Bài đọc I: Is 45,1.4-6
Bài đọc II: 1Tx 1,1-5b
Tin mừng: Mt 22,15-21
Có niềm xác tín không có nghĩa là cuồng tín, nhưng là có khả năng phân định, xem xét thực tại một cách khôn ngoan. Đây chính là thái độ mà các bài đọc của Chúa nhật 29 Thường niên năm A muốn nói với chúng ta, nhắc chúng ta nhớ rằng khi đánh giá hoàn cảnh và cơ hội, điều quan trọng là vượt lên trên những bằng chứng đơn giản, đặt mọi sự vào khung cảnh huyền nhiệm của chương trình Chúa.
Ngôn sứ Isaia đã làm được điều này khi ông đọc lại cuộc trỗi dậy của Kyrô, vua Ba Tư, người đã chiếm vùng Lưỡng Hà, đánh bại quân Babylon năm 549 trước Công nguyên, và cho phép người Do thái bị lưu tày trở về đất Canaan. Những sự kiện này như những mảnh ghép của một bức khảm lớn đó là kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa: “Đức Chúa phán với kẻ Người đã xức dầu, với vua Kyrô, Ta đã cầm lấy tay phải nó, để bắt các dân tộc suy phục nó […] Ta đã ban cho ngươi một tước hiệu […] Dù ngươi không biết Ta, Ta đã trang bị cho ngươi đầy đủ” (Is 45,1.4.5).
Nghĩ một người có thể trở thành khí cụ trong tay Thiên Chúa nhưng không muốn cũng chẳng biết điều đó, có lẽ đối với chúng ta xem ra là một cách đọc lịch sử quá ngây thơ hoặc gượng ép. Thế nhưng, cái nhìn đức tin không gì khác hơn là: một sự chú tâm sâu sắc và một sự nhạy cảm đã được tôi luyện trước mọi dấu chỉ qua đó mầu nhiệm Thiên Chúa được tỏ hiện trong lịch sử, trong và vượt lên trên sự tự do của chúng ta.
Cùng với “Silvanô và Timôthêu” (1 Tx 1,1), Tông đồ Phaolô cho thấy ngài có sự nhạy cảm thiêng liêng ấy khi gìn giữ các anh chị em của Hội Thánh Thêxalônica bằng một tình cảm đặc biệt: “Tôi hằng tạ ơn Thiên Chúa cho mọi người anh em, trong khi tôi cầu nguyện, tôi hằng nhớ đến anh em không ngừng; tôi nhớ đến sự nghiệp của lòng tin, công việc của lòng bác ái, sự vững lòng trông cậy của anh em vào Ðức Giêsu Kitô” (1,2-3). Và ngài kết luận: “Hỡi anh em là những kẻ được Thiên Chúa yêu mến, tôi từng biết anh em được Chúa tuyển chọn” (Tx 1, 4).
Như thế, Phaolô tỏ ra hết sức chú tâm đến những người gắn bó với ngài qua mối dây liên kết đức tin vào Đức Kitô, đến mức có thể nhận ra trong cuộc sống của họ những dấu chỉ tình yêu và lời mời gọi cứu độ của Thiên Chúa. Phân định trước hết là một “xác tín sâu xa” (1,5), có khả năng không tầm thường hóa cũng không tuyệt đối hóa các hoàn cảnh. Nét đẹp tuyệt vời này của nhân tính chúng ta được thể hiện qua cách Chúa Giêsu đối diện với những người “Pharisêu” (Mt 22,15), là những người một ngày kia sai “môn đệ” (22,16) đến bắt bẻ Người. Chúa Giêsu không nhượng bộ trước con đường tắt quyến rũ trốn chạy khỏi lịch sử, cũng không rơi vào sự lừa dối tinh vi của việc thụ động đồng hóa mình với những lý luận của nó. Vì thế, Người không trả lời trực tiếp, nhưng đưa ra một câu hỏi: “Hình tượng và danh hiệu này là của ai?” (Mt 22,20). Cầm đồng tiền nộp thuế trong tay, Chúa kiểm chứng xem những người đang chất vấn Người có khả năng phân biệt giữa các ngẫu tượng và Thiên Chúa thật hay không. Tiền bạc, với giá trị biểu tượng rất lớn, đại diện cho tất cả những hình thức quyền lực mà trong thế gian và lịch sử, chúng ta có nguy cơ đặt vào trung tâm sự chú ý của mình. Gần như không nhận ra, chúng ta bắt đầu trao ban đời mình - nghĩa là thời gian, tư tưởng và sức lực - cho các ngẫu tượng nhiều hơn cho Thiên Chúa. Chúng ta trở thành nô lệ chứ không còn là những con người tự do nữa, khi không thể thực hiện sự phân định nền tảng này: nhìn nhận thuộc về Thiên Chúa là hình ảnh sâu sắc nhất mà mọi sự đều mang trong mình: “Vậy, cái gì của Cêsarê thì hãy trả cho Cêsarê, và cái gì của Thiên Chúa thì hãy trả cho Thiên Chúa”.(Mt 22, 21)
Nếu trước hết chúng ta thuộc về Thiên Chúa, chúng ta có thể dấn thân vào thực tại cuộc sống khi thi hành những nghĩa vụ tất yếu với xã hội loài người bằng một sự tự do lớn lao, không cần phải “vị nể ai”, ngoài Đấng đã sinh ra và gìn giữ tất cả chúng ta: “Thiên Chúa Cha” (1 Tx 1,1). Là Kitô hữu không có nghĩa là sở hữu và phô ra những điều chắc chắn với một niềm kiêu hãnh cứng cỏi. Đúng hơn, đó là để cho một xác tín duy nhất - mầu nhiệm tình yêu vô biên của Thiên Chúa - giúp cho tâm hồn chúng ta sự tự do để đánh giá mọi sự cách khôn ngoan, có một tiêu chuẩn vững chắc để mở lòng trước những bất định của lịch sử, với niềm xác tín sâu sắc rằng “những gì thuộc về Thiên Chúa” (Mt 22,21) đều được an toàn và được yêu thương trong tay Người, “với quyền năng và Thánh Thần” (1 Tx 1,5).
Lm. Roberto Pasolini, OFM Cap. (nellaparola.it)
