Dẫn nhập

1. Tin mừng và nội dung Tin mừng

2. Sứ mạng loan báo Tin mừng

3. Tin mừng dành cho mọi người

4. Luôn loan báo Tin mừng trong cuộc sống

a. Sứ mạng loan báo Tin mừng trong mọi thời đại

b. Loan báo Tin mừng trong bối cảnh đương đại

5. Những phương tiện loan báo Tin mừng của Giáo hội

 

Dẫn nhập

Tin mừng Chúa Giêsu dành cho mọi người không phân biệt chủng tộc, quốc gia, văn hóa, giới tính hay địa vị xã hội. Tin mừng có tính phổ quát và mỗi người Kitô hữu, khi lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy, được chia sẻ ba chức vụ tư tế, ngôn sứ và vương giả của Đức Kitô. Với chức năng ngôn sứ, Kitô hữu được sai đi loan báo Tin mừng cho muôn dân như Hiến chế Lumen Gentium nhấn mạnh: Chức vụ ngôn sứ thuộc về tất cả tín hữu, những người đã nhận lãnh bí tích Rửa tội (x. LG số 35). Đặc biệt các linh mục tu sĩ theo bản chất ơn gọi tận hiến, có trách nhiệm trong loan báo Tin mừng cho thế giới (x. PO 2; VC 1; EN 68.69; RM 67.69).

1. Tin mừng và nội dung Tin mừng

Tin mừng (Good News) được dịch từ tiếng Hy Lạp ‘Εὐαγγέλιον/ Euangelion’. Từ này kết hợp bởi ‘εὐ-’ (eu), nghĩa là tốt (good) và ‘ἄγγελος/ ángelos/ sứ giả (messenger) hay sứ điệp (message)’ bởi động từ ‘ἀγγέλλω/ angéllō’, nghĩa là loan truyền (to announce), công bố (to proclaim). Khi kết hợp với nhau, chúng trở thành ‘Εὐαγγέλιον/ Euangelion’, nghĩa là Tin mừng.

Các ngôn ngữ hiện đại thường dịch từ này theo hai cách:

(1) Phiên âm thuật ngữ Hy Lạp: Εὐαγγελιον/ Evangelium (La tinh), Evangelo hay Vangelo (Ý), Évangile (Pháp);

(2) Dịch nghĩa thuật ngữ kết hợp ‘Εὐ-ἄγγελιον’: Bonne Nouvelle (Pháp); Good News hoặc phổ biến hơn là Gospel (Anh); trong tiếng Việt ‘Tin mừng’ hoặc ‘Phúc Âm’ (gốc Hán).

Động từ ‘εὐαγγελίζω/ euangelizō’ với nghĩa là rao giảng/ loan báo Tin mừng hay truyền giảng Tin mừng (to evangelize the Good News, to proclaim the Good News, to preach the Gospel) có gốc liên quan đến danh từ ‘Εὐαγγέλιον/ Euangelion’. Động từ của danh từ La tinh ‘Evangelium’ là ‘evangelizare’ với nghĩa là đem Tin mừng hoặc loan báo Tin mừng cho mọi người. Như vậy, loan báo Tin mừng nghĩa là loan báo điều tốt, sứ điệp tốt hoặc tin vui, tin bình an, tin hạnh phúc. Đặc biệt, sứ mệnh loan báo Tin mừng của Giáo hội được Đức Giêsu thiết lập rất đa diện, do đó, không có định nghĩa hay hình thức liệt kê nào có thể khái quát được sứ mệnh cao cả và thánh thiêng này[1] .

Nội dung Tin mừng

Trung tâm của lời loan báo Tin mừng là Đức Giêsu Kitô và mầu nhiệm cứu độ, chúng ta có thể tóm tắt các điểm chính:

Thiên Chúa yêu thương thế gian: Tin mừng bắt đầu bằng việc công bố tình yêu vô biên của Thiên Chúa dành cho con người, dù con người đã sa ngã vì tội lỗi, Thiên Chúa đã sai Con Một của Ngài xuống thế làm người là Đức Giêsu Kitô, chia sẻ kiếp người, dạy dỗ và cứu độ họ: “Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta’, vì “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một của Người, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống đời đời” (Ga 3,16).

Đức Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa và là Đấng Cứu Độ: Đức Giêsu Kitô xuống thế làm người, sinh bởi Đức Trinh Nữ Maria, để cứu chuộc nhân loại (x. Mt 1,21; Lc 1,30-31. 34-35; Ga 1,14; Gl 4,4). Người đã sống một cuộc đời trọn hảo, dạy dỗ về Nước Thiên Chúa và tình yêu thương (x. Mt 5-7; Mc 1,14-15; Ga 13,34-35; Hr 4,15)

Đức Giêsu Kitô là Con Thiên Chúa và là Đấng Cứu Độ đã chết trên thập giá đền tội cho nhân loại (x. Rm 5,8; 1 Pr 2,24; Cl 1,19-20) và phục sinh vào ngày thứ ba là bằng chứng cho chiến thắng của sự sống trên sự chết, của tình yêu trên tội lỗi (x. 1Cr 15,3-4; Rm 6,9-11). Đây là trọng tâm của Tin mừng.

“Điều trước tiên tôi truyền lại cho anh em, đó là điều tôi đã lãnh nhận: Đức Kitô đã chết vì tội lỗi chúng ta, đúng như lời Kinh Thánh; Người đã được mai táng, và ngày thứ ba Người đã sống lại, đúng như lời Kinh Thánh” (1Cr 15,3-4)

Ơn cứu độ và sự sống đời đời: Nhờ cái chết và sự phục sinh của Đức Kitô, ai tin và sống theo lời Người sẽ được tha thứ tội lỗi, và được ban cho sự sống vĩnh cửu (x. Ga 3,16-17. 5,24; Rm 5,8-9. 6,23; Ga 5,11-12 Pl 3,20-21)

Chúa Thánh Thần là Đấng hiện thực hóa Lời Thiên Chúa trong lịch sử và trong mỗi cá nhân: Sau khi Đức Giêsu về trời, Người đã sai Chúa Thánh Thần đến với các Tông đồ và Giáo hội để tiếp tục hướng dẫn, ban sức mạnh và làm cho Tin mừng sinh hoa trái. Chúa Thánh Thần là Đấng ban sự sống, Đấng soi sáng, Đấng làm cho Tin mừng trở nên sống động trong tâm hồn con người (x. Ga 14,26; Cv 2,1-4; 1 Cr 2,10-11; DV 8; EN 75; RM 21; EG 119-120)

Thiết lập Nước Thiên Chúa - Vương quốc của tình yêu, công lý, hòa bình và sự thật: Tin mừng cũng loan báo về việc Nước Thiên Chúa đã khởi đầu ngay trên trần gian này qua Đức Kitô (x. Mc 1,14-15; Lc 17,20-21.11,20; GLCG 541-542); và sẽ hoàn tất khi Người quang lâm (x. Mt 25,31-34; Cr 15,23-24; Kh 21,1-4).

Tóm lại, Tin mừng là tin vui về ơn cứu độ qua Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng đã chết và sống lại vì tội lỗi chúng ta, để ban cho chúng ta sự sống đời đời, cùng với các chân lý Ngài mạc khải, mang lại niềm vui, hy vọng và ý nghĩa cho cuộc sống con người.

2. Sứ mạng loan báo Tin mừng

Chúa Giêsu luôn kêu gọi mọi người đến với Ngài – nguồn vui của Tin mừng: “Hãy theo Ta” (Mt 4,19; Mc 1,17; Lc 5,27). Chúa Giêsu gọi những con người bình thường lại có khi rất tầm thường, trở thành các môn đệ, các tông đồ, những người “lưới người” - người rao giảng Tin mừng cho toàn thể nhân loại.

Thánh Máccô kể lại việc Chúa chọn các môn đệ, tông đồ như sau: “Rồi Ngài lên núi và kêu lại những kẻ Ngài muốn. Và họ đến với Ngài. Ngài đã đặt một nhóm Mười hai, để họ ở với Ngài và để Ngài sai đi rao giảng…” (Mc 3,13-14). Chúa kêu gọi và tuyển chọn làm môn đệ, tông đồ nhằm mục đích sai đi thi hành sứ mạng loan báo Tin mừng.

Tông đồ có gốc tiếng La tinh là apostolus bởi từ Hy Lạp apostolos - được sai đi, nhận sứ mệnh. Sang tiếng Việt là Tông đồ từ ghép Hán – Việt: Tông (宗): đầu tiên; đồ (徒): học trò. Tông đồ: từ viết tắt của “chính tông môn đồ”, nghĩa là những sứ đồ đầu tiên[2].

Trong Tin mừng nhấn mạnh tông đồ là nhóm mười hai người được Đức Giêsu chọn ngay từ đầu để theo Người. Khi còn học tập với Đức Giêsu, họ là những môn đệ. Sau khi Chúa lên trời, họ luôn được gọi là Tông đồ.

Từ đó tổng hợp lại, chúng ta có thể hiểu rộng hơn nghĩa của Tông đồ apostolos - được sai đi, nhận sứ mệnh, được nhận làm môn đệ, học với thầy Giêsu và được sai đi.

Tông huấn Evangelii Gaudium đưa ra danh từ kép ‘disciple-missionnaire’ (môn đệ-truyền giáo): “chúng ta không còn nói mình là những “người môn đệ” và “người truyền giáo”, nhưng đúng hơn, chúng ta luôn luôn là những “người môn đệ - truyền giáo” (EG số 120).

Lời mời gọi của Chúa Giêsu: “Đi khắp thế gian, loan báo Tin mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16,15) là một lệnh truyền, khẳng định việc loan báo Tin mừng không chỉ dành cho một nhóm người nào đó, mà là cho tất cả mọi người trên thế giới. Lời mời: “Ai muốn theo tôi, hãy từ bỏ chính mình, vác thập giá mà theo tôi” (Mt 16,24), không chỉ là một lời mời theo Chúa mà còn là một lời mời tham gia vào sứ mạng rao giảng Tin mừng, đòi hỏi hy sinh và kiên trì.

Nền tảng loan báo Tin mừng của Giáo hội không chỉ được xác định qua Tin mừng, Kinh Thánh mà còn được tiếp tục phát triển qua các văn kiện tài liệu quan trọng trong Giáo hội, đặc biệt là qua Sắc lệnh loan báo Tin mừng Ad Gentes: Giáo hội tự bản chất có sứ vụ loan báo Tin mừng (x. AG,2), Tông huấn Ecclesia in Asia - Giáo hội Tại Á Châu và Tông huấn Evangelii Gaudium - Niềm Vui Tin mừng vạch ra sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội, đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các thành phần Giáo hội trong công cuộc này. Trong Tông huấn Evangelii Nuntiandi, Đức Phaolô VI (1975) xác định: “Loan báo Tin mừng không phải là một việc làm tùy chọn đối với Giáo hội: đó là sứ mạng không thể từ chối” (EN 14). Tông huấn Evangelii Gaudium của Đức Phanxicô (2013) nhắc nhở: “Tất cả mọi người đã chịu phép Rửa đều là môn đệ loan báo Tin mừng… Không ai bị loại trừ khỏi sứ mạng loan báo Tin mừng” (EG 120).

Loan báo Tin mừng là một sứ mạng thiêng liêng, mang sứ điệp của tình yêu và sự cứu rỗi mà Thiên Chúa dành cho tất cả mọi người: Thiên Chúa, Đấng cứu độ chúng ta, Đấng muốn cho mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý (1Tm 2,3-4). Như Giáo hội đã dạy, truyền rao Tin mừng Nước Chúa không chỉ là một nhiệm vụ mà là một phần của bản chất Giáo hội (x. AG 2). Trong Tông huấn Niềm Vui Tin mừng, Đức thánh cha Phanxicô khẳng định: “Giáo hội tồn tại để loan báo Tin mừng” (EG 14). Điều này có nghĩa là loan báo Tin mừng, truyền rao Tin mừng Nước Chúa không chỉ là những công việc của sứ vụ, mà là cốt lõi trong sứ mạng của Giáo hội, là cách Giáo hội thực hiện sứ điệp yêu thương và cứu rỗi mà Thiên Chúa ban cho nhân loại.

Sắc lệnh loan báo Tin mừng Ad Gentes nhấn mạnh rằng hoạt động loan báo Tin mừng không chỉ dành riêng cho các thừa sai hay các linh mục, mà còn là trách nhiệm của tất cả các Kitô hữu, bởi vì đó là bản chất và là nội tại của Giáo hội - Giáo hội tự bản chất có sứ vụ loan báo Tin mừng (x. AG,2). Tin mừng Chúa Kitô là lời mời gọi tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, quốc tịch hay nền văn hóa. Giáo hội có nhiệm vụ mở rộng Vương quốc của Thiên Chúa đến mọi nơi, mọi người. Sắc lệnh loan báo Tin mừng chỉ ra rằng loan báo Tin mừng là “một sứ mạng được giao phó cho toàn thể Giáo hội” (AG 1). Giáo hội luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc loan báo Tin mừng và sự cần thiết của việc tôn trọng nền văn hóa địa phương, đồng thời làm cho Tin mừng trở nên phù hợp và sinh động trong đời sống của họ. Cách nay đã hơn 360 năm, ngày 10.11.1659, hai giám mục đại diện tông tòa ở Việt Nam là F. Pallu và Lambert de la Motte được Bộ Loan báo Tin mừng trao cho một bản chỉ thị, nhiệm vụ đào tạo linh mục bản xứ, và chỉ thị về nhiệm vụ tôn trọng văn hóa và tập tục của địa phương.[3]

Giáo hội trao sứ vụ loan báo Tin mừng cho mọi người là một khía cạnh cốt lõi trong sứ mạng và đời sống của Giáo hội. Giáo hội, trong vai trò là Thân thể mầu nhiệm của Chúa Kitô, không chỉ nhận lãnh sứ mạng loan báo Tin mừng từ Chúa Giêsu mà còn trao sứ mạng này cho tất cả các tín hữu, bất kể vị trí hay ơn gọi của họ trong Giáo hội. Sự tham gia của mọi người trong sứ mạng loan báo Tin mừng, truyền rao Tin mừng Nước Chúa là một phần quan trọng để đưa Tin mừng đến với tất cả mọi người trên thế giới.

Việc loan báo Tin mừng hay truyền rao Tin mừng Nước Chúa còn được thể hiện qua việc tham gia vào các hoạt động xã hội, như giúp đỡ người nghèo, chứng minh đức tin qua hành động, chăm sóc người bệnh. Đức Gioan Phaolô II đặt các công việc bác ái như là một trung tâm hoạt động truyền rao Tin mừng Nước Chúa trong chương 5 của Thông điệp Redemptoris Missio. Những từ ngữ “người nghèo”, “người khổ” được xếp hàng đầu và ở cuối chương, dưới hai đề mục là:“Hình thức tiên khởi của việc loan truyền Phúc Âm là làm chứng” (RM 42); “Bác ái là nguồn mạch và tiêu chuẩn của việc loan báo Tin mừng” (RM 60).

Mỗi tín hữu có một cách thức loan báo Tin mừng khác nhau tùy vào ơn gọi và hoàn cảnh: Người giáo dân được mời gọi sống và loan báo Tin mừng trong môi trường gia đình, nghề nghiệp, xã hội và chính trị” (x. CL 15. 17)

3. Tin mừng dành cho mọi người

Tin mừng của Chúa Giêsu không chỉ giới hạn trong một nhóm, một dân tộc hay chỉ trong một thời kỳ, mà là cho tất cả mọi người thuộc mọi thời đại và các nền văn hóa, khuyến khích mọi người mở lòng đón nhận và sống theo:

Chúa Giêsu bắt đầu sứ mạng loan báo Tin mừng cho dân Israel, nhưng Ngài không chỉ đến để cứu dân tộc này mà còn để mở rộng ơn cứu độ ra cho toàn thể nhân loại. Câu chuyện người phụ nữ Canaan trong Tin mừng Mt 15,21-28 là một minh chứng cho việc Chúa Giêsu sẵn sàng cứu độ những người không phải là người Do Thái.

Tin mừng vượt qua các giới hạn của dân tộc, văn hóa và lịch sử: Sau khi phục sinh, Chúa Giêsu giao cho các môn đệ nhiệm vụ đi khắp thế gian và loan báo Tin mừng cho mọi dân tộc (x. Mt 28,19-20). Điều này khẳng định rằng ơn cứu độ của Chúa không chỉ dành riêng cho người Do Thái mà là cho tất cả mọi người trên thế giới.

Các văn kiện của Giáo hội dựa trên nền tảng của Kinh Thánh khẳng định Tin mừng Chúa Kitô dành cho tất cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, quốc tịch, nền văn hóa hay giai cấp xã hội. Giáo hội Chúa Kitô có trách nhiệm loan báo và thực thi Tin mừng trong mọi hoàn cảnh, để mọi người đều có thể gặp gỡ và đón nhận ơn cứu độ của Chúa Kitô. Đó là trung tâm của sứ vụ loan báo Tin mừng và sự hiện diện của Giáo hội trong thế giới, chúng ta trưng dẫn một vài văn kiện tiêu biểu như:

Hiến chế Lumen Gentium (Ánh sáng muôn dân – Hiến chế về Giáo hội, 1964) xác định Giáo hội là Bí tích của hiệp nhất và là phương tiện mà Chúa Kitô truyền đạt ơn cứu độ cho mọi người. Giáo hội là “dân Chúa” và “dân của các dân,” thể hiện rằng sứ mạng loan báo Tin mừng của Giáo hội cho mọi dân tộc và mọi nền văn hóa.

Tông huấn Loan báo Tin mừng Evangelii Nuntiandi của Đức giáo hoàng Phaolô VI, 1975 nhấn mạnh Tin mừng là niềm vui và hy vọng cho mọi người, đặc biệt trong bối cảnh thế giới hiện đại, đề cao vai trò của việc loan báo Tin mừng như là sứ vụ trung tâm của Giáo hội. Giáo hội cần thể hiện tình yêu thương và sự phục vụ.

Đức thánh cha Phanxicô, trong Tông huấn Niềm Vui Tin mừng, chỉ ra rõ ràng sự cần thiết phải “mang Tin mừng đến với mọi người, đặc biệt là những người đang ở ngoài rìa xã hội” (EG 20).

Tông huấn Giáo hội tại Á Châu tập trung vào sứ mạng loan báo Tin mừng ở Châu Á, nơi có nhiều nền văn hóa và tôn giáo khác nhau. Trong bối cảnh các thách thức văn hóa và tôn giáo của khu vực, mỗi tín hữu được mời gọi sống đức tin và truyền bá đức tin trong các môi trường khác nhau, từ gia đình đến cộng đồng và xã hội rộng lớn hơn. Mỗi người có thể làm cầu nối giữa các thế hệ và văn hóa, giúp Giáo hội phát triển và lan rộng Tin mừng trong sự đa dạng và phức tạp của xã hội Á Châu.

Tin mừng Chúa Kitô luôn mang lại niềm vui và ý nghĩa cho cuộc sống mỗi người đầy “vui mừng trong hy vọng” (Rm 12,12). Tin mừng Chúa Kitô không phải là một lý thuyết trừu tượng, mà là một kinh nghiệm sống động, biến đổi cuộc đời của hàng triệu người qua hai mươi thế kỷ. Sự sống động này là lời mời gọi mỗi người hãy mở lòng đón nhận và để Tin mừng làm phong phú cuộc sống mình.

4. Luôn loan báo Tin mừng trong cuộc sống

Loan báo Tin mừng không chỉ là việc rao giảng qua lời nói, mà còn là hành động thể hiện tình yêu và sự quan tâm đến tha nhân. Và, đó không chỉ đơn giản là việc loan truyền đức tin mà còn mời gọi mọi người, đến với tình yêu của Thiên Chúa. Đức thánh cha Phanxicô khẳng định “Đức Kitô sống, và Ngài mời gọi chúng ta sống” (CV 1), điều này nhấn mạnh rằng việc loan báo Tin mừng là lời mời gọi sống động, không chỉ để chia sẻ đức tin mà còn để mời gọi con người trở thành những nhân chứng của niềm vui và hy vọng trong Đức Kitô cho thế giới (x. FT 9-55). Vì thế, loan báo Tin mừng trở thành một cuộc sống đích thực và tràn đầy ý nghĩa khi người Kitô hữu tìm thấy sự sống trong tình yêu của Thiên Chúa, hơn nữa giúp họ không chỉ hiểu rõ giá trị của đức tin mà còn nhận ra sứ mạng của mình trong việc mang tình yêu của Thiên Chúa đến với cộng đồng.

a. Sứ mạng loan báo Tin mừng trong mọi thời đại

Lời mời gọi loan báo Tin mừng của Giáo hội không chỉ ở trong quá khứ hay giới hạn trong thời điểm hiện tại mà kéo dài qua mọi thế hệ, thời đại. Mỗi thế hệ tín hữu được đón nhận Tin mừng, đều có trách nhiệm chuyển giao và phát triển công cuộc loan báo Tin mừng, đem lại ánh sáng Tin mừng cho những thế hệ đang cùng sống và mai sau.

Sứ mạng loan báo Tin mừng không giới hạn theo thời gian hay không gian. Đây là căn tính trường tồn của Giáo hội Chúa Kitô, như mở đầu Thông điệp Maximum Illud (1919), Đức Bênêđictô XV xác định: “Sứ mạng truyền bá Phúc Âm của Đức Kitô là sứ mạng cao cả và linh thiêng nhất mà Giáo hội phải tiếp tục thực hiện trong mọi thời đại”.

Sắc lệnh Loan báo Tin mừng Ad Gentes của Công đồng Vatican II (1965) nhấn mạnh: “Giáo hội lữ hành mang bản chất loan báo Tin mừng, vì chính Giáo hội khởi đầu từ sứ mạng của Chúa Con và Chúa Thánh Thần, theo ý định của Thiên Chúa Cha” (AG 2) và khẳng định: “Sứ mạng loan báo Tin mừng vẫn đang tiếp diễn giữa các dân tộc cho tới khi thời đại Giáo hội hoàn tất” (AG 5).

Việc loan báo Tin mừng luôn khẩn cấp như Thông điệp Redemptoris Missio của Đức Gioan Phaolô II (1990) khẳng định: “Việc loan báo Tin mừng cho các dân chưa biết Đức Kitô… vẫn còn rất cần thiết và cấp bách” (RM 1) và nhấn mạnh: “Toàn thể Giáo hội, mọi Giáo hội địa phương, và mỗi Kitô hữu đều được mời gọi tham gia vào sứ vụ loan báo Tin mừng trong mọi thời đại”.

Tông huấn Evangelii Gaudium của Đức Phanxicô (2013) thì luôn đặt loan báo Tin mừng trong tính hiện tại và thời sự và bổn phận trách nhiệm của mọi tín hữu Kitô: “Giáo hội đang trong tình trạng loan báo Tin mừng vĩnh viễn… Tôi là một sứ giả Tin mừng nếu tôi là một Kitô hữu đích thực” (EG 20).

Giáo hội trao sứ vụ truyền rao Tin mừng nước Chúa cho mọi người là một phần không thể thiếu trong đời sống và sứ mạng của Giáo hội. Mọi tín hữu đều được kêu gọi tham gia vào công cuộc loan báo Tin mừng này, từ những người giáo dân bình thường cho đến các linh mục, tu sĩ. Loan báo Tin mừng không chỉ qua lời nói mà còn qua chứng tá đời sống, qua công việc bác ái, và qua việc tham gia vào cộng đồng truyền rao Nước Chúa. Sứ mạng này sẽ tiếp tục được trao cho mọi thế hệ tín hữu, và công cuộc truyền rao Nước Chúa sẽ không bao giờ kết thúc cho đến khi Tin mừng được loan báo cho tất cả mọi người.

b. Loan báo Tin mừng trong bối cảnh đương đại

Trong bối cảnh thế giới ngày nay, việc loan báo Tin mừng càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Xã hội hiện đại đối diện với nhiều thử thách, như chủ nghĩa vật chất, chủ nghĩa duy vật, tôn giáo và niềm tin phân tán, và những vấn đề xã hội ngày càng phức tạp. Giáo hội mời gọi mọi thành phần Dân Chúa tham gia vào việc truyền rao Tin mừng Nước Chúa trong các hoàn cảnh đó. Sứ mạng loan báo Tin mừng trong thế giới hiện đại đối diện với nhiều thách thức đa dạng, từ kinh tế, văn hóa đến xã hội. Tuy nhiên, Giáo hội luôn tìm cách đáp ứng những thách thức này, đặc biệt qua việc sử dụng các công cụ hiện đại và tham gia vào các vấn đề xã hội.

Sắc lệnh Ad Gentes – Công đồng Vatican II (1965) xác định tính hiện tại của loan báo Tin mừng: “Sứ vụ loan báo Tin mừng vẫn còn cần thiết và cấp bách trong thời đại hiện nay, khi mà nhiều dân tộc chưa được nghe Tin mừng” (AG 6).

Tông huấn Evangelii Nuntiandi của Đức Phaolô VI (1975) nhấn mạnh: các dân, các nước luôn chờ đón Tin mừng: “Giáo hội, được Chúa Kitô sai đi để mạc khải và thông truyền tình yêu Thiên Chúa cho mọi người và mọi dân tộc, ý thức rằng còn một nhiệm vụ loan báo Tin mừng to lớn đang chờ đợi mình” (EN 10). Đối diện với nghịch cảnh hiện đại: “Giáo hội phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc loan báo Tin mừng, bao gồm sự tục hóa, chủ nghĩa tiêu thụ và sự thờ ơ tôn giáo ngày càng gia tăng trong thế giới hiện đại” (EN 52).

Thông điệp Redemptoris Missio của Đức Gioan Phaolô II (1990) nhắc nhở còn nhiều châu lục đang chờ đợi Tin mừng loan báo: “Trong các lãnh thổ được giao phó cho các Giáo hội này – đặc biệt là ở châu Á, nhưng cũng ở châu Phi, châu Mỹ Latinh và châu Đại Dương – vẫn còn những vùng rộng lớn chưa được loan báo Tin mừng” (số 37), Cũng nhắc trước những thử thách, trở ngại luôn có: “Những khó khăn bên trong và bên ngoài không được làm chúng ta bi quan hay thụ động. Điều quan trọng là sự tin tưởng đến từ đức tin, từ sự chắc chắn rằng không phải chúng ta là tác nhân chính của sứ mạng của Giáo hội, mà là Chúa Giêsu Kitô và Thánh Thần của Người” (RM 36).

Đức Phanxicô trong Tông huấn Evangelii Gaudium (2013) bày tỏ: “Tôi cảm thấy lòng biết ơn sâu sắc đối với tất cả những ai cam kết làm việc trong và cho Giáo hội. Tuy nhiên, tôi muốn suy ngẫm về những thách thức mà tất cả họ phải đối mặt trong bối cảnh văn hóa toàn cầu hóa hiện nay” (EG 76). Việc loan báo Tin mừng diễn ra trong sự vâng phục mệnh lệnh loan báo Tin mừng của Chúa Giêsu: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (Mt 28,19-20).

Tông huấn Evangelii Nuntiandi năm 1975 đúc kết những ý kiến của các nghị phụ Thượng hội đồng về việc “Loan báo Tin mừng trong thế giới hiện đại”. Đức thánh cha Phaolô VI tuyên bố rằng việc loan báo Tin mừng bao hàm một sứ điệp về quyền lợi và nghĩa vụ của mỗi cá nhân con người, về đời sống gia đình, xã hội, quốc tế, hòa bình, công lý và phát triển...

Loan báo Tin mừng trong môi trường làm việc và môi trường sống: Các tín hữu Kitô được mời gọi là chứng nhân trong môi trường làm việc của mình, thể hiện sự công bằng, trung thực và đạo đức trong công việc và trách nhiệm.

Ngày nay, người tín hữu có khả năng lan tỏa Tin mừng qua các phương tiện truyền thông và các sự kiện xã hội, từ lễ hội đến các hoạt động trực tuyến như tin nhắn và video (chúng ta sẽ đề cập kế tiếp). Điều quan trọng là tạo không gian cho họ thể hiện đức tin và truyền bá Tin mừng trong mọi hoàn cảnh (x. CV 210). Việc mục vụ cần giúp các tín hữu nhận ra sức mạnh của tình yêu Thiên Chúa và Đức Giêsu Kitô trong cuộc sống, không chỉ qua học thuyết mà qua những kinh nghiệm đức tin sâu sắc (x. CV 214). Đồng thời, mục vụ này phải gắn liền với tình huynh đệ, giúp người tín hữu xây dựng cộng đồng và phục vụ người nghèo (x. CV 215). Việc cầu nguyện chiêm niệm và tôn thờ Thánh Thể cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp người trẻ sống thân mật với Chúa và sống đức tin chân thành (x. CV 224).

Loan báo Tin mừng trong môi trường gia đình: Gia đình là nơi đầu tiên và quan trọng nhất để người Kitô hữu sống Tin mừng. Giáo hội nhấn mạnh tầm quan trọng của việc loan báo Tin mừng trong gia đình, nơi mà các bậc cha mẹ, con cái, và người thân có thể giúp nhau tăng trưởng trong đức tin. Chẳng hạn, một gia đình đạo đức, siêng năng đọc kinh có thể tự chủ trì một giờ kinh tối, sáng trong gia đình, hoặc tham dự thánh lễ, con cái ngoan hiền, không dính vào các tệ nạn… Dựa trên điều này, Công đồng Vaticanô II đã khẳng định: “Gia đình Kitô giáo lớn tiếng loan truyền sức mạnh của Nước Thiên Chúa và niềm cậy trông vào một đời sống hạnh phúc…” (LG 35). Và Tông huấn Evangelii Gaudium của Đức giáo hoàng Phanxicô (2013) đề cập: “Gia đình cũng là nơi cha mẹ truyền thụ đức tin cho con cái” (EG 66).

Giáo lý của Hội thánh Công giáo nhấn mạnh vai trò của gia đình trong việc truyền đạt đức tin: Trong gia đình, cha mẹ có trách nhiệm truyền đạt đức tin và giáo huấn Kitô giáo cho con cái của mình, như một phần của sứ vụ loan báo Tin mừng nội bộ của Giáo hội tại nhà (GLCG 2226). Tông huấn Familiaris Consortio của Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II (1981) nhấn mạnh tầm quan trọng của gia đình trong sứ vụ loan báo Tin mừng: Gia đình là cộng đoàn loan báo Tin mừng đầu tiên, nơi mà đức tin được truyền đạt và sống động mỗi ngày (FC 43).

Loan báo Tin mừng ở môi trường di dân: Di dân trở thành một mô hình quan trọng trong thời đại chúng ta, với những lý do như chiến tranh, bạo lực, và thảm họa môi trường (x. CV 91). Các hiện tượng di dân và đô thị hóa đang ngày càng tăng, đòi hỏi một hình thức loan báo Tin mừng mới… (x. RM 37). Những người di cư, đôi khi sống tách biệt với môi trường gốc và cảm thấy mất gốc về văn hóa và tôn giáo, cần được sự giúp đỡ và đồng hành từ Giáo hội. Di dân cũng là cơ hội để cộng đồng tiếp nhận và làm giàu thêm kinh nghiệm và sự phát triển con người toàn diện (x. CV 93). Các Kitô hữu có một nhiệm vụ đặc biệt là chào đón những người di cư và tị nạn, giúp đỡ , loan báo Tin mừng cho họ, và chính họ có thể trở thành những người loan báo Tin mừng cho những người đồng hương (x. EG 210.211). Giáo hội có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người di cư, giúp họ duy trì đức tin và hội nhập vào xã hội mới, đồng thời khuyến khích sự đoàn kết và phát triển cộng đồng, bảo vệ bản sắc văn hóa của họ. Giáo hội bảo vệ quyền của người di cư, và quyền được hưởng chăm sóc mục vụ đặc biệt…

Giáo hội hoạt động mục vụ dành cho những người di dân, hội nhập đầy đủ vào đời sống Giáo hội và xã hội, và đồng thời, những di dân này, có thể trở thành những người loan báo Tin mừng cho chính những người khác (x. EM 1)

5. Những phương tiện loan báo Tin mừng của Giáo hội

Giáo hội không chỉ dựa vào những phương tiện truyền thống như giảng thuyết hay sách báo, mà còn mở rộng ra truyền thông hiện đại trong việc loan báo Tin mừng của Giáo hội:

l Truyền thông xã hội: Giáo hội khuyến khích việc sử dụng các phương tiện truyền thông như internet, mạng xã hội, để truyền bá Tin mừng, bởi đây là nơi có thể tiếp cận rất nhiều người.

Trong thời đại toàn cầu hóa, truyền thông xã hội đã trở thành công cụ quan trọng để thông tin, giáo dục tác động đến các hành vi của cá nhân và xã hội. Chúng ta đang sống trong một thế giới bị điều kiện hóa bởi truyền thông đại chúng, nơi có sự xuất hiện của một nền văn hóa mới với những ngôn ngữ và kỹ thuật mới (x. EA 48). Truyền thông không chỉ giúp rao giảng Tin mừng, mà còn phải hội nhập sứ điệp này vào văn hóa mới của thế giới (x. RM 37). Các phương tiện truyền thông hiện đại, đặc biệt là mạng xã hội, cần được sử dụng một cách khôn ngoan để tiếp cận và làm chứng cho Tin mừng trong thế giới số, dù cũng có những nguy cơ như cô đơn và bạo lực trong môi trường số (x. EA 48, CV 88). Các giáo huấn của Giáo hội, đặc biệt từ triều đại của Đức thánh cha Phanxicô như trong các Tông huấn Evangelii GaudiumChristus Vivit, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng truyền thông để kết nối và chia sẻ sứ điệp Tin mừng một cách sáng tạo và hiệu quả.

Con người hiện nay đặc biệt giới trẻ quen thuộc với các nền tảng truyền thông xã hội như Facebook, Instagram, Twitter và TikTok... Đây là những công cụ mạnh mẽ mà Giáo hội có thể sử dụng để tiếp cận và giao tiếp với các người hiện đại sống trong thế giới công nghệ mới. “Công nghệ có thể là một công cụ tuyệt vời để truyền bá sứ điệp của Đức Kitô, nếu chúng ta biết sử dụng chúng đúng cách” (EG 47). Việc khuyến khích giới trẻ chia sẻ đức tin của mình, các hoạt động loan báo Tin mừng, và những khoảnh khắc sống động của cộng đoàn qua các nền tảng mạng xã hội giúp họ không chỉ kết nối với bạn bè mà còn góp phần lan tỏa thông điệp của Tin mừng tới những người khác đặc biệt là những ai chưa biết đến Chúa.

l Sáng tạo nội dung: Người tín hữu, đặc biệt tín hữu trẻ tham gia vào sứ vụ loan báo Tin mừng là sáng tạo và chia sẻ nội dung liên quan đến đức tin qua các hình thức truyền thông hiện đại. Các bạn có thể sản xuất video, bài viết, hình ảnh hoặc các bài thuyết trình ngắn để chia sẻ suy nghĩ, cảm nhận về đức tin và các hoạt động của họ. Khuyến khích giới trẻ sử dụng khả năng sáng tạo của mình để “đưa ra những thông điệp về hy vọng và tình yêu” trong thời đại kỹ thuật số (CV 94). Các video chia sẻ lời giảng, các bài viết về tình yêu của Thiên Chúa hay những hình ảnh phản ánh đức tin trong cuộc sống hằng ngày đều có thể tạo ra những tác động sâu rộng đối với người xem.

Ngoài video và bài viết, chúng ta có thể khởi xướng các blog hoặc podcast để chia sẻ về đức tin và hành trình tâm linh của người tín hữu. Những kênh này có thể là nơi các tín hữu khám phá và chia sẻ những suy tư về đời sống Kitô hữu, đồng thời mời gọi những người khác cùng tham gia vào cộng đoàn đức tin.

Ngoài các nền tảng mạng xã hội và blog, chúng ta có thể sử dụng các phương tiện truyền thông khác như ứng dụng di động, video trực tuyến hoặc các nền tảng truyền hình cáp để chia sẻ đức tin. Giáo hội đã nhận thức được tiềm năng lớn của các phương tiện này trong việc rao giảng Tin mừng và mời gọi mọi người, đặc biệt giới trẻ tham gia vào các hoạt động cộng đồng. Việc tham gia vào các chương trình truyền thông Công giáo hoặc sản xuất các chương trình giáo dục đức tin trực tuyến cũng là cách giúp các tín hữu đóng góp vào sứ vụ loan báo Tin mừng.

Thông qua việc sử dụng công nghệ một cách sáng tạo, mọi thành phần Dân Chúa có thể tham gia tích cực vào công cuộc loan báo Tin mừng, truyền bá thông điệp của Đức Kitô, và kết nối với các tín hữu khác trên toàn thế giới. Vì trong thế giới ngày nay, “công nghệ có thể là một cây cầu dẫn đến gặp gỡ và xây dựng tình thân ái” (EG 72), các tín hữu, đặc biệt giới trẻ chính là những người có thể xây dựng cây cầu ấy một cách mạnh mẽ và hiệu quả.

l Các trường học Công giáo, các chương trình giáo dục trong các cơ sở Công giáo cũng là một phần quan trọng trong sứ mạng loan báo Tin mừng, giúp các thế hệ trẻ trưởng thành trong đức tin và tiếp tục sứ mạng rao giảng Tin mừng. “Giáo dục Công giáo có tiềm năng loan báo Tin mừng vô cùng lớn”. Môi trường giáo dục Kitô giáo trở thành nơi gặp gỡ Thiên Chúa, nơi trí thức được truyền đạt, nơi đức tin được thông truyền và đào tạo. Tầm quan trọng của việc giáo dục trong loan báo Tin mừng: Giáo hội sử dụng mọi phương tiện có được, đặc biệt là những phương tiện đã được chứng minh là hữu hiệu, được kiểm chứng, gồm những hình thức giáo dục và đào tạo khác nhau.

Tuyên ngôn về Giáo dục Kitô giáo - Gravissimum Educationis cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của giáo dục trong sứ mạng loan báo Tin mừng:

“Trước khi về trời, Chúa Giêsu đã trao cho Giáo hội sứ mạng lên đường dạy dỗ muôn dân. Từ đó, giáo dục trở thành sứ mạng gắn liền với sự hiện diện của Giáo hội giữa lòng thế giới. Giáo hội chính là người Mẹ “săn sóc toàn diện đời sống con người, kể cả đời sống trần thế, trong mức độ liên hệ với lời mời gọi của Thiên Chúa. Vì thế, Giáo hội thông phần vào việc mở mang và phát huy nền giáo dục” (Lời mở và kết luận).

Ở đâu có Giáo hội, ở đó có sự dấn thân cho giáo dục đào tạo vì giáo dục trở thành sứ mạng gắn liền với sự hiện diện của Giáo hội giữa lòng thế giới như Giáo hội đã thực hành suốt trong chiều dài lịch sử của Giáo hội Công giáo đồng hành với thế giới.

“Giáo dục Công giáo phải giúp học sinh hiểu rằng tri thức không chỉ là mục tiêu tự thân mà là công cụ để họ có thể phục vụ người khác và trở thành những người kiến tạo hòa bình và công lý… Giáo dục Kitô giáo phải là nơi mà học sinh không chỉ học để thành công trong cuộc sống, mà còn để phục vụ người khác và trở thành nhân chứng sống động của Tin mừng”[4].

Sứ vụ giáo dục gắn liền với sứ vụ loan báo Tin mừng đã được Chúa Giêsu trao lại. Mệnh lệnh giảng dạy luôn gắn liền với sứ mạng loan báo Tin mừng (x. Mt 28,19-20; Mc 16,15). Các tông đồ, môn đệ và các thừa sai đã thực hiện sứ mạng này bằng cách giảng dạy, loan báo và dạy dỗ mọi người theo theo những giá trị Tin mừng. Chính vì thế, giáo dục là thành phần thiết yếu của sứ mạng loan báo Tin mừng của các môn đệ và sau này Giáo hội Công giáo qua mọi thời đại, ý thức điều đó rất rõ, vì thế trong suốt lịch sử Giáo hội, ở khắp mọi nơi, Giáo hội luôn dấn thân cách tích cực vào công việc cao quý này.

Công đồng Vatican II nhấn mạnh: “Giáo dục Kitô giáo không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, mà còn là việc truyền đạt sứ mạng của Chúa Kitô, để các học sinh trở thành những nhân chứng của Tin mừng trong thế giới” (GE 4). Giáo dục Công giáo không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là phương tiện hiệu quả để hình thành đức tin, phát triển nhân cách Kitô hữu, rao truyền và làm chứng cho Tin mừng trong thế giới.

Lệnh truyền anh em hãy ra đi loan báo Tin mừng của Chúa Giêsu, cũng là lời mời gọi của Giáo hội đối với tất cả mọi thành phần Dân Chúa, bất kể tuổi tác, nghề nghiệp hay vị trí xã hội. Giáo hội không thể không loan báo Tin mừng. Đây là sứ mạng mà Chúa Kitô đã giao phó cho Giáo hội, và nhiệm vụ này ngay từ đầu khai sinh Hội thánh và không bao giờ ngừng lại (x. EN 15).

Mỗi người Kitô hữu được mời gọi trở thành chứng nhân của Tin mừng cho xã hội, đến với muôn dân qua đời sống, hành động và lời nói. Trong Thư Mục vụ năm 2020, Hội đồng Giám mục Việt Nam kêu gọi mọi Kitô hữu noi gương Mẹ Maria để “trở thành sứ giả loan báo Tin mừng cho người khác, bằng đời sống chan chứa yêu thương và dấn thân phục vụ” (số 6). Loan báo Tin mừng là sứ mạng vĩnh cửu, mang tính phổ quát, bao gồm tất cả tín hữu và mọi khía cạnh của cuộc sống, từ môi trường gia đình cho đến các công việc xã hội và truyền thông.

“Giáo hội biết và ý thức rõ rệt rằng lời của Đấng Cứu Thế: “Ta phải loan truyền Tin mừng Nước Thiên Chúa” (Lc 4,43) áp dụng thực sự cho chính mình. Giáo hội đồng thanh với thánh Phaolô rằng “Đối với tôi, rao giảng Tin mừng không phải là một tước hiệu danh dự, đó là một bổn phận. Khốn cho tôi nếu tôi không rao giảng Tin mừng!” (1Cr 9,16).

“Rao giảng Tin mừng là ơn huệ và ơn gọi riêng của Giáo hội, là chân tính sâu xa nhất của Giáo hội” (EN 14).

Lm. Vinh Sơn Nguyễn Cao Dũng, HVCGVN

Trích Bản tin Hiệp Thông / HĐGMVN, Số 149 (tháng 9 & 10 năm 2025)

Thư mục và viết tắt

1. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế về Giáo hội – Ánh sáng muôn dân (Lumen Gentium [LG]), 1965.

2. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế Vui mừng và Hy vọng (Gaudium et Spes [GS]), 1965.

3. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế tín lý về Mạc khải (Dei Verbum [DV]), 1965.

4. Công đồng Vaticanô II, Sắc lệnh Loan báo Tin mừng (Ad Gentes [AG]), 1965.

5. Công đồng Vaticanô II, Sắc lệnh về Việc Thích nghi Canh tân Đời sống Tu Sĩ (Perfectae Caritatis [PC]), 1965.

6. Công đồng Vaticanô II, Sắc lệnh về thừa tác vụ và đời sống linh mục (Presbyterorum Ordinis [PO]), 1965.

7. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế về Phụng vụ Thánh (Sacrosanctum Concilium [SC]), 1965.

8. Công đồng Vaticanô II, Sắc lệnh về các Phương tiện Truyền thông Xã hội (Inter Mirifica [IM]), 1965.

9. Công đồng Vaticanô II, Sứ điệp gửi Người trẻ, AAS 58, 18, 1965.

10. Công đồng Vaticanô II, Tuyên ngôn về Giáo dục Kitô giáo (Gravissimum Educationis [GE]), 1965.

11. Đức thánh cha Phaolô VI, Tông huấn Loan báo Tin mừng (Evangelii Nuntiandi [EN]), 1975.

12. Đức thánh cha Gioan Phaolô II, Tông huấn về Gia đình (Familiaris Consortio [FC]), 1981

13. Đức thánh cha Gioan Phaolô II, Tông huấn Các Kitô hữu giáo dân (Christifideles Laici [CL]),1988.

14. Đức thánh cha Gioan Phaolô II, Tông huấn Đời sống thánh hiến (Vita Consecrata [VC]), 1996.

15. Đức thánh cha Gioan Phaolô II, Thông điệp Sứ Vụ Đấng Cứu Thế (Redemptoris Missio [RM]), 1990.

16. Đức thánh cha Gioan Phaolô II, Tông huấn Giáo hội Tại Á Châu (Ecclesia in Asia [EA]), 1999.

17. Đức thánh cha Bênêđictô XVI, Thông điệp Thiên Chúa là Tình yêu (Deus Caritas Est [DC]), 2005.

18. Đức thánh cha Phanxicô, Tông huấn Niềm Vui Tin mừng (Evangelii Gaudium [EG]), 2013.

19. Đức thánh cha Phanxicô, Tông huấn Đức Kitô Sống (Christus Vivit [CV]), 2019.

20. Đức thánh cha Phanxicô, Thông điệp Tình Huynh Đệ Và Tình Bằng Hữu Xã Hội, (Fratelli Tutti [FT]), 2021.

21. Đức thánh cha Bênêđictô XVI, Tông huấn Lời Chúa (Verbum Domini [VD]), 2010.

22. Giáo lý Hội thánh Công giáo (GLCG).

23. Thư gửi các Nghệ sĩ của Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II (1999)

24. Tài liệu Đúc kết của Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới về Giới trẻ, 2018.

25. Đức thánh cha Bênêđictô XV, Thông điệp Maximum Illud [MI], 1919.

26. Văn kiện Những yếu tố cốt yếu của đời tu (Essential Elements of Religious Life [EE]), 1983.

27. Bộ Giáo sĩ, Đào tạo linh mục (Ratio Fundamentalis Institutionis Sacerdotalis [RF]), 2016

28. Bộ Các Dòng tu, Văn kiện “Những chỉ dẫn về việc huấn luyện trong các Dòng tu” (Potissimum Institutioni [PI]), 1990.

29. Hội đồng Giáo hoàng về Mục vụ Di dân và Những người Du mục, Huấn thị Tình yêu Đức Kitô Dành cho Di dân (Erga Migrantes Caritas Christi [EM]), 2004.

30. HĐGMVN, Bản Tin Hiệp Thông, số 142 (Tháng 7 & 8 năm 2024).

31. Thư Chung HĐGMVN năm 2019.

32. Thư Chung HĐGMVN năm 2020.

33. Gm. Phêrô Nguyễn Văn Viên, “Giới Trẻ Tham Gia Đời Sống Giáo hội.” (09/11/2024) Bản Tin Hiệp Thông, Số 142 (Tháng 7 & 8 năm 2024) https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/gioi-tre-tham-gia-doi-song-giao-hoi.

34. Stephen Bevans & Roger Schroeder, Trung Thành và Thích Nghi: Một Thần Học loan báo Tin mừng Cho Hôm Nay (2005).

35. Felipe Gomez, Loan báo Tin mừng Học học (2006).

36. Nguyễn Văn Chữ, Nhập môn Thần học Loan báo Tin mừng (2008).

37. Lê Công Đức, Dẫn vào Sứ mạng học (2016).

38. Đinh Ngọc Lâm, Sứ vụ học (2013).

39. Donald Senior, Thần học Loan báo Tin mừng theo Tân Ước

40. Nguyễn Hồng, Lịch sử Loan báo Tin mừng ở Việt Nam (Tập 1,2).

41. David Bosch, Động năng Sứ vụ Kitô giáo: Lịch sử và Tương lai của các Mô hình Loan báo Tin mừng

42. Tạp chí TTHVĐM, “Thần học Loan báo Tin mừng”, số 86 (11.2019).

43. Ban Từ Vựng UBGLĐT của HĐGMVN, Từ điển Công giáo, NXB Tôn Giáo, năm 2019,

44. John A. Hardon, SJ., Từ điển Công giáo Phổ thông, NXB Phương Đông, Dịch giả Lm Đặng Xuân Thành, 2008

45. Cẩm Nang HVCGVN, niên khóa 2024-2025.


[1] Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Viên, “Đức Giêsu Kitô – Đường Loan Báo Tin mừng”, https://hdgmvietnam.com/

[2] Ban Từ Vựng UBGLĐT của HĐGMVN, Từ điển Công giáo, NXB Tôn Giáo, năm 2019, tr. 918.

[3] Trương Bá Cần, Lịch sử phát triển Công Giáo ở Việt Nam, tập I, Nxb Tôn Giáo, Hà Nội, 2008, tr. 205-206.

[4] “Giáo dục Kitô giáo theo Đức giáo hoàng Phanxicô”, https://dongten.net