1. Định nghĩa và các tên gọi khác nhau
Theo từ điển Công giáo:
+) Thánh: Thuộc về thần linh
+) Tẩy: Xóa đi hết các vết nhơ để nên trong sạch
=> Bí tích Thánh tẩy là bí tích làm cho người lãnh nhận được giải thoát khỏi tội lỗi, được tái sinh làm con Thiên Chúa, trở thành chi thể của Đức Kitô, thành viên của Hội thánh, nhờ nước và Thánh Thần (x. Sách GLHTCG, số 1213).
– Bí tích Thánh tẩy là bí tích đầu tiên, trong chuỗi bảy bí tích do Chúa Giêsu thiết lập. Bí tích này có những tên gọi khác nhau, và mỗi tên gọi nhấn mạnh tới một khía cạnh:
+) Rửa tội: đây là tên gọi phổ biến nhất, chỉ hành động đổ nước trên đầu người lãnh nhận để thanh tẩy tội lỗi và khai sinh vào đời sống Kitô hữu.
+) Tái sinh bởi nước và Thánh Thần: Tên gọi này nhấn mạnh vai trò của cả nước và Thánh Thần trong Bí tích Thánh tẩy, mang lại sự thanh tẩy và sự sống mới.
+) Ngưỡng cửa dẫn vào đời sống trong Thần Khí: Tên gọi này cho thấy Bí tích Thánh tẩy là bước đầu tiên để gia nhập cộng đồng Kitô hữu và nhận lãnh ân sủng của Chúa Thánh Thần.
+) Bí tích Khai tâm: Bí tích Thánh tẩy là một trong ba bí tích khai tâm, cùng với Thêm sức và Mình Thánh Chúa, đánh dấu sự khởi đầu đời sống Kitô hữu.
+) Bí tích kẻ chết: Trong một số trường hợp, Bí tích Thánh tẩy (cùng với Bí tích Giải tội) được gọi là “Bí tích kẻ chết”, vì nó mang lại sự sống mới cho những người đã chết trong tội lỗi.
– Mô thức hoặc công thức (lời đọc đồng thời với đổ nước trên đầu) của Bí tích: Phêrô (hay một tên thánh khác) cha (hay tôi) rửa con nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần.
2. Hiệu quả của bí tích
– Khái niệm tẩy rửa và nghi thức thanh tẩy được áp dụng nơi một số tôn giáo và và tín ngưỡng. Tất cả đều nói đến sự thanh sạch, mới mẻ và dấu chỉ hạnh phúc cho con người. Trong nhiều nền văn hóa, nước được coi là tượng trưng của sự sống và sự canh tân.
– Hiệu quả thứ nhất của Bí tích Thánh tẩy là xóa bỏ hậu quả của tội Tổ tông. Ở khởi đầu lịch sử, ông Ađam và bà Evà là cặp vợ chồng đầu tiên của nhân loại đã phạm tội kiêu ngạo bất tuân. Tội của ông bà được gọi là “Tội Tổ tông”, và có hậu quả như một thứ bệnh di truyền qua các thế hệ. Đây là cội nguồn của sự gian dối, bất công, chia rẽ và bạo lực. Bí tích Thánh tẩy sẽ tẩy rửa tâm hồn chúng ta khỏi những hậu quả của tội Tổ tông. Đối với những người lãnh nhận Bí tích này ở tuổi trưởng thành, thì Bí tích Thánh tẩy tha thứ tội Tổ tông và đồng thời cũng tha các tội riêng người ấy có thể đã phạm.
– Hiệu quả thứ hai, đó là Bí tích Rửa tội ban ơn thánh hóa. Chúa Giêsu đã nói với ông Nicôđêmô: “Không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thần Khí” (Ga 3,5).
+ Thánh: thuộc về thần linh;
+ Hóa: biến đổi.
Thánh hóa là biến đổi để thuộc về thần linh. Ơn thánh hóa là việc làm cho con người trở nên thánh, tức là thuộc về Thiên Chúa và được tham dự vào sự sống của Ngài. Chỉ mình Thiên Chúa là Đấng có thể thánh hóa mọi vật mọi loài (Từ điển Công giáo). Sách Giáo lý của Hội thánh Công giáo định nghĩa: “Ơn Thánh hóa là ơn siêu nhiên thường hằng, được ban trong Bí tích Thánh tẩy, làm cho con người nên hoàn thiện, có khả năng sống với Thiên Chúa và hành động vì lòng yêu mến Ngài” (số 1999).
Những tên gọi khác của ơn thánh hóa:
+) Ân sủng: Chỉ tình trạng được nghĩa với Thiên Chúa.
+) Ơn công chính hóa: Làm cho con người nên công chính.
– Hiệu quả thứ ba: Bí tích Thánh tẩy còn làm cho người lãnh nhận trở nên con Thiên Chúa, nhờ Đức Kitô và trong Đức Kitô. Người lãnh nhận Bí tích này cũng được gia nhập Giáo hội, là cộng đoàn tin vào Chúa Giêsu Kitô, và cùng với anh chị em mình tiến về quê trời. Vì thế mà Bí tích Thánh tẩy cũng được gọi là Bí tích của ơn tái sinh, tức là làm cho chúng ta sinh lại một lần nữa trong ân sủng của Thiên Chúa, nhờ đó mà người lãnh nhận trở nên tạo vật mới, đồng hình đồng dạng với Đức Kitô.
– Những gì được nói trên đây cho thấy, Bí tích Thánh tẩy là bí tích đức tin cần thiết để được cứu độ, là cửa ngõ dẫn vào đời sống Kitô giáo. Một khi đã lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy, người tín hữu mới được lãnh nhận các bí tích khác.
– Giống như Bí tích Thêm sức và Bí tích Truyền chức thánh, Bí tích Thánh tẩy ghi dấu ấn thiêng liêng không phai mờ. Vì thế mỗi người chỉ được lãnh nhận một lần trong đời.
3. Thừa tác viên của Bí tích Thánh tẩy
– Thừa tác viên thông thường của Bí tích Thánh tẩy là các Giám mục và Linh mục. Phó tế có thể cử hành Bí tích này, với sự cho phép của Bề trên giáo phận.
– Trong trường hợp cần thiết (ví dụ nguy tử), thừa tác viên có thể là một người giáo dân, thậm chí có thể là một người chưa được rửa tội (tức là một người chưa là Kitô hữu). Giáo Luật, Điều 861, triệt 2, nói rõ như sau: “Nếu thừa tác viên thông thường vắng mặt hoặc bị ngăn trở, thì một giáo lý viên hay một người khác được Đấng Bản Quyền địa phương ủy thác làm nhiệm vụ này, hơn nữa, trong trường hợp nguy tử, bất cứ người nào với ý hướng cần có, đều ban bí tích Rửa Tội cách hợp thức; các vị chủ chăn các linh hồn, nhất là các cha sở, phải liệu sao để dạy cho các Kitô hữu biết rửa tội đúng cách.
4. Những ai được lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy?
– Tất cả mọi người đều có thể lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy, bất kể tuổi tác hay tình trạng sức khỏe. Bí tích này có thể được ban cho cả người lớn và trẻ em, miễn là họ đáp ứng các điều kiện nhất định, đặc biệt là có ý muốn lãnh nhận bí tích.
– Một vấn đề thường được đặt ra: tại sao Giáo hội lại rửa tội cho trẻ em mới sinh?
+) Vì các em đều mang hậu quả của tội Tổ tông (tội Nguyên tổ), nên cần được thanh tẩy và tha thứ.
+) Vì Bí tích Thánh tẩy ban ơn Thánh hóa, nên việc các em được lãnh nhận sẽ giúp các em có nền tảng đức tin, để từng bước lớn lên trong ân sủng của Chúa.
+) Cha mẹ nào cũng muốn tạo cho con cái mình những điều tốt lành ngay từ tuổi thơ của các con, như trí thức, lễ nghĩa, thực thà… để trở thành người tốt trong tương lai. Cũng vậy, lo cho con cái được lãnh Bí tích Thánh tẩy cũng là ước muốn cho các con được những điều tốt đẹp trong hiện tại và tương lai.
5. Người đỡ đầu trong Bí tích Thánh tẩy
– Đỡ đầu là người nhận trách nhiệm chăm sóc về mặt thiêng liêng cho một ai đó. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo nêu rõ: “Người đỡ đầu được coi như cha mẹ thiêng liêng giúp người lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy giữ gìn, triển nở ân sủng cũng như trung thành chu toàn nghĩa vụ của đời sống Kitô hữu” (số 1255).
– Điều kiện để làm người đỡ đầu: được 16 tuổi trọn; Là người Công giáo đã lãnh nhận các Bí tích Thánh tẩy, Thêm sức và Thánh Thể; Không mắc hình phạt của Giáo luật; Không phải là cha mẹ của người lãnh Bí tích này.
* Lưu ý: người đỡ đầu không nhất thiết phải cùng phái tính với người được đỡ đầu. Việc lựa chọn người đỡ đầu thuộc quyền và trách nhiệm của cha mẹ. Có thể chọn cả cha và mẹ đỡ đầu cho một người (x. GL 873).
Kết luận
– Bí tích Thánh tẩy là cửa ngõ đưa ta vào đời sống đức tin.
– Bí tích Thánh tẩy rửa sạch hậu quả của tội Tổ tông, ban ơn thánh hóa và làm cho người lãnh nhận trở thành con Thiên Chúa, trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Giêsu.
– Giám mục và Linh mục là thừa tác viên thông thường của Bí tích Thánh tẩy. Khi được phép của Bề trên Giáo phận, Phó tế có thể cử hành Bí tích này. Khi cần thiết, mọi Kitô hữu, thậm chí cả người chưa được rửa tội, cũng có thể cử hành Bí tích này, với công thức đơn sơ.
– Ai cũng có thể lãnh nhận Bí tích Thánh tẩy, với điều kiện người đó phải được chuẩn bị bằng học giáo lý, cầu nguyện và hoàn toàn tự do. Trong trường hợp trẻ nhỏ mới sinh, không cần những điều kiện này.
Nguồn: tonggiaophanhanoi.org