|
Đem Tin mừng vào thế giới kỹ thuật số Đức tin không khiến Carlo xa lánh cuộc đời |
Dẫn nhập
Vào ngày này cách đây tròn hai mươi năm, một thiếu niên đã nhắm mắt lìa đời vì căn bệnh bạch cầu cấp tính. Người trẻ ấy mới 15 tuổi 5 tháng. Ở tuổi này, nhiều bạn còn đang cắp sách đến trường, còn ước mơ về nghề nghiệp, thực hiện chuyến du lịch hoặc hướng đến tương lai vừa hé mở. Thế nhưng hành trình trần thế của người bạn ấy đã dừng lại vào sáng ngày 12 tháng 10 năm 2006.
Có thể nói người trẻ ấy là một người bạn, một người anh của chúng ta. Nếu còn sống, năm nay anh mới 35 tuổi. Có lẽ anh cũng đang đi làm, sử dụng điện thoại thông minh, trả lời email, gặp gỡ bạn bè và đối diện với những lo toan như nhiều người trẻ hôm nay. Tên của người bạn ấy là Carlo Acutis.
Ngày 07 tháng 9 năm 2025, tại quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã long trọng ghi tên Carlo Acutis vào sổ bộ các thánh, cùng với Pier Giorgio Frassati. Trong bài giảng lễ phong thánh, Đức Thánh cha gọi Carlo là “một thiếu niên của thời đại chúng ta”[1], một người đã gặp Chúa Giêsu trong gia đình, nơi trường học và đặc biệt trong các bí tích. Theo Đức Giáo hoàng, Carlo biết kết hợp cách tự nhiên giữa cầu nguyện, học tập, thể thao và bác ái.
Như thế, Giáo hội không tuyên thánh cho Carlo chỉ vì bạn ấy giỏi máy tính, hoặc vì qua đời khi còn trẻ hay vì bạn này có một lối ăn mặc gần gũi. Giáo hội nhận ra nơi cuộc đời ngắn ngủi ấy một con đường nên thánh giúp nhiều người bước đi ngay giữa thế giới hiện đại.
Một vị thánh mặc quần jean
Carlo sinh ngày 03 tháng 5 năm 1991 tại London, trong một gia đình người Ý. Chỉ vài tháng sau, gia đình đưa cậu trở về Milano. Đây là một thành phố nổi tiếng về kinh tế, thời trang và đời sống hiện đại. Carlo lớn lên giữa nhịp sống ấy như bao thiếu niên khác. Cậu mặc quần jean, áo thun và giày thể thao. Cậu thích đá bóng, chơi saxophone, xem phim, chăm sóc chó mèo và vui đùa với bạn bè. Cậu cũng thích trò chơi điện tử và đặc biệt say mê máy tính. Carlo không phải là một thiếu niên lúc nào cũng khoanh tay ngồi trong nhà thờ, hay miệt mài lần chuỗi mân côi. Cậu có những sở thích rất bình thường, có óc hài hước và biết tận hưởng niềm vui của tuổi trẻ.
Carlo còn tham gia dạy giáo lý cho các em chuẩn bị Rước lễ lần đầu và Thêm sức; giúp những bạn gặp khó khăn trong học tập; phục vụ tại những nơi phát thức ăn cho người nghèo; quan tâm đến người vô gia cư và những người sống bên lề xã hội. Từ tháng 9 năm 2005, Carlo theo học tại trường trung học Leone XIII, một trường do các cha Dòng Tên điều hành ở Milano. Cậu chỉ học ở đây hơn một năm trước khi qua đời.
Cuộc đời Carlo cho thấy sự thánh thiện không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc phi thường. Thiên Chúa có thể bắt đầu từ những gì đang có trong tay chúng ta: một gia đình, một lớp học, vài người bạn, một chiếc máy tính, một trái bóng, người nghèo đang cần giúp đỡ và trái tim biết mở ra. Vì thế, điều làm Carlo trở nên đặc biệt không phải là cậu sống khác hẳn mọi người, nhưng là cậu sống những điều bình thường với một tình yêu khác thường.
Chẳng hạn, Carlo xác tín rằng: “Ở gần Chúa Giêsu: đó là chương trình sống của tôi”. Khi mới bảy tuổi, Carlo đã viết: “Luôn kết hợp với Chúa Giêsu.” Đây không phải là một khẩu hiệu đạo đức, hay sáo ngữ. Carlo đã trung thành với “chương trình sống” ấy từng ngày. Sau khi được Rước lễ lần đầu, cậu cố gắng tham dự Thánh lễ mỗi ngày, dành thời gian chầu Thánh Thể, thường xuyên lãnh nhận Bí tích Hòa giải và lần chuỗi Mân côi.
Câu nói được biết đến nhiều nhất của Carlo là: “Thánh Thể là đường cao tốc đưa tôi lên thiên đàng.” Hình ảnh “đường cao tốc” rất gần với đời sống hiện đại. Đường cao tốc giúp người ta đi nhanh hơn, nhưng trước hết người đi phải biết mình muốn đến đâu. Carlo xác định rất rõ đích đến của đời mình là Thiên Chúa. Thánh Thể không phải là một phương tiện ma thuật giúp cậu trốn khỏi thực tế, nhưng là nơi cậu gặp Chúa Giêsu đang sống (Christus Vivit), Đấng dạy cậu biết yêu thương, phục vụ và trao ban chính mình.
Carlo còn nói: “Đứng trước mặt trời, người ta sẽ rám nắng; đứng trước Chúa Giêsu Thánh Thể, người ta sẽ trở nên thánh thiện.” Câu nói có vẻ ngộ nghĩnh, nhưng diễn tả một sự thật sâu xa của đời sống Kitô hữu: con người dần trở nên giống với Đấng mà mình chiêm ngắm. Nếu mỗi ngày chúng ta chỉ nhìn vào tiền bạc, danh vọng, sắc đẹp hoặc những hình ảnh được tô điểm trên mạng xã hội, tâm hồn ta cũng sẽ bị những thứ ấy chi phối. Nhưng nếu thường xuyên ở lại với Chúa Giêsu, chúng ta sẽ dần học được cách nhìn, cách nghĩ và cách yêu của Người.
Sự thánh thiện của Carlo không đến từ việc làm thật nhiều điều ngoạn mục. Chính Carlo nhận xét: “Nên thánh không phải là một quá trình cộng thêm, nhưng là bớt đi: bớt cái tôi để dành chỗ cho Thiên Chúa.” “Bớt cái tôi” không có nghĩa là khinh thường bản thân hoặc xóa bỏ cá tính. Đó là bớt ích kỷ, bớt tự mãn, bớt nhu cầu phải được chú ý. Nhờ đó, Thiên Chúa và người khác có thể bước vào cuộc đời mình. Khẩu hiệu ngắn gọn của Carlo là: “Không phải tôi, nhưng là Thiên Chúa.” Khi Thiên Chúa ở trung tâm, con người không bị thu nhỏ lại. Trái lại, họ trở nên tự do và triển nở đúng với căn tính của mình.
Đem Tin mừng vào thế giới kỹ thuật số
Ngay từ nhỏ, Carlo đã bộc lộ khả năng đặc biệt về tin học. Cậu học cách sử dụng các chương trình máy tính, thiết kế trang web và xử lý nội dung kỹ thuật số. Nhưng điều đáng chú ý hơn là Carlo đã không giữ khả năng ấy như một thú vui riêng hoặc dùng nó chỉ để chứng tỏ mình thông minh.
Carlo yêu mến Thánh Thể và thao thức khi thấy nhiều người Công giáo chưa hiểu hết giá trị của bí tích này. Vì thế, cậu nghiên cứu, sưu tầm và hệ thống hóa những tư liệu về các phép lạ Thánh Thể đã được ghi nhận tại nhiều nơi trên thế giới[2]. Từ những tư liệu ấy, Carlo góp phần xây dựng một cuộc triển lãm trực tuyến. Công trình sau đó được phổ biến tại nhiều giáo xứ, trường học và đại học trên các châu lục. Carlo đã thực hiện một việc rất mới vào thời điểm Internet còn ở giai đoạn đầu: đưa một nội dung cổ xưa nhưng luôn sống động của đức tin vào không gian kỹ thuật số. Cậu không dùng công nghệ để đặt mình vào trung tâm, nhưng để giúp người khác gặp Chúa Giêsu.
Năm 2019, khi viết Tông huấn Christus vivit – Đức Kitô đang sống, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã dành riêng một số đoạn để nói về Carlo (số 104-106). Ngài nhận xét rằng thế giới kỹ thuật số có thể khiến người trẻ khép kín, cô lập và chạy theo những thú vui trống rỗng. Carlo hiểu các phương tiện truyền thông, quảng cáo và mạng xã hội có thể ru ngủ con người, kích thích chủ nghĩa tiêu thụ và khiến người ta lệ thuộc. Tuy nhiên, Carlo đã không rơi vào chiếc bẫy ấy. Cậu biết sử dụng công nghệ truyền thông để chuyển trao Tin mừng, các giá trị và vẻ đẹp Công giáo.
Đây là điểm rất đáng suy nghĩ đối với người trẻ Công giáo hôm nay. Vấn đề không chỉ là chúng ta sử dụng điện thoại bao nhiêu giờ, nhưng còn là: sau từng ấy giờ, tâm hồn chúng ta trở thành thế nào? Công nghệ đang phục vụ chúng ta, hay chúng ta đang âm thầm phục vụ các thuật toán? Mạng xã hội giúp chúng ta đến gần con người hơn, hay làm chúng ta bận nhìn màn hình đến mức không còn thấy người đang ngồi bên cạnh?
Carlo không lên án công nghệ. Cậu cũng không chạy trốn khỏi Internet. Cậu bước vào đó với một hướng đi rõ ràng. Carlo biến bàn phím thành trang web và kiến thức tin học thành phương tiện phục vụ Tin mừng. Có lẽ hôm nay Carlo cũng sẽ đặt cho chúng ta câu hỏi: Trong những bài đăng, đoạn phim, bình luận và tin nhắn của bạn, người khác có gặp được sự thật, lòng tử tế và vẻ đẹp của Thiên Chúa không?
Đức tin không khiến Carlo xa lánh cuộc đời
Đời sống thiêng liêng của Carlo không dừng lại trước cửa nhà thờ. Việc kết hợp với Chúa Giêsu giúp cậu có thêm năng lượng để học tập, nuôi dưỡng tình bạn và quan tâm đến những người dễ bị bỏ quên. Carlo để ý đến những bạn học bị bắt nạt hoặc sống cô độc. Cậu giúp những em nhỏ gặp khó khăn trong việc học. Cậu dành tiền tiết kiệm để giúp người nghèo. Ở Carlo, việc yêu mến Thánh Thể và phục vụ người nghèo không phải là hai con đường tách biệt. Đó là hai chiều kích của một cuộc gặp gỡ: cậu nhận ra Chúa Giêsu trong tấm bánh được bẻ ra và học cách nhận ra Người nơi những cuộc đời đang bị tổn thương.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã tóm tắt rất đẹp đời sống của Carlo bằng bốn từ: cầu nguyện, thể thao, học tập và bác ái[3]. Carlo không loại bỏ một phần nào của cuộc sống. Cậu để cho Chúa nối kết tất cả thành một ơn gọi duy nhất. Đó cũng là lý do Carlo có thể nói: “Một cuộc đời chỉ thực sự đẹp khi người ta yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự và yêu người thân cận như chính mình.”
Khi bệnh tật bất ngờ ập đến
Ngày 02 tháng 10 năm 2006, Carlo bắt đầu cảm thấy không khỏe. Ban đầu, gia đình nghĩ cậu chỉ bị cảm cúm thông thường. Nhưng tình trạng nhanh chóng trở nên nghiêm trọng. Ngày 08 tháng 10, các bác sĩ chẩn đoán Carlo mắc bệnh bạch cầu cấp tính thể M3. Chỉ vài ngày sau, do xuất huyết não, Carlo rơi vào hôn mê. Trái tim cậu ngừng đập vào lúc 06 giờ 45 sáng ngày 12 tháng 10 năm 2006.
Carlo dĩ nhiên không được chuẩn bị nhiều năm để đối diện với cái chết. Mọi chuyện xảy đến chỉ trong ít ngày. Tuy nhiên, đời sống kết hợp với Chúa Giêsu đã âm thầm chuẩn bị cho cậu từ trước. Khi bệnh tật đến, Carlo không phải bắt đầu tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời từ con số không. Cậu đã biết mình thuộc về ai và đang đi về đâu. Sự bình an của Carlo không phải là thái độ coi nhẹ đau khổ. Đức tin Kitô giáo không dạy chúng ta giả vờ rằng bệnh tật không đau, chia ly không buồn hoặc cái chết không đáng sợ. Đức tin giúp con người đi xuyên qua đau khổ với niềm xác tín rằng ai theo Chúa trong đau khổ, thì cũng được ở với Ngài trong vinh quang.
Hai mươi năm sau ngày Carlo qua đời, rất nhiều người trẻ vẫn tìm đến với cậu. Có lẽ vì nơi Carlo, họ không gặp một vị thánh xa vời, nhưng gặp một người bạn hiểu thế nào là trường học, bóng đá, trò chơi điện tử, máy tính, tình bạn, niềm vui và cả sự mong manh của tuổi trẻ.
Ba điều người trẻ có thể học nơi Carlo
- Dám kết bạn với Chúa Giêsu và kết bạn với nhau
Carlo không xem Chúa Giêsu như một ý tưởng hoặc một nhân vật thuộc quá khứ. Đối với cậu, Chúa Giêsu là một người bạn đang sống. Cậu gặp Người trong Thánh lễ, Thánh Thể, Lời Chúa, Bí tích Hòa giải và trong những người nghèo. Tình bạn với Chúa không khiến Carlo đóng kín nhưng giúp cầu gặp gỡ người khác. Đây là dấu hiệu giúp chúng ta phân định đời sống thiêng liêng của mình: nếu càng cầu nguyện mà càng khó chịu, ích kỷ và xa cách người khác, có lẽ chúng ta chưa thực sự gặp Chúa. Gặp Chúa Giêsu phải giúp chúng ta trở nên nhân hậu hơn, biết lắng nghe hơn và sẵn sàng tha thứ hơn.
Carlo từng nói: “Hạnh phúc là hướng ánh nhìn về Thiên Chúa. Buồn phiền là chỉ nhìn vào chính mình.” Nhiều nỗi buồn của chúng ta trở nên nặng nề vì ta bị nhốt trong cái tôi, trong sự so sánh và trong câu hỏi: “Người khác nghĩ gì về tôi?” Carlo mời chúng ta ngước nhìn lên, không phải để chạy trốn vấn đề, nhưng để nhận ra mình không cô độc.
- Can đảm dùng tài năng của mình để giới thiệu Chúa Giêsu
Không phải ai cũng biết thiết kế trang web như Carlo. Nhưng mỗi người đều được Thiên Chúa trao một khả năng nào đó. Người biết hát có thể đem lại niềm vui. Người viết tốt có thể chia sẻ ý tưởng trong bài văn. Người hiểu công nghệ có thể tạo nên những nội dung lành mạnh. Người biết lắng nghe có thể giúp một người bạn đang cô độc. Người học giỏi có thể giúp bạn yếu hơn. Vấn đề không phải là tài năng của chúng ta lớn hay nhỏ, nhưng là ta dùng nó như thế nào. Khi được đặt trong tay Thiên Chúa, cũng khả năng ấy có thể trở thành quà tặng cho nhiều người.
Carlo từng nói: “Mục tiêu của chúng ta phải là Đấng Vô Hạn, chứ không phải những điều hữu hạn.” Điểm số, tiền bạc, bằng cấp, lượt thích và sự nổi tiếng đều có giá trị nhất định, nhưng không điều nào đủ lớn để trở thành mục đích cuối cùng của đời người. Trái tim con người được dựng nên cho Đấng Vô Hạn. Nếu chọn một mục tiêu quá nhỏ, sớm muộn chúng ta cũng sẽ cảm thấy trống rỗng.
- Đừng đánh mất chính mình
Có lẽ đây là bài học khó nhất. Carlo nói: “Mọi người đều được sinh ra như một bản gốc, nhưng nhiều người lại chết như những bản sao.” Một bản sao thường được tạo ra khi người trẻ sống bằng ánh mắt của người khác: mặc điều người khác bảo là đẹp, nghĩ điều đám đông bảo là đúng, chạy theo điều mạng xã hội bảo là hấp dẫn và đo giá trị bản thân bằng số người theo dõi. Người ta tưởng mình đang tự do, nhưng thực ra có thể đang bị dẫn đi bởi xu hướng, quảng cáo và thuật toán.
Đức Giáo hoàng Phanxicô giải thích rằng để không trở thành một “bản sao”, người trẻ cần phát triển những ân ban độc đáo mà Thiên Chúa đã đặt nơi mình. Mỗi người có một câu chuyện, một khuôn mặt và một ơn gọi không thể thay thế. Nên thánh không phải là bắt chước bề ngoài của Carlo. Nên thánh là để Thiên Chúa giúp ta trở thành con người nguyên bản mà Người đã nghĩ đến khi tạo dựng ta.
Hai mặt của một đồng tiền
Các bạn trẻ thân mến,
Nếu đang đọc những dòng này, có thể bạn cũng muốn biết nhiều hơn về Carlo Acutis. Nhưng điều quan trọng không chỉ là biết Carlo đã sống thế nào. Điều quan trọng hơn là khám phá xem Thiên Chúa đang mời gọi bạn sống thế nào.
Nơi Carlo, chúng ta có thể nhận ra hai mặt của một đồng tiền. Một mặt là Thiên Chúa, cầu nguyện, Thánh Thể và đời sống nội tâm. Mặt kia là bạn bè, trường học, công việc, người nghèo và công nghệ. Hai mặt ấy không đối nghịch nhau. Càng gắn bó với Thiên Chúa, Carlo càng có nhiều năng lượng để học tập, sáng tạo, kết bạn và phục vụ. Càng bước vào cuộc đời, cậu càng có nhiều cơ hội để nhận ra và yêu mến Thiên Chúa.
Đó là sự thánh thiện của thời đại chúng ta: không trốn khỏi thế giới, nhưng cũng không để mình bị thế giới nuốt chửng. Chúng ta không loại bỏ công nghệ, nhưng sử dụng công nghệ với tự do và trách nhiệm. Chúng ta không xem thường những niềm vui tuổi trẻ, nhưng biết hướng chúng về một niềm vui lớn hơn. Ước gì mỗi người không sống để trở thành người nổi tiếng, nhưng sống sao cho Chúa Giêsu được nhiều người biết đến và yêu mến hơn.
Nếu bạn và tôi bắt đầu từ những việc nhỏ ấy, chúng ta có thể trở nên bạn của Thánh Carlo Acutis. Và hơn hết, chúng ta trở nên những người bạn dễ thương của Chúa Giêsu. Chúa Giêsu vẫn đang mời chúng ta kết thân với Người. Có được tình bạn thần linh này, chúng ta sẽ không phải sống như những bản sao nhợt nhạt. Chúng ta có thể trở thành “bản gốc” đẹp đẽ mà Thiên Chúa đã ước mơ từ đời đời.
Lạy Thánh Carlo Acutis, xin cầu bầu cùng Thiên Chúa cho người trẻ chúng em. Amen.
Mừng lễ Thánh Carlo Acutis, ngày 12 tháng 10 năm 2026
Lm. Giuse Phạm Đình Ngọc, SJ
Tài liệu tham khảo:
Nicola Gori, Szent Carlo Acutis - Az Eucharisztia digitális apostola, 2026.
Đức Giáo hoàng Phanxicô, Tông Huấn Christus Vivit: Đức Kitô Đang Sống, 2019.
______________
[1] Đức Lêô XIV, Bài giảng lễ Phong thánh cho Carlo Acutis và Pier Giorgio Frassati, ngày 07/9/2025, tại https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/bai-giang-chua-nhat-23-thuong-nien-nam-c-0792025---thanh-le-phong-thanh-cho-carlo-acutis-va-pier-giorgio-frassati
[2] Carlo Acutis, trang web về các phép lạ Thánh Thể, tại https://www.miracolieucaristici.org/vt/Liste/list.html
[3] “Carlo đã lớn lên cách tự nhiên, đưa việc cầu nguyện, thể thao, học tập và bác ái vào đời sống hằng ngày của một thiếu niên.”, Bài giảng trong Thánh lễ Phong thánh cho Carlo Acutis và và Pier Giorgio Frassati, ngày 07/9/2025, tại https://hdgmvietnam.com/chi-tiet/bai-giang-chua-nhat-23-thuong-nien-nam-c-0792025---thanh-le-phong-thanh-cho-carlo-acutis-va-pier-giorgio-frassati