giữa sự phân định của các Giáo hội và việc phục vụ của các cơ quan Tòa thánh.
Chuyển ngữ từ: synod.va