Bổn mạng: Dòng Ba Phanxicô, những người làm bánh, người hành khất, các cô dâu, các hội bác ái và những người làm việc bác ái, người lưu đày, người bị vu cáo, người vô gia cư, các bệnh viện, thợ làm ren, các viện dưỡng lão, các y tá điều dưỡng, những người bị chế giễu vì lòng đạo đức, các góa phụ

Được khẩn cầu: Khi gặp những khó khăn trong quan hệ với gia đình bên chồng hay bên vợ, khi con cái qua đời, khi đau răng

Được phong thánh: ngày 27 tháng 5 năm 1235 do Đức Giáo hoàng Grêgôriô IX

TRÍCH DẪN

“Vào thứ Sáu tuần Thánh năm 1228, tại nhà nguyện ở thành Eisenach, nơi bà đã đón tiếp các Anh em Hèn mọn, Êlisabeth đặt tay lên bàn thờ và trước sự hiện diện của một số tu sĩ cùng người thân, từ bỏ ý riêng và mọi phù hoa thế gian. Bà còn muốn từ bỏ toàn bộ tài sản, nhưng tôi đã can ngăn vì lòng thương người nghèo. Ít lâu sau, bà xây một bệnh viện, quy tụ những người đau yếu và tàn tật, rồi đích thân phục vụ những người khốn khổ và thiếu thốn nhất ngay tại bàn ăn của mình. Khi tôi khiển trách bà về những việc ấy, Êlisabeth trả lời rằng chính nơi những người nghèo, bà nhận được ân sủng đặc biệt và học được lòng khiêm nhường” (Lời chứng của Cha Conrad, vị linh hướng của Thánh Êlisabeth, trong tiến trình phong thánh)

SUY NIỆM

Êlisabeth là con gái của vua Anrê II và hoàng hậu Gertrude nước Hungari. Dì ruột của ngài là Thánh Hedwig, nữ công tước xứ Silesia. Vào thời ấy, giới quý tộc thường sắp đặt hôn nhân cho con cái từ khi còn rất nhỏ nhằm thiết lập liên minh giữa các gia tộc cầm quyền. Khi Êlisabeth mới bốn tuổi, các hiệp sĩ đã đến đưa ngài sang xứ Thuringia, cách quê nhà khoảng 800 cây số, để được nuôi dưỡng tại triều đình của Hermann I, lãnh chúa cai trị xứ Thuringia. Tại đây, ngài lớn lên cùng Louis IV, người con trai mười một tuổi của Hermann I, cũng là người đã được định hôn với ngài. Mười năm sau, hai người cử hành hôn lễ.

Mẹ của Êlisabeth xuất thân từ gia tộc Andechs đầy thế lực và cũng kết hôn với vua Anrê vì lý do chính trị. Vì không xuất thân từ hoàng tộc Hungari, Gertrude trở thành hoàng hậu nhờ hôn nhân, chứ không nhờ huyết thống hoàng gia nên không có quyền cai trị trực tiếp tại Hungari. Tuy nhiên, bà thường xuyên can dự vào triều chính, dẫn đến những xung đột giữa giới quý tộc và hoàng tộc. Cuối cùng, hoàng hậu Gertrude bị ám sát khi con gái bà là Êlisabeth mới được sáu tuổi.

Hai năm trước đó, Êlisabeth đã được đưa đến triều đình của lãnh chúa xứ Thuringia, cùng với một đoàn tùy tùng đông đảo và của hồi môn do vua cha chuẩn bị. Tại đây, ngài được nuôi dạy trong đức tin Công giáo, được hưởng một nền giáo dục chu đáo và có các thị nữ chăm sóc. Ngài được học về văn hóa, cách ứng xử và nghi thức cung đình; tham dự các yến tiệc, mặc những bộ y phục sang trọng, đồng thời chứng kiến những âm mưu và cuộc tranh giành quyền lực thường diễn ra nơi triều đình.

Lâu đài Wartburg, nơi Êlisabeth sinh sống, là một công trình nguy nga, tráng lệ; còn lãnh chúa xứ Thuringia là một trong những người giàu có nhất đế quốc. Cuộc sống nơi đây vô cùng xa hoa: thi sĩ, nhạc công, những bữa tiệc thịnh soạn, các cuộc gặp gỡ giao tế và mọi tiện nghi tốt đẹp nhất mà thế gian thời ấy có thể mang lại. Thế nhưng, đằng sau vẻ hào nhoáng ấy, nhiều phe phái vẫn âm thầm mưu tính, kết bè kéo cánh để tranh quyền lực và đặc ân. Dù phải đối diện với những thử thách và cám dỗ trần thế ngay từ khi còn rất nhỏ, Êlisabeth vẫn không ngừng lớn lên trong đức tin. Ngài chuyên chăm cầu nguyện, hy sinh hãm mình và ngày càng yêu mến Chúa tha thiết.

Trong mười năm đầu sống tại lâu đài Wartburg, Êlisabeth và người chồng tương lai là Louis IV cùng lớn lên bên nhau, dần hình thành một mối gắn bó sâu sắc cả về tình cảm lẫn đời sống thiêng liêng. Mặc dù cuộc hôn nhân đã được sắp đặt từ trước, cả hai vẫn hết lòng đón nhận và chuẩn bị cho cuộc sống chung trong tương lai. Khi Louis mười sáu tuổi, cha của anh qua đời và anh trở thành lãnh chúa xứ Thuringia. Bốn năm sau, Êlisabeth và Louis thành hôn.

Ngay từ đầu, Êlisabeth đã không hợp với lối sống cung đình. Ngài chạnh lòng trước cảnh khốn khó của người nghèo, tìm kiếm nhân đức và yêu chuộng đời sống đơn sơ. Do đó, ngài trở thành đối tượng của những lời đàm tiếu và vu khống từ các thành viên tự cho mình là “thanh lịch” hơn trong triều đình. Tuy nhiên, ngài luôn tìm được nơi Louis một chỗ dựa vững chắc. Anh cảm phục nhân đức và lòng tốt của vợ, không để tâm đến những lời chỉ trích và công khai bênh vực vợ trước mặt mọi người.

Khoảng hai năm sau ngày cưới, khi Êlisabeth mười sáu tuổi, các tu sĩ Phanxicô đến lâu đài để chăm lo đời sống thiêng liêng cho những người trong triều đình. Cha Conrad thành Marburg, một người thánh thiện, trở thành vị linh hướng của Êlisabeth. Qua ngài, Êlisabeth được biết đến cuộc đời thánh thiện của Thánh Phanxicô, người đã đạt tới đỉnh cao của sự thánh thiện, đến nỗi cuối đời được in năm dấu thánh trong cuộc hiện ra của một Thiên thần Xêraphim, phẩm cao nhất trong các phẩm thiên thần. Vì thế, Thánh Phanxicô được tôn kính với danh hiệu “Người cha sốt mến”. Những câu chuyện về Thánh Phanxicô, ảnh hưởng của các tu sĩ và đời sống đạo đức của chính mình đã giúp Êlisabeth ngày càng đi sâu vào các mầu nhiệm đức tin. Tương truyền, một lần nọ, khi đang cầu nguyện trong nhà nguyện của lâu đài, Êlisabeth tháo vương miện, đặt trước Tượng chịu nạn, rồi phủ phục cầu nguyện trước nhan Chúa. Bà mẹ chồng thấy thế liền trách, bảo cử chỉ ấy không xứng hợp với phẩm giá của con dâu. Êlisabeth thưa: “Làm sao con, một thụ tạo khốn hèn, lại cứ đội vương miện biểu trưng cho vinh hoa trần thế, khi con nhìn thấy Vua của con là Chúa Giêsu Kitô đang đội mão gai?”

Lòng Êlisabeth cháy bỏng khát vọng sống bác ái và công bằng. Thấy điều bất công, ngài vội tìm cách khắc phục. Ngài thà nhịn đói chứ không dùng những thực phẩm có được bằng cách bất chính. Khi người nghèo bị lừa gạt, ngài lấy tiền riêng để bù đắp những khoản mà họ đáng được nhận. Ngài thích đến thăm dân làng, đặc biệt là những người nghèo, mang cho họ lương thực, quần áo và những vật dụng cần thiết. Ngài đích thân phân phát những món quà ấy với sự trợ giúp của các thị nữ đi cùng. Sự khiêm nhường và quảng đại đã khiến ngài được giới nông dân yêu mến và kính trọng, dù giới quý tộc vẫn không ngừng chế giễu. Mỗi khi họ phàn nàn với chồng ngài, Louis vẫn đứng về phía vợ và các việc bác ái của vợ.

Một ngày nọ, Êlisabeth đang lén mang bánh từ lâu đài đến cho người nghèo thì gặp chồng giữa đường. Trước đó, Louis đã nghe người ta mách rằng vợ mình lấy trộm đồ trong lâu đài, nên anh hỏi ngài đang mang gì trong vạt áo. Khi Êlisabeth mở vạt áo ra, những bông hồng xinh đẹp bỗng xuất hiện. Louis vô cùng mừng rỡ, coi đó là dấu chỉ của ân huệ Thiên Chúa, khiến những kẻ từng gièm pha vợ anh phải hổ thẹn. Một lần khác, Êlisabeth đưa một người phong cùi vào phòng ngủ của mình và đặt người ấy nằm trên giường để chăm sóc. Sau đó, mẹ chồng ngài phẫn nộ kể lại sự việc cho Louis. Anh liền đến lột tấm khăn trải giường có nguy cơ bị nhiễm bệnh khỏi chiếc giường chung của hai vợ chồng. Ngay lúc ấy, hoặc qua một thị kiến, hoặc được ban một trực giác thiêng liêng thiên phú, Louis nhận ra rằng chính Đức Kitô là Đấng mà Êlisabeth đang chăm sóc nơi người phong cùi kia. Điều này càng khiến Louis thêm cảm phục người vợ trẻ của mình.

Năm 1227, lúc hai mươi sáu tuổi, Louis gia nhập đạo quân của Hoàng đế Frederick II thuộc Đế quốc La Mã Thần thánh, để tham gia cuộc Thập tự chinh thứ sáu nhằm giành lại Đất thánh từ tay người Hồi giáo, sau khi vùng đất này bị mất vào năm 1187. Trên đường hành quân, dịch bệnh bùng phát trong quân đội. Louis lâm bệnh và qua đời không lâu sau đó. Tin chồng mất là một cú sốc vô cùng đau đớn đối với Êlisabeth, khi ấy mới hai mươi tuổi. Trước đó, hai vợ chồng đã hứa với nhau rằng nếu một người qua đời, người kia sẽ không tái giá. Vì thế, Êlisabeth càng hướng trọn tâm hồn về Đức Kitô và hiến dâng cuộc đời để thực thi sứ mạng của Người, bất kể Người dẫn ngài đến đâu.

Êlisabeth và Louis có với nhau ba người con. Người con út là Gertrude, chào đời sau khi Louis qua đời, về sau trở thành viện mẫu đan viện Altenburg. Người con giữa là Sophie, kết hôn với Henry II, Công tước xứ Brabant. Người con cả là Hermann, ban đầu kế vị cha làm lãnh chúa xứ Thuringia khi mới bốn tuổi. Mặc dù Êlisabeth thay mặt con trai cai quản lãnh địa, nhưng Henry, em trai của Louis, đã chiếm quyền với danh nghĩa nhiếp chính cho Hermann còn nhỏ tuổi. Ông đuổi Êlisabeth cùng các con ra khỏi lâu đài khiến nhiều người trong giới quý tộc cũng quay lưng với ngài. Vài năm sau, Hermann đột ngột qua đời trước khi có thể đòi lại tước vị lãnh chúa, và Henry chính thức nắm toàn bộ quyền hành.

Sau một thời gian phải sống lang thang phiêu bạt cùng hai thị nữ, Êlisabeth gửi các con cho mấy người họ hàng bên gia đình Louis, những người vẫn dành cho ngài sự cảm thông và nâng đỡ. Cuối cùng, những người thân này đã tìm được cho ngài một nơi trú ngụ tại lâu đài Marburg. Tại đây, dưới sự hướng dẫn của Cha Conrad, Êlisabeth hoàn toàn hiến dâng đời mình để phụng sự Thiên Chúa qua những lời khấn riêng, mặc tu phục màu xám và cùng mấy người bạn thành lập một cộng đoàn nhỏ. Gia đình Louis cũng giúp ngài nhận lại phần của hồi môn còn lại, và ngài dùng số tài sản ấy để xây dựng một bệnh viện dành cho người nghèo. Trong ba năm tiếp theo, ngài tận tuỵ chăm sóc các bệnh nhân, sẵn sàng đảm nhận cả những công việc phục vụ hèn mọn nhất. Năm 1231, lúc hai mươi bốn tuổi, Êlisabeth mắc bệnh sốt cao. Sau nhiều ngày chịu đau đớn, ngài phó dâng bản thân cho Thiên Chúa. Khi nghe tin ngài lâm bệnh, dân chúng đã kéo đến cầu nguyện cho ngài. Ít lâu sau khi ngài qua đời, nhiều phép lạ bắt đầu được ghi nhận nhờ lời chuyển cầu của ngài. Lòng sùng kính của dân chúng đối với Êlisabeth lớn mạnh đến mức chỉ bốn năm sau khi ngài qua đời, Đức Giáo hoàng Grêgôriô IX đã tuyên thánh cho ngài và cho xây dựng một nhà thờ tại Marburg để tôn kính ngài.

Ngay từ khi còn rất nhỏ, Thánh Êlisabeth Hungari đã được hưởng mọi đặc quyền và sự giàu sang mà thế gian có thể mang lại. Thế nhưng, đối với ngài, không điều gì có thể sánh với đặc ân được phụng sự Chúa, đặc biệt khi nhận ra sự hiện diện của Người nơi những người đau yếu và nghèo khổ. Thánh nữ đã chọn phần tốt nhất và sẽ mãi mãi được vui hưởng hạnh phúc bên Thiên Chúa trên Thiên đàng.

Khi mừng kính vị Thánh nữ xuất thân từ hoàng tộc này, chúng ta hãy suy gẫm về lựa chọn của ngài: theo Đức Kitô giữa muôn vàn cám dỗ và thử thách. Đồng thời, hãy noi gương ngài, luôn đặt thánh ý Thiên Chúa làm kho tàng quý giá nhất trong cuộc đời mình.

CẦU NGUYỆN

Lạy Thánh nữ Êlisabeth, ngay từ thuở nhỏ, ngài đã hiến dâng cuộc đời cho Chúa, Đấng yêu thương và chịu đóng đinh, đồng thời khước từ những phù hoa của thế gian. Dù phải đối diện với biết bao cám dỗ và gian khổ, ngài vẫn một lòng trung thành với Vua của mình cho đến cùng. Xin chuyển cầu cho con, để con cũng biết khước từ mọi phù phiếm ở thế gian và luôn chọn Chúa cùng thánh ý Người trên hết mọi sự.

Lạy Thánh nữ Êlisabeth Hungari, xin cầu cho con. Amen.

Lm. Giuse Phạm Hoài Vũ chuyển ngữ mycatholic.life