Lòng nhiệt thành truyền giáo thấm đượm toàn bộ cuộc đời và công việc của Đức Tổng Giám mục Fulton J. Sheen không phải là một nỗ lực hay chiến lược. Nó cũng không được thúc đẩy bởi tham vọng chinh phục. Mọi sự nơi ngài đơn giản tuôn chảy từ vai trò ngài là một “tông đồ nhiệt thành của Đức Giêsu Kitô, Đấng Cứu Độ thế giới”. Ngài là một môn đệ trở nên tinh tế và thực tế chính bởi đức tin, một đức tin nhìn nhận rằng nếu không có tình yêu của Đức Kitô, thì ngay cả những chiến lược và phương tiện loan báo Tin mừng tinh vi nhất rốt cuộc cũng chỉ như “thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng”, như lời Thánh Phaolô viết trong Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô.

Tầm nhìn truyền giáo của Đức Tổng Giám mục Sheen và tính thời sự của tầm nhìn ấy được Đức ông Roger J. Landry, Giám đốc Quốc gia các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại Hoa Kỳ, làm nổi bật lên khi ngài suy tư về cuộc đời và di sản của vị Tổng Giám mục người Mỹ, người sẽ được tuyên phong Chân phước vào ngày 24 tháng 9 tại Saint Louis, Missouri, trong một Thánh lễ trọng thể do Đức Hồng y Luis Antonio Tagle chủ sự.

Dưới đây, chúng tôi đăng toàn văn cuộc phỏng vấn qua video mà Đức ông Roger J. Landry đã dành cho Fides trong kỳ Đại hội Toàn thể gần đây nhất của các Hội Giáo hoàng Truyền giáo.

Chính Đấng Đáng kính Fulton J. Sheen đã dẫn dắt các Hội Giáo hoàng Truyền giáo tại Hoa Kỳ từ năm 1950 đến năm 1966.

Di sản của Đức Tổng Giám mục Fulton J. Sheen cụ thể có ý nghĩa gì đối với căn tính truyền giáo của Giáo hội tại Hoa Kỳ ngày nay?

Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen, sắp được tuyên phong Chân phước. Toàn bộ cuộc đời ngài được định hình bởi tình yêu cháy bỏng dành cho Chúa Giêsu Kitô. Điều ngài đã làm là cố gắng phụng sự Chúa Giêsu cách trọn vẹn và dẫn đưa số người nhiều nhất theo khả năng ngài có thể đến việc nhận biết Chúa Giêsu, cảm nhận được Chúa Giêsu yêu thương, đáp lại tình yêu ấy, và cố gắng lan tỏa tình yêu dành cho Người.

Đó là lý do tại sao ngài miệt mài học tập và trở thành một trong những linh mục có học vấn uyên bác nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Đó là lý do tại sao ngài đã dành hết sức cho việc giảng thuyết, và tại sao ngài có thể làm cho các tòa giảng bừng cháy bằng ngọn lửa của Chúa Thánh Thần khi truyền đạt tình yêu của ngài dành cho Chúa Giêsu. Đó cũng là một trong những lý do khiến mỗi buổi sáng, trong suốt 61 năm đời linh mục, ngài dành trọn một giờ chầu trước Thánh Thể Chúa. Và đó là lý do tại sao ngài có thể nói rằng tình yêu lớn nhất của ngài luôn dành cho các sứ mạng của Giáo hội. Ngài đã cho đi tất cả những gì có thể, quá nhiều năng lượng, quá nhiều tài năng, quá nhiều tiền bạc mà ngài quyên góp được qua các hoạt động khác nhau, để cố gắng loan truyền đức tin trên toàn cầu.

Mọi sự đều phát xuất từ sự thật rằng ngài là một người môn đệ đạo đức và một tông đồ nhiệt thành của Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Độ thế giới.

Những khía cạnh nào trong đời sống thiêng liêng cá nhân của ngài mà Đức ông thấy có ý nghĩa nhất đối với các nhà truyền giáo đang thi hành sứ vụ ngày nay, và khía cạnh nào chạm đến cá nhân Đức ông cách sâu xa nhất, và tại sao?

Đối với các nhà truyền giáo, Đức Fulton Sheen không chỉ là một nhà truyền giáo vĩ đại mà ngài còn đào tạo toàn thể Giáo hội từ chính hiệu quả của sứ mạng. Tôi muốn nói hai điều về đời sống đạo đức của ngài mà tất cả chúng ta đều có thể noi theo.

Thứ nhất, ngài nhìn nhận sự hiện diện thật của Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể một cách rất nghiêm túc. Đối với ngài, Thánh Thể không phải là một sự vật, mà là một người. Việc ưu tiên dành thời gian bên Chúa Giêsu mỗi ngày là điều hiển nhiên đối với ngài. Sứ mạng của Giáo hội không chỉ là mang lời Tin mừng đến tận cùng trái đất. Sứ mạng ấy cũng không chỉ là thành lập các nhà thờ. Sứ mạng của Giáo hội là đưa Chúa Giêsu Kitô đến tận cùng trái đất. Đấng đang sống với chúng ta, Thiên Chúa ở cùng chúng ta, vẫn đang ở cùng chúng ta trong Bí tích Thánh Thể, với thân mình, máu, linh hồn và thần tính của Người. Do đó, lòng mến của Đức Fulton Sheen dành cho Thánh Thể đã thực sự truyền cảm hứng cho linh đạo truyền giáo của ngài, để các nhà thờ được xây dựng không chỉ như những công trình kiến trúc hay cơ sở vật chất, nhưng là những nhà thờ trở thành Thân thể mầu nhiệm nhờ Chúa Giêsu hoạt động trong Bí tích Thánh Thể.

Điểm vĩ đại thứ hai mà tôi muốn nói về Đức cha Sheen là ngài đã dốc sức cho nghệ thuật truyền thông. Ngài biết rằng chỉ có đức tin thôi thì chưa đủ, chỉ có ước muốn loan truyền đức tin cũng chưa đủ. Ngài cần phải đạt hiệu quả trong việc loan truyền đức tin. Ngài cần phải cho thấy ngọn lửa tình yêu mà Thiên Chúa dành cho chúng ta qua lời nói của ngài khi rao giảng Tin mừng. Đức Fulton Sheen luôn có điều đó. Và một trong những ảnh hưởng lớn nhất trong cuộc đời ngài là ngài đã khuyến khích sử dụng không chỉ một vài phương tiện truyền thông, cả cũ và mới, như những tòa giảng, để nhiệt thành chia sẻ kho tàng đức tin của chúng ta. Vì vậy, đó là hai điều mà tôi nghĩ ngài đã dạy toàn thể Giáo hội về cách thực thi sứ mạng một cách hiệu quả.

Đối với tôi, điều mạnh mẽ nhất nơi Đức Fulton J. Sheen chính là tình yêu của ngài đối với chức linh mục. Đức Fulton Sheen là một “linh mục của các linh mục”, và cuối cùng khi nghỉ hưu, ngài đã dành thập niên cuối đời để giảng ba buổi tĩnh tâm tuần cho các linh mục mỗi tháng, bởi vì ngài muốn đào tạo các anh em linh mục có một trái tim truyền giáo thực sự giống Chúa Kitô, để họ có thể ra đi như muối và men, và biến đổi toàn thế giới.

Tôi bắt đầu nghe những băng cassette của Đức Fulton Sheen khi tôi 18 tuổi, trong những chuyến lái xe đường dài, và tư tưởng của ngài thấm sâu vào tâm trí tôi, ngọn lửa của ngài thấm sâu vào trái tim tôi. Và bây giờ, với tư cách là người kế nhiệm ngài, tôi nghĩ rằng, ngài là vị Giám đốc Quốc gia thứ năm của tổ chức này, tôi không chỉ có gương sáng của ngài để noi theo, một “cẩm nang” của ngài để thực hiện, mà còn có lời chuyển cầu đầy quyền năng của ngài từ bên hữu đời đời của Chúa Giêsu. Vì thế, tôi thực sự yêu mến Đức cha Fulton Sheen.

Những “nhà truyền giáo kỹ thuật số” ngày nay có thể học được gì từ Đức Tổng Giám mục Fulton J. Sheen, không chỉ về phương diện kỹ thuật, mà còn về nền tảng thiêng liêng? Theo cách phê bình, Đức Tổng Giám mục sẽ nghĩ gì về những ảo tưởng của kỷ nguyên truyền thông của chúng ta?

Ngài sẽ nghĩ gì, và ngài sẽ đưa ra những lời phê bình nào trước những gì đang diễn ra ngày nay trong thế giới truyền thông kỹ thuật số và giữa những nhà truyền giáo kỹ thuật số? Đức Tổng Giám mục sẽ khuyến khích tất cả các nhà truyền giáo kỹ thuật số và những người có ảnh hưởng ngày nay trước hết và trên hết phải bắt đầu từ Chúa Giêsu.

Nếu họ không có kinh nghiệm về tình yêu cá nhân của Chúa dành cho họ, nếu họ không thực sự cố gắng lớn lên trong đức tin, đức cậy và đức mến trong mối tương quan cá nhân với Chúa Giêsu, thì theo lời của thánh Phaolô nói với tín hữu Côrintô, họ sẽ chỉ là những thanh la phèng phèng và chũm chọe xoang xoảng. Muốn sinh nhiều hoa trái, họ phải gắn kết với Chúa Giêsu như những cành nho liền với cây nho. Và đó sẽ là lời khuyên đầu tiên mà Đức Fulton Sheen muốn gửi gắm.

Đối với Đức Fulton Sheen, phương tiện không phải là điều quan trọng. Điều quan trọng là thông điệp được truyền tải qua bất cứ phương tiện nào mà ngài sử dụng, dù là sách báo, đài phát thanh, truyền hình, hay theo cách gọi ngày nay là video, podcast, thậm chí trí tuệ nhân tạo, v.v..

Đức cha Fulton Sheen luôn tập trung vào thông điệp đó, và thông điệp ấy... là những gì Thiên Chúa muốn thực hiện nơi chúng ta; Người muốn sống cuộc đời kết hiệp với chúng ta; Người không chỉ chịu đau khổ, chịu chết và sống lại vì chúng ta, mà còn tiếp tục đồng hành với chúng ta hôm nay. Đức Kitô đã sống lại, Người vẫn hiện diện với chúng ta.

Và chân lý đó được Đức cha Fulton Sheen thấu hiểu rất sâu sắc; ngài sống mỗi ngày, bắt đầu bằng một giờ trước Chúa Giêsu Phục sinh trong Nhà tạm tại các nhà nguyện riêng của ngài.

Đối với trí tuệ nhân tạo, trước hết Đức cha Fulton Sheen sẽ nhìn thấy tiềm năng to lớn của nó. Thứ hai, ngài sẽ muốn bảo đảm rằng... phương tiện có khả năng to lớn đó để giúp Giáo hội và giúp nhân loại sẽ không quay ngược lại làm hại nhân loại. Chúng ta không được trở thành những tín đồ của trí tuệ nhân tạo, để rồi cuối cùng bị nó thống trị.

Nhưng chúng ta phải thực thi quyền quản trị đối với những công trình do tay chúng ta làm nên, đối với sức sáng tạo mà Người đã khơi nguồn, như Chúa đã truyền dạy chúng ta trong sách Sáng thế. Vì vậy, Đức cha Fulton Sheen trước hết sẽ nhìn thấy những khả năng trong những phương tiện mới mà Thiên Chúa đặt trước mắt chúng ta, nhưng đồng thời, ngài cũng sẽ kêu gọi mọi người nhận biết rằng ma quỷ thực sự có thể lợi dụng chính những phương tiện đó.

Vì thế, chúng ta phải cảnh giác để bảo đảm rằng chúng luôn được quy hướng về Thiên Chúa; vì nếu không được quy hướng về Thiên Chúa, thì những phương tiện đó, và cả chúng ta qua chúng, sẽ trở nên hỗn loạn. Như anh nói, ngài Fulton Sheen xây dựng hoạt động truyền giáo của mình dựa trên sức mạnh thánh mỗi ngày trước Thánh Thể.

Đức Tổng Giám mục Fulton Sheen đã xây dựng toàn bộ hoạt động truyền giáo của mình trên một giờ chầu mỗi ngày trước Thánh Thể. Năm 2024, Đức ông đã đi bộ 65 ngày kiệu rước Thánh Thể xuyên khắp Hoa Kỳ. Mối liên hệ trọng yếu giữa Thánh Thể và sứ vụ truyền giáo là gì?

Như Đức Hồng y Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin mừng, đã nói với Giáo hội tại Hoa Kỳ trong Đại hội Thánh Thể Toàn quốc năm 2024 ở Indianapolis: “Chúa Giêsu Thánh Thể tự bản chất là truyền giáo”. Người trao ban thân mình và máu Người cho chúng ta, rồi Người nói: “Hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy”. Điều đó không chỉ đơn thuần có nghĩa là cử hành Thánh lễ để tưởng nhớ Người, nhưng còn có nghĩa là làm cho đời sống của chúng ta thực sự là đời sống Thánh Thể. Nghĩa là chúng ta, giống như Chúa Giêsu, được mời gọi trở thành tấm bánh được bẻ ra cho người khác. Chúng ta phải có khả năng nói với người khác: đây là thân mình tôi, đây là máu tôi, đây là những vết chai sần của tôi, đây là mồ hôi của tôi, đây là những giọt nước mắt của tôi, đây là trái tim tôi; tất cả những gì tôi là và những gì tôi có, tôi trao tặng vì yêu thương bạn.

Như Thánh Gioan Phaolô II từng nói với chúng ta, một đời sống Thánh Thể không trở thành sứ mạng, thì tự bản chất đã bị phân mảnh, đã bị bẻ gãy. Nhưng cũng như chúng ta đón nhận tình yêu tuôn đổ của Chúa dành cho mình khi chúng ta có thể lãnh nhận Chúa Giêsu cách xứng đáng trong hiệp lễ, thì Chúa Giêsu giờ đây ở trong chúng ta muốn chúng ta tiếp tục sự hiệp thông với Người bằng cách tham dự vào sứ mạng của Người vì ơn cứu độ thế giới.

Đó là một trong những lý do tại sao việc cử hành mỗi thánh lễ kết thúc bằng việc Thiên Chúa ban phép lành cho chúng ta, rồi nói: Hãy ra đi loan báo Tin mừng của Chúa. “Ite, missa est” có nghĩa là mục tiêu của Giáo hội đã được đặt ra, và vì thế, Đức Kitô, Đấng làm cho chúng ta trở nên Thân thể của Người, sai chúng ta ra đi cùng với Người, để được Người biến đổi, nhờ Bí tích Thánh Thể, chúng ta cũng có thể biến đổi toàn thế giới.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV thường được mô tả là một vị Giáo hoàng truyền giáo; nhưng vượt trên những khẩu hiệu, Đức ông phân tích thế nào về quan điểm và tầm nhìn truyền giáo của Đức Thánh Cha?

Đức Giáo hoàng Lêô đã phục vụ 22 năm với tư cách là chủng sinh, linh mục và giám mục truyền giáo tại Peru. Sau đó, trong 12 năm, ngài đã đến 50 quốc gia khác nhau với tư cách là Bề trên Tổng quyền Dòng Thánh Augustinô. Như vậy, một nửa cuộc đời ngài là một nhà truyền giáo. Khi được bầu chọn vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài là vị giáo hoàng đầu tiên kể từ Thánh Phêrô đã dành một phần cuộc đời mình rời xa quê hương, đi đến những nơi xa xôi để loan báo Tin mừng cho những người chưa được nghe về Chúa Giêsu, như Đức Lêô đã làm giữa những vùng núi phía bắc Peru. Vì thế, ngài mang kinh nghiệm ấy, mang theo cuốn hộ chiếu dày đặc dấu mộc ấy cùng ngài đến Tòa Phêrô.

Và cũng như Thánh Giáo hoàng Piô X là vị Giáo hoàng đầu tiên sau nhiều thế kỷ từng là một cha sở, rồi dùng kinh nghiệm mục vụ ấy để biến đổi sứ vụ giáo hoàng, thì Đức Giáo hoàng Lêô, vị Giáo hoàng truyền giáo (missio ad gentes) đầu tiên kể từ Simon Barjona, quê ở Betsaida thuộc Galilê, đã đi ngang dọc khắp thế giới để củng cố các anh chị em mình trong đức tin, và mang kinh nghiệm ấy theo ngài đến Điện Tông tòa.

Vì thế không ngạc nhiên khi trong bài giảng khởi đầu sứ vụ, ngài không chỉ chào hỏi những người dân tại Chiclayo, nơi ngài từng là giám mục truyền giáo, mà ngài còn nói rằng chúng ta phải cùng nhau tìm kiếm những phương cách để trở thành một Giáo hội truyền giáo.

Khi suy nghĩ về điều làm cho kinh nghiệm truyền giáo của ngài trở nên độc đáo, đó là ngài... nhận ra rằng công cuộc truyền giáo là nỗ lực chung của toàn thể Giáo hội; rằng đó không phải là công việc của một nhà truyền giáo đơn lẻ, cũng không phải là công việc của một số ít người trong một dòng truyền giáo, nhưng để sứ mạng của Giáo hội thành công, cần có sự chung tay của tất cả mọi người.

Và ngay từ những lời đầu tiên với tư cách là Đấng kế vị thứ 267 của Thánh Phêrô, ngài đã kêu gọi tất cả chúng ta cùng với ngài, với sự nhiệt thành truyền giáo, mang món quà vĩ đại nhất của thế giới, là Chúa Giêsu Kitô – chính Chúa Kitô – đến cho mọi người, cho tất cả 8,1 tỷ người đang sống hôm nay, những người mà Chúa Giêsu đã yêu thương hiến mạng sống mình.

Đó là điều làm cho Ngài trở nên đặc biệt, và chúng ta thật có phúc, không chỉ vì có một vị Giáo hoàng người Mỹ, tôi có thể nói điều đó với tư cách là một người Mỹ, mà còn vì có một vị Giáo hoàng truyền giáo thực sự, một khát vọng lan truyền đức tin đã thấm sâu vào tận xương tủy ngài.

Tác giả: Pascale Rizk

Nguồn: fides.org