CHUYẾN VIẾNG THĂM HỌC VIỆN NGOẠI GIAO TÒA THÁNH
DIỄN VĂN CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
Học viện Ngoại giao Tòa thánh
Thứ Hai, ngày 27 tháng 4 năm 2026
Kính thưa Đức Hồng y,
Thưa quý Đức Tổng Giám mục và quý Đức cha,
Thưa quý Bề trên và anh em học viên của Học viện Ngoại giao Tòa Thánh,
Tôi rất vui mừng được thực hiện chuyến viếng thăm đầu tiên trên cương vị Giáo hoàng Rôma tới Học viện cổ kính và cao quý này, nhân dịp Năm thánh kỷ niệm 325 năm ngày thành lập. Thậm chí vài năm trước, khi đến đây để chia sẻ chứng từ với tư cách là Tổng trưởng Bộ Giám mục trong những cuộc gặp gỡ dành cho học viên, tôi đã có dịp suy tư về sứ mạng trọng yếu mà "Alma Mater" của các nhà ngoại giao Tòa thánh đang thực thi. Hôm nay, gần một năm sau khi bắt đầu Thừa tác vụ Phêrô, với sự đồng hành và dấn thân tận tụy của Phủ Quốc vụ khanh cùng các Phái bộ Tòa thánh, những tâm tình ấy càng được củng cố. Vì thế, tôi nhìn lại lịch sử dấn thân và phục vụ mà dịp kỷ niệm đầy niềm vui này cử hành với lòng biết ơn sâu sắc.
Lịch sử ấy – bắt nguồn trong tính Công giáo của Giáo hội – qua bao thế kỷ đã chứng kiến các linh mục, đến từ khắp nơi trên thế giới, đã đóng góp bằng nỗ lực khiêm nhường của mình vào việc xây dựng sự hiệp nhất trong Đức Kitô; sự hiệp nhất này, giữa tính đa dạng về nguồn gốc, làm cho sự hiệp thông trở thành một đặc tính căn bản của ngành ngoại giao Tòa thánh. Những cuộc cải tổ – gần đây nhất được thực hiện theo ý nguyện của vị Tiền nhiệm đáng kính của tôi – luôn nhằm mục đích gìn giữ đặc tính căn bản này trong hoạt động ngoại giao của chúng ta, vốn được mời gọi cầu nguyện và làm việc mỗi ngày “để tất cả nên một” (ut unum sint) (Ga 17,21).
Cụ thể, những thay đổi gần đây liên quan đến nhiều khía cạnh khác nhau của việc đào tạo học thuật và trí thức đã đem lại cho Học viện sự độc lập cần thiết để điều chỉnh chương trình nghiên cứu về luật pháp, lịch sử, khoa học chính trị, kinh tế, cũng như các ngôn ngữ sử dụng trong quan hệ quốc tế. Tuy nhiên, tôi muốn nhấn mạnh rằng cuộc cải tổ quan trọng nhất đòi hỏi nơi những người bước qua ngưỡng cửa của cộng đoàn này chính là việc thực hành sự hoán cải không ngừng, nhằm vun trồng “sự gần gũi, chú tâm lắng nghe, làm chứng, cách tiếp cận huynh đệ và đối thoại [...] kết hợp với sự khiêm nhường và lòng hiền hòa” (Phanxicô, Tự sắc về Thừa tác vụ Phêrô, 25 tháng 3 năm 2025): những nhân đức phải thấm đẫm trong toàn bộ đời sống thừa tác vụ linh mục của anh em.
Cuộc gặp gỡ hôm nay, tại ngôi nhà đã góp phần vào sự trưởng thành về trí tuệ, nhân bản và thiêng liêng của nhiều vị thánh và chân phước – trong đó có một số vị tiền nhiệm lừng danh của tôi – là cơ hội để tôi cùng anh em phác họa một số nét đặc trưng của linh mục ngoại giao Tòa thánh. Khi tham dự vào thừa tác vụ của Đấng kế vị Thánh Phêrô, người linh mục ấy đón nhận và vun trồng một ơn gọi đặc biệt để phục vụ hòa bình, sự thật và công lý.
Trước hết, người ấy phải là một sứ giả của lời loan báo của mầu nhiệm Vượt qua: “Bình an cho anh em!” (Ga 20:19). Ngay cả khi niềm hy vọng về đối thoại và hòa giải dường như tan biến, và hòa bình “theo kiểu thế gian ban tặng” bị chà đạp và thử thách, anh em vẫn được mời gọi tiếp tục mang lời của Đức Kitô Phục sinh đến cho mọi người. “Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy” (Ga 14:27). Và ngay cả trước khi cố gắng xây dựng hòa bình bằng sức lực nhỏ bé của chúng ta, giữa những người không tìm kiếm hòa bình như một ân ban từ Thiên Chúa, sứ mạng của anh em kêu gọi anh em trở thành những “nhịp cầu” và “kênh dẫn” cho hòa bình, để ân sủng từ trời cao có thể tìm thấy lối đi qua những thăng trầm của lịch sử.
Hơn nữa, nhà ngoại giao của Giáo hoàng, hoạt động trong các bối cảnh văn hóa đa dạng nhất và trong các tổ chức quốc tế, được trao phó cách đặc biệt việc làm chứng cho Sự thật là chính Đức Kitô, mang sứ điệp của Người đến diễn đàn các quốc gia, và trở thành dấu chỉ tình yêu của Người đối với phần nhân loại được trao phó cho sứ vụ mục tử của mình, thậm chí cả trước khi là một nhà ngoại giao. Như tôi đã có dịp nhấn mạnh vào đầu năm nay trước Ngoại giao đoàn cạnh Tòa thánh, ngày nay điều cấp thiết là “ngôn từ một lần nữa phải... diễn tả các thực tại riêng biệt và rõ ràng một cách dứt khoát”, vì “chỉ có như vậy, cuộc đối thoại đích thực mới có thể tiếp tục mà không có những hiểu lầm” (Diễn văn trước các Thành viên Ngoại giao đoàn cạnh Tòa thánh, ngày 9 tháng 1 năm 2026). Chính vì thế, điều quan trọng là anh em phải mang đến cho thế giới Lời Hằng Sống, Đấng đã mạc khải chính mình không phải bằng cách khẳng định những nguyên tắc và ý tưởng trừu tượng, nhưng bằng cách trở thành người phàm.
Sau cùng, anh em đang chuẩn bị đảm nhận một thừa tác vụ riêng biệt, không chỉ giới hạn trong việc bảo vệ lợi ích của cộng đồng Công giáo, nhưng còn mở rộng ra toàn thể gia đình nhân loại đang sống tại một quốc gia cụ thể hoặc tham gia vào hoạt động của các tổ chức quốc tế khác nhau. Điều này đòi hỏi anh em phải trở thành những người cổ võ cho mọi hình thức công lý giúp nhận ra, tái xây dựng và bảo vệ hình ảnh Thiên Chúa được in dấu nơi mỗi con người. Trong việc bảo vệ nhân quyền - trong đó nổi bật lên là quyền tự do tôn giáo và quyền được sống - tôi thúc giục anh em tiếp tục chỉ ra con đường, không phải hướng tới sự đối đầu và đòi hỏi, nhưng là hướng tới việc bảo vệ phẩm giá con người, sự phát triển của các dân tộc và cộng đồng, và thúc đẩy hợp tác quốc tế. Đây là những phương tiện duy nhất cho phép chúng ta dấn bước trên những con đường hòa bình đích thực.
Quý Bề trên và các học viên thân mến, trong một thế giới bị đánh dấu bởi những căng thẳng, dường như coi xung đột là con đường duy nhất để giải quyết các nhu cầu và đòi hỏi, khả năng dấn thân của chúng ta cho việc đối thoại, lắng nghe và hòa giải dường như là không đủ, đôi khi thậm chí là vô ích. Điều này không được phép làm chúng ta nản lòng! Chúng ta hãy tiếp tục tin tưởng khẩn cầu ơn bình an của Đức Kitô, không sợ hãi. Và vững tin rằng thừa tác vụ quảng đại của anh em, ở bất cứ thời điểm nào và bất cứ nơi đâu, sẽ luôn là khí cụ để cổ võ và bảo vệ phẩm giá của mỗi người nam và nữ, được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa, cũng như để thăng tiến công ích.
Với những ước nguyện này và với tình phụ tử, nhờ lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria và thánh Antôn Viện phụ, bổn mạng của anh em, tôi ban Phép lành Tông Tòa cho mỗi người anh em và cho hành trình tương lai của Học viện Ngoại giao Tòa thánh.
Tri Khoan
Chuyển ngữ từ: vatican.va