TRÍCH DẪN

“Các ông cứ phá huỷ đền thờ này đi, nội trong ba ngày Ta sẽ dựng lại”. Người Do Thái đáp lại: “Phải bốn muơi sáu năm mới xây được đền thờ này mà ông, ông sẽ dựng lại trong ba ngày ư?” Nhưng Người, Người có ý nói đền thờ là thân thể Người (Ga 2,19-21)

SUY NIỆM

Đền thờ quan trọng nhất chính là tâm hồn con người, bởi Thiên Chúa ngự trong mỗi người chúng ta. Nơi sâu thẳm nhất của tâm hồn có một cung thánh linh thiêng, nơi chúng ta gặp gỡ Thiên Chúa. Thánh Têrêsa Avila gọi nơi ấy là “Căn phòng Hiện diện”, nơi cư ngụ ở vị trí trung tâm và sâu kín nhất trong tâm hồn chúng ta.

Bên cạnh đền thờ tâm hồn, trên khắp thế giới còn có nhiều nơi thánh thiêng khác. Đó là các đền thánh, nhà thờ, vương cung thánh đường, hang đá, nhà thờ chính tòa và những nơi thánh khác được dành riêng cho việc thờ phượng Thiên Chúa. Những nơi ấy phải trở nên như thiên đàng tại thế, nơi chúng ta hiệp cùng các thần Sốt Mến, Minh thần và Bệ thần dâng lời ca tụng Thiên Chúa Ba Ngôi chí thánh. Lễ hôm nay tưởng niệm việc cung hiến một nơi như thế, đó là ngôi thánh đường quan trọng nhất trên thế giới.

Tại Rôma có bốn đại vương cung thánh đường. Ba trong số đó là Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô tại Thành Vatican, Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành và Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả. Ngôi thánh đường thứ tư là Vương cung Thánh đường Chính tòa Chúa Cứu Thế chí thánh, Thánh Gioan Tẩy Giả và Thánh Gioan Thánh sử tại Latêranô, thường được gọi là Thánh đường Thánh Gioan Latêranô, hay ngắn gọn là Thánh đường Latêranô. Trong bốn đại vương cung thánh đường, Gioan Latêranô là ngôi thánh đường cổ kính và quan trọng nhất. Hôm nay, chúng ta mừng kỷ niệm ngày cung hiến Thánh đường này. Mặc dù hiện nay Đức Giáo hoàng cư ngụ gần Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô, nhưng Gioan Latêranô mới chính là Nhà thờ Chính tòa của Rôma. Điều đó có nghĩa là Gioan Latêranô không chỉ là nhà thờ mẹ của Giáo phận Rôma mà còn là nhà thờ mẹ của toàn thế giới.

Ngôi Thánh đường này có một lịch sử lâu đời với nhiều biến cố đáng nhớ. Năm 64, Hoàng đế Nêrô của Rôma, một người thất thường và tàn bạo, đã quy trách nhiệm cho các Kitô hữu về trận hỏa hoạn kinh hoàng xảy ra tại Rôma. Để trả đũa, ông ra lệnh hành quyết nhiều Kitô hữu, trong đó có hai thánh Phêrô và Phaolô. Năm 65, một âm mưu ám sát Nêrô được hình thành với sự tham gia của Plautius Lateranus (Latêranô), người được chỉ định giữ chức chấp chính quan. Khi phát hiện âm mưu này, Nêrô lập tức ra lệnh chém đầu Lateranus và tịch thu dinh thự của ông, tức Dinh Latêranô. Trong khoảng 250 năm tiếp theo, các hoàng đế Rôma đã sử dụng dinh thự này vào nhiều mục đích khác nhau, chẳng hạn như làm đồn trú quân sự. Năm 312, khi Constantinô Đại đế trở thành người cai trị duy nhất của Đế quốc Tây Rôma, ông tiếp quản Dinh Latêranô. Năm sau, sau khi cùng Hoàng đế Licinius của Đế quốc Đông Rôma ban hành Sắc lệnh Milanô, Constantinô đã hiến tặng Dinh Latêranô cho Đức Giáo hoàng Miltiadê. Trước hết, Đức Giáo hoàng sử dụng nơi này để triệu tập một công nghị giám mục, rồi bắt đầu xây dựng vương cung thánh đường đầu tiên tại Rôma. Khi công trình hoàn thành vào năm 324, Đức Giáo hoàng Sylvestrô đã cung hiến Thánh đường và đặt tên là “Nhà Thiên Chúa”, đặc biệt dâng kính Đức Kitô, Đấng Cứu Thế. Như thế, ngôi nhà thờ chính tòa đầu tiên của giáo phận quan trọng nhất đã được thiết lập.

Sau khi hợp pháp hóa việc thực hành đức tin Công giáo, Constantinô Đại đế đã thực hiện nhiều việc nhằm giúp Giáo hội phát triển. Ông cho trang hoàng Thánh đường Latêranô lộng lẫy bằng vàng bạc. Ông cũng cho xây dựng nhiều nhà thờ khác tại Rôma, Giêrusalem, Bêlem và Constantinôpôli. Trước đó, Giáo hội đã phải chịu nhiều đau khổ, luôn sống trong nỗi lo sợ bị bách hại và giết hại. Giờ đây, Giáo hội đã có ngôi nhà thờ chính tòa đầu tiên ngay giữa lòng Rôma, được trang hoàng nguy nga và nhận được sự ủng hộ hoàn toàn của Hoàng đế Rôma.

Mặc dù ban đầu Vương cung Thánh đường được dâng kính Đức Kitô, Đấng Cứu Thế, nhưng vào thế kỷ X, Đức Giáo hoàng Sergiô III đã cho xây thêm một nhà rửa tội mới và cung hiến lại Thánh đường để kính Thánh Gioan Tẩy Giả. Đến thế kỷ XII, Đức Giáo hoàng Luciô II dâng kính Thánh đường cho Thánh Gioan Thánh sử. Vì thế, Vương cung Thánh đường này trước hết được dâng kính Đức Kitô, Đấng Cứu Thế, đồng thời nhận hai thánh Gioan làm các vị đồng bổn mạng.

Mặc dù Thánh đường Latêranô luôn là nhà thờ chính tòa của Đức Giáo hoàng kể từ ngày được cung hiến, nhưng Dinh Latêranô nằm bên cạnh Thánh đường mới là nơi cư ngụ của các giáo hoàng từ năm 324 đến năm 1305. Năm 1305, Đức Clêmentê V được bầu làm giáo hoàng nhưng không chịu chuyển đến Rôma. Năm 1309, ngài chuyển toàn bộ Giáo triều đến Avignon, nước Pháp. Giáo triều tiếp tục ở đó cho đến năm 1377, khi Đức Giáo hoàng Grêgôriô XI từ Avignon trở về Rôma. Khi ngài trở về, Dinh Latêranô đã xuống cấp nghiêm trọng do hai trận hỏa hoạn. Vì thế, về sau, một dinh thự mới được xây dựng bên cạnh Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô trên đồi Vatican, nơi các giáo hoàng kế vị tiếp tục cư ngụ cho đến ngày nay.

Khi tôn kính Nhà thờ mẹ của toàn thế giới, chúng ta hãy suy ngẫm về tầm quan trọng của một ngôi thánh đường. Nhà thờ là nơi thánh thiêng vì được dành riêng hoàn toàn cho việc thờ phượng Thiên Chúa. Thánh đường Thánh Gioan Latêranô là một nơi được dành riêng cho mục đích ấy. Đây là nhà thờ chính tòa của Đức Giáo hoàng, nơi ngài điều hành toàn thể Giáo hội, đồng thời là trung tâm thờ phượng của thế giới. Khi mừng kỷ niệm ngày cung hiến Thánh đường này vào năm 324, chúng ta hãy cầu nguyện cho Giáo hội hôm nay. Hãy cầu nguyện cho giáo xứ của mình, cho các tổ chức tôn giáo, các dòng tu, các giáo phận, các hội đồng giám mục quốc gia và Giáo hội hoàn vũ có trung tâm tại Rôma. Các nhà thờ và những nơi thánh hiện hữu để chúng ta có thể đến gặp gỡ Thiên Chúa. Hôm nay, chúng ta hãy đặc biệt cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng, để Thánh đường Thánh Gioan Latêranô luôn là nơi ngài và các vị giáo hoàng kế nhiệm gặp gỡ Thiên Chúa cách sâu xa.

CẦU NGUYỆN

Lạy Đức Kitô, Đấng Cứu Thế, nhờ lời chuyển cầu của Thánh Gioan Tẩy Giả và Thánh Gioan Thánh sử, con xin cầu nguyện cho Giáo hội hôm nay. Xin Chúa tuôn đổ lòng thương xót dồi dào trên mọi tội nhân mà Chúa đang mời gọi gia nhập Giáo hội để được hòa giải. Con xin cầu nguyện cho giáo xứ, giáo phận, đất nước của con và cho Giáo hội hoàn vũ có trung tâm tại Rôma. Cách riêng, con xin cầu nguyện cho Đức Thánh Cha, vị mục tử của Thánh đường Latêranô và là chủ chăn của toàn thể Giáo hội. Xin Chúa đưa ngài đến gần Chúa, thánh hóa ngài và dùng ngài để dẫn đưa nhiều người đến với Chúa.

Lạy Thánh Gioan Tẩy Giả và Thánh Gioan Thánh sử, xin cầu cho chúng con!

Lm. Giuse Phạm Hoài Vũ chuyển ngữ từ mycatholic.life