1. Bí tích là gì và có mấy Bí tích?
* Bí: bí nhiệm, điều không nhìn thấy và không cảm nhận bằng giác quan; Tích: dấu tích, điều có thể nhìn thấy hoặc chạm tới. Bí tích diễn tả hai khía cạnh: bí nhiệm và hữu hình.
* Định nghĩa: “Bí tích là những dấu chỉ hữu hiệu của ân sủng, do Đức Kitô thiết lập và ủy thác cho Hội thánh để trao ban sự sống thần linh cho con người” (Từ điển Công giáo).
+ Dấu chỉ (hữu hình); ân sủng: vô hình, huyền nhiệm.
+ Do Đức Kitô thiết lập.
+ Đức Kitô trao cho Giáo hội quyền được cử hành các bí tích. Đức Giêsu đã nói với Thánh Phêrô: “Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời: dưới đất anh cầm buộc điều gì, trên trời cũng sẽ cầm buộc như vậy; dưới đất anh tháo cởi điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy” (Mt 16, 19).
+ Mục đích của bí tích là trao ban sự sống thần linh cho con người và chữa lành mọi thương tổn tâm hồn cũng như thể xác.
* Có mấy bí tích? Công đồng Triđentinô đã khẳng định: có bảy bí tích: Rửa tội (Thanh tẩy), Thêm sức, Thánh Thể, Giải tội (Hòa giải); Xức dầu bệnh nhân, Truyền chức, Hôn phối. Công đồng Triđentinô nhóm họp từ 1545 đến 1563 (kéo dài 18 năm với nhiều lần gián đoạn, 5 triều đại giáo hoàng). Mục đích để khẳng định lập trường của Giáo hội Công giáo trước những trào lưu thần học của những người theo trường phái Cải cách (Tin Lành).
2. Ai lập ra các bí tích?
“Chúa Giêsu là Đấng lập ra các bí tích. Công đồng Trentô chính thức và long trọng tuyên bố thành tín điều: “Nếu ai nói rằng bí tích của Tân ước không do Chúa Kitô thiết lập, hoặc nói có ít hay nhiều hơn bảy bí tích, thì sẽ bị tuyệt thông”.
* Khi Chúa Giêsu rao giảng Phúc âm tại xứ Paléttina, Người rao giảng về Nước Trời, chữa lành bệnh nhân, làm cho người chết sống lại, xua trừ ma quỷ và chọn người cộng tác (các tông đồ).
* Nay Chúa đã về trời, nhưng Người còn hiện diện nơi trần gian như Người đã nói với các môn đệ: “Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mt 28,20).
* Như thế, mỗi khi giám mục hay linh mục nhân danh Giáo hội để cử hành bí tích, thì Chúa Giêsu hành động qua trung gian linh mục. Nói cách khác, linh mục chỉ là phương tiện. Những gì các linh mục làm như xức dầu, đổ nước, chúc lành hôn nhân… là những điều chúng ta nhìn thấy (khía cạnh tích). Đồng thời với nghi lễ do linh mục cử hành, Chúa Thánh Thần tác động và sinh ơn thiêng liêng (khía cạnh bí), làm cho những nghi lễ này trở thành hành động của chính Chúa Giêsu.
3. Các bí tích phân làm mấy loại?
* Các bí tích đều là tác động của Chúa Thánh Thần và đều sinh hiệu quả là thánh hóa con người. Tuy vậy, Giáo lý Công giáo phân thành ba loại bí tích như sau.
* Các bí tích khai tâm Kitô giáo. Khai tâm: mở lòng trí, khởi đầu. Ba bí tích được gọi là khai tâm, gồm: Thánh tẩy, Thêm sức, và Thánh Thể. Sách Giáo lý của Hội thánh Công giáo nêu rõ tầm quan trọng của các Bí tích khai tâm như sau: “Ba bí tích này là nền tảng xây dựng đời sống Kitô hữu. Các tín hữu bắt đầu cuộc sống mới qua Bí tích Thánh tẩy, được củng cố bằng Bí tích Thêm sức và được biến đổi trong Chúa Kitô nhờ rước Mình và Máu thánh Người trong Bí tích Thánh Thể” (Số 1212; 1275).
* Các Bí tích chữa lành. Chữa lành: giúp cho khỏi tội. Đó là hai bí tích Hòa giải (Giải tội) và Xức dầu bệnh nhân. “Gọi là Bí tích chữa lành, vì đây là hai bí tích giúp chữa lành các thương tích trong tâm hồn và trên thân xác con người do tội lỗi, bệnh tật và cái chết gây nên. Hai bí tích này là dấu chỉ và phương tiện để Chúa Thánh Thần ban ân sủng của Chúa Kitô cho các tín hữu, giúp họ luôn kiên vững trong niềm tin và hy vọng (x. SGLHTCG, số 1420-1421).
* Các bí tích xây dựng cộng đoàn, còn gọi là các bí tích phục vụ sự hiệp thông, gồm hai bí tích là Truyền chức thánh và Hôn phối. Gọi là bí tích xây dựng cộng đoàn, vì hai bí tích này hướng về ơn cứu độ của tha nhân, khi trao ban một sứ vụ đặc biệt cho thụ nhân để họ phục vụ việc xây dựng Hội thánh (x. SGLHTCG số 1354).
Kết luận
* Các bí tích diễn tả hai khía cạnh: hữu hình và vô hình. Khía cạnh hữu hình là tác động của con người; khía cạnh vô hình là ân sủng Chúa ban cho những người đón nhận.
* Chúa Giêsu là Đấng thiết lập các bí tích. Qua đó, Người vẫn tiếp tục giảng dạy, chữa lành và tha thứ tội lỗi cho con người, qua trung gian của linh mục được Giáo hội ủy nhiệm.
* Có bảy bí tích do Chúa Giêsu thiết lập. Đây là tuyên tín của Công đồng Triđentinô ở thế kỷ 16. Đây là khẳng định có giá trị như tín điều.
* Tất cả các bí tích đều nhằm thánh hóa và nâng đỡ con người, nhưng được phân chia thành ba loại: Bí tích khai tâm (ba bí tích); Bí tích chữa lành (hai bí tích) và Bí tích xây dựng cộng đoàn (hai bí tích).
* “Bảy bí tích liên quan đến tất cả các giai đoạn và thời điểm quan trọng trong đời sống Kitô hữu: người tín hữu được sinh ra và lớn lên, được chữa lành và sai đi. Giữa những giai đoạn của đời sống tự nhiên và đời sống thiêng liêng, có nhiều điểm tương đồng” (GLHTCG 1210).
Nguồn: tonggiaophanhanoi.org