TRÍCH DẪN

Khi con trẻ lên ba tuổi, ông Gioakim nói: “Hãy mời các thiếu nữ Hípri còn trinh trắng đến, mỗi người cầm một ngọn đèn và đứng đó với đèn cháy sáng, để con trẻ không quay trở lại và lòng em luôn hướng về Đền thờ của Chúa”. Họ làm như thế cho đến khi lên tới Đền thờ của Chúa. Thầy tư tế đón em, hôn em và chúc lành cho em rằng: “Chúa đã làm cho danh em nên cao trọng qua mọi thế hệ. Nơi em, vào thời sau hết, Chúa sẽ tỏ bày ơn cứu chuộc của Người cho con cái Israel”. Rồi ông đặt em trên bậc thứ ba của bàn thờ, Đức Chúa là Thiên Chúa tuôn đổ ân sủng xuống trên em. Em nhảy múa vui mừng, và toàn thể nhà Israel đều yêu mến em. Cha mẹ em ra về, lòng đầy kinh ngạc và ngợi khen Đức Chúa là Thiên Chúa, vì con trẻ đã không quay lại. Còn Maria ở trong Đền thờ của Chúa như chim bồ câu cư ngụ nơi ấy, và em nhận lương thực từ tay một thiên thần (Tiền Tin mừng Giacôbê)

SUY NIỆM

Có ba sách “tin mừng” được cho là đã ảnh hưởng đáng kể đến lễ nhớ hôm nay: Tiền Tin mừng Giacôbê, Nguỵ Tin mừng Mátthêu và Tin mừng Sinh nhật Đức Maria. Tác phẩm ra đời sớm nhất trong số đó là Tiền Tin mừng Giacôbê (còn gọi là “Ngụy Tin mừng Giacôbê”), rất có thể được viết vào khoảng thế kỷ thứ hai. Sách này không được kể là Lời Chúa linh hứng, tức là không thuộc quy điển Kinh thánh, vì xem ra không thực sự do Thánh Giacôbê Tông đồ viết. Tuy nhiên, cũng như nhiều văn bản Kitô giáo thời kỳ đầu, ngụy thư này có ảnh hưởng lớn trong Hội thánh sơ khai. Chính từ tác phẩm ấy mà Hội thánh tiếp nhận tên gọi truyền thống của song thân Đức Trinh Nữ Maria là Thánh Gioakim và Thánh Anna, bởi đây là nguồn tư liệu duy nhất còn lưu lại tên của hai ngài.

Tiền Tin mừng Giacôbê thuật lại khá chi tiết cuộc đời Đức Trinh Nữ Maria: việc Mẹ được thụ thai vô nhiễm nguyên tội, chào đời, được dâng vào Đền thờ, rồi sống trong Đền thờ, chuyên chăm cầu nguyện và được các thiên thần chăm sóc cho tới năm mười hai tuổi. Câu chuyện tiếp tục với cuộc hôn nhân của Mẹ với Thánh Giuse được sắp đặt cách lạ lùng, cuộc giáng sinh của Chúa Giêsu, cuộc gặp gỡ giữa vua Hêrôđê và các nhà chiêm tinh, cuộc tàn sát các thánh Anh Hài và cái chết tử đạo của ông Dacaria, thân phụ Thánh Gioan Tẩy Giả. Dù Ngụy Tin mừng Giacôbê không mâu thuẫn với những điều được kể trong các sách Tin mừng quy điển, nhưng lại thêm vào đó nhiều chi tiết, và những chi tiết ấy có thể là thật.

Vào thời Đức Trinh Nữ Maria chào đời, việc một số trẻ em được dâng vào Đền thờ từ khi còn nhỏ, được nuôi dạy tại đó và tham gia phục vụ Đền thờ không phải là chuyện hiếm gặp. Các em phụ giúp các tư tế và đảm nhận những công việc bác ái. Mọi bé trai đầu lòng đều được đưa đến trình diện thầy tư tế tại Đền thờ theo nghi thức, tám ngày sau khi sinh, để được thánh hiến cho Thiên Chúa; đôi khi các bé gái cũng được đưa đến, nhưng nhằm phục vụ tại Đền thờ. Thánh Anphongsô Liguori, Tiến sĩ Hội thánh thế kỷ XVIII, người đã viết rất nhiều về Đức Trinh Nữ Maria, mô tả việc Mẹ dâng mình trong Đền thờ như sau, rất gần với lời kể của các ngụy thư vừa nói:

“Khi vừa lên ba tuổi, bé Maria thánh thiện đã nài xin cha mẹ cho mình được vào Đền thờ theo lời hai ông bà đã hứa. Đến ngày đã định, Trinh Nữ vô nhiễm còn thơ bé rời Nadarét cùng Thánh Gioakim và Thánh Anna, có đông đảo thiên thần tháp tùng để phục vụ con trẻ thánh thiện, người sẽ trở thành mẹ của Đấng Tạo Hóa đã dựng nên các thiên thần… Khi đến Đền thờ Giêrusalem, con trẻ thánh thiện quay về phía cha mẹ, quỳ xuống hôn tay hai ông bà và xin các ngài chúc lành; rồi em bước lên các bậc thềm Đền thờ mà không ngoái lại. Tại đó, từ bỏ thế gian và mọi thứ thế gian có thể đem lại, Mẹ hoàn toàn dâng hiến và thánh hiến chính mình cho Thiên Chúa. Từ ấy, cuộc sống của Maria trong Đền thờ là một hành vi yêu mến không ngừng, dâng trọn con người mình cho Chúa… Là một trinh nữ nhỏ tuổi trong Đền thờ, Maria chẳng làm gì khác ngoài cầu nguyện, ước ao được làm tôi tớ của vị Trinh Nữ diễm phúc sẽ được chọn làm Mẹ Thiên Chúa” (Vinh quang Đức Maria, Bài giảng về lễ Đức Mẹ dâng mình)

Người ta cho rằng lễ này bắt nguồn từ phụng vụ Byzantine Đông phương vào khoảng thế kỷ VI, khi hoàng đế Đông Rôma Justinianô I xây dựng tại Giêrusalem, gần phế tích Đền thờ, một thánh đường mang tên Vương cung Thánh đường Đức Maria mới. Đến thế kỷ IX, một số đan viện thuộc Giáo hội Latinh bắt đầu cử hành lễ này; và đến thế kỷ XV, lễ này được đưa vào lịch phụng vụ của Giáo hội hoàn vũ.

Năm 1953, Đức Giáo hoàng Piô XII liên kết lễ nhớ Đức Mẹ dâng mình với việc cử hành hằng năm ngày Thế giới Cầu nguyện cho Đời sống Chiêm niệm. Ngài làm vậy vì tin rằng Đức Trinh Nữ Maria không chỉ được dâng vào Đền thờ khi còn nhỏ, mà còn sống trọn tuổi thơ ở đó trong cầu nguyện liên lỉ và thinh lặng cô tịch, trở thành mẫu gương tuyệt hảo cho những ai sống đời đan tu chiêm niệm.

Năm 1974, Thánh Giáo hoàng Phaolô VI ban hành Tông huấn Marialis Cultus (Về việc tôn kính Đức Trinh Nữ Maria cho đúng đắn và phát triển lòng sùng kính Mẹ), trong đó ngài bàn về sự phát triển lòng sùng kính Đức Maria trong đời sống Hội thánh. Khi nói về những lễ như lễ hôm nay, vốn một phần bắt nguồn từ các tác phẩm ngụy thư, ngài viết: “Còn có những lễ khác, dù có những yếu tố bắt nguồn từ ngụy thư, vẫn nêu bật những giá trị cao quý và gương mẫu, đồng thời duy trì những truyền thống đáng kính, nhất là phát xuất từ Đông phương”.

Khi cử hành lễ nhớ Đức Mẹ dâng mình trong Đền thờ, chúng ta đặc biệt tôn vinh đời sống cầu nguyện và chiêm niệm sâu xa của Đức Trinh Nữ Maria ngay từ thuở ấu thơ và trong suốt cuộc đời Mẹ, dù các chi tiết lịch sử liên quan đến biến cố này chưa được xác định chắc chắn. Mẹ luôn là và vẫn mãi là Đấng Vô Nhiễm, Hiền Thê tinh tuyền của Chúa Thánh Thần, mẫu gương chiêm niệm đầu tiên và là đấng đã hiến dâng trọn cuộc đời để thi hành thánh ý Thiên Chúa. Ngay cả khi những nguồn tư liệu cổ xưa không thuật lại chính xác việc Mẹ được dâng vào Đền thờ và phục vụ tại đó thời thơ ấu, thì sự thật thiêng liêng về việc Mẹ hoàn toàn tận hiến cho thánh ý Thiên Chúa trong suốt cuộc đời vẫn là một chân lý đức tin không thể chối cãi.

Hôm nay, khi suy gẫm về những năm đầu đời của Đức Trinh Nữ Maria và việc Mẹ tận hiến mình cho thánh ý Thiên Chúa, bạn hãy nhớ rằng mọi trẻ em đều có khả năng sống đức tin sâu xa và gắn bó với thánh ý Thiên Chúa. Nếu được trao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục trẻ em, bạn hãy để việc cầu nguyện và suy niệm về đời sống thánh thiện của Mẹ Maria thuở nhỏ thôi thúc mình giúp các em và những người người trẻ noi gương đức tin sâu xa cùng sự thánh thiện của Mẹ.

CẦU NGUYỆN

Lạy Đức Trinh Nữ Maria rất thánh và vô nhiễm, Mẹ được thụ thai không mắc tội nguyên tổ và không vương vấn tội lỗi trong suốt cuộc đời. Với mọi nhân đức và ân sủng trọn hảo, Mẹ đã yêu mến và phụng sự Thiên Chúa ngay từ thuở ấu thơ. Xin Mẹ cầu bầu cho con để khi giúp người trẻ bước đi trên con đường nên thánh, con không bao giờ ngần ngại giới thiệu Mẹ như mẫu gương và như đấng chuyển cầu để họ đón nhận ân sủng của Thiên Chúa.

Lạy Đức Trinh Nữ Maria rất thánh, xin cầu cho con. Amen.

Lm. Giuse Phạm Hoài Vũ chuyển ngữ từ mycatholic.life