Ngày 25 tháng 4
NGÀY 25 THÁNG 4: THÁNH MARCÔ, TÁC GIẢ SÁCH TIN MỪNG
Thánh Marcô, tác giả sách Tin mừng, sinh ra trong một gia đình Do Thái khá giả. Những gì được biết về ngài chủ yếu dựa trên sách Công vụ Tông đồ và một số thư của hai Thánh Phêrô và Phaolô. Ngài không thuộc nhóm môn đệ trực tiếp của Chúa, mặc dù có tác giả đồng hóa ngài với cậu thanh niên con của một bà góa tên Maria, cậu thanh niên này đã quấn tấm vải theo Chúa Giêsu sau khi Người bị bắt trong vườn Gêthsêmani. Thực tế, Marcô đã cộng tác với Thánh Phaolô, vị tông đồ đã được biết đến tại Giêrusalem. Ngài cùng Phaolô đi đến đảo Syp rồi sang Rôma. Vào năm 66, từ trong ngục tù tại Rôma, Thánh Phaolô viết cho Timôthê: “Anh hãy đem anh Marcô đi với anh, vì anh ấy rất hữu ích cho công việc phục vụ của tôi” (2 Tm 4,11).
Thánh Marcô tại Rôma và những hành trình khác
Không rõ Thánh Marcô có kịp đến Rôma để chứng kiến cuộc tử đạo của Thánh Phaolô hay không, nhưng chắc chắn rằng tại thủ đô của Đế quốc, ngài đã cộng tác với Thánh Phêrô. Vương cung thánh đường Thánh Marcô ở Rôma, ngay trung tâm khu phố cổ, là một chứng tích cho sự hiện diện của ngài, vì người ta nói rằng nơi đây được xây trên nền ngôi nhà mà thánh sử đã từng sống. Thánh Phêrô nhiều lần nhắc đến tên Marcô. Trong thư thứ nhất, Thánh Phêrô viết: “Hội thánh ở Babylon (tức Rôma), cũng được chọn như anh em, và Marcô, con tôi, gửi lời chào anh em.” (1 Pr 5,13).
Hoặc một lần nữa, trong sách Công vụ Tông đồ, sau khi được giải thoát cách kỳ lạ khỏi ngục tù, Thánh Phêrô đã đi đến “nhà bà Maria, mẹ của Gioan, cũng gọi là Marcô, ở đó có khá đông người đang tụ họp và cầu nguyện” (Cv 12,12).
Sau cái chết của vị Thủ lãnh các Tông đồ, dấu vết của Marcô trở nên mờ nhạt. Một truyền thống cổ xưa cho rằng ngài đã rao giảng Tin mừng tại Ai Cập và là người sáng lập Giáo đoàn Alexandria. Một truyền thống khác kể rằng trước khi trở về Ai Cập, ngài đã đến Aquileia để loan báo Tin mừng tại miền đông bắc của Đế quốc. Tại đây, ngài đã đưa ông Ermagore trở lại đạo, người sau đó trở thành giám mục tiên khởi của thành phố. Rời Aquileia, có truyền thuyết kể rằng vì gặp bão, ngài đã cập vào các đảo Realtine, vùng đất sơ khai của thành Venise sau này. Trong giấc ngủ, ngài thấy một thiên thần hứa với ngài rằng tại vùng đất này, ngài sẽ yên nghỉ chờ ngày sau hết.
Chứng tá tối hậu của Thánh Marcô
Thánh Marcô có lẽ đã qua đời vào khoảng giữa năm 68 và 72, có thể ngài tử đạo tại Alexandria, Ai Cập. Theo bản “Công vụ Thánh Marcô” thế kỷ IV thuật lại, vào ngày 24 tháng 4, ngài bị những người ngoại giáo buộc dây thừng vào cổ và kéo lê qua các đường phố Alexandria. Bị tống vào ngục, ngài được một thiên thần an ủi, nhưng ngày hôm sau, ngài lại phải chịu cùng một cực hình khủng khiếp và đã trút hơi thở cuối cùng. Thi hài ngài bị dự định đem thiêu, nhưng được các tín hữu giải cứu và an táng trong một hang đá. Đến thế kỷ V, thi hài được chuyển về một nhà thờ.
Theo một truyền thuyết năm 828, hai thương nhân thành Venise đã đưa thi hài của ngài về thành này giữa bối cảnh bị đe dọa bởi người Ả Rập, và ngày nay, thánh tích của ngài được tôn kính tại Vương cung thánh đường mang tên ngài. Một số thánh tích khác cũng được lưu giữ tại Cairo, Ai Cập, trong nhà thờ chính tòa Thánh Marcô, nơi đặt tòa của Đức Thượng phụ Twadros II thuộc Giáo hội Chính Thống Coptic.
Tin mừng “cụ thể” của Thánh Marcô
Thánh Marcô thường được gọi là “người ghi chép của Thánh Phêrô”. Tin mừng của ngài được biên soạn vào khoảng các năm 50 - 60. Theo truyền thống, ngài đã ghi lại lời giảng và giáo huấn của Thánh Phêrô, đặc biệt dành cho các Kitô hữu tiên khởi tại Rôma, mà không thêm thắt hay hệ thống hóa theo một lối trình bày riêng. Chính vì thế, Tin mừng Marcô mang một nét sinh động và chân thực như một bản tường thuật bình dân. Ngôn ngữ của ngài là tiếng Hy Lạp, ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất thời bấy giờ. Mục đích của các trình thuật là làm nổi bật quyền năng của Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, được biểu lộ qua nhiều phép lạ Người thực hiện. Những lời trong Tin mừng Marcô: “Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin mừng cho mọi loài thọ tạo” đã được Đức Thánh cha Phanxicô giải thích như một lời diễn tả rõ ràng điều Chúa Giêsu mong đợi nơi các môn đệ của Người.
Thánh Marcô, bổn mạng thành Venise
Từ năm 1071, Thánh Marcô được chọn làm đấng bảo trợ của Vương cung thánh đường và là bổn mạng chính của thành Venise. Thành phố này vẫn gắn bó mật thiết với ngài. Biểu tượng của Thánh Marcô là con sư tử có cánh ôm cuốn sách ghi dòng chữ: “Pax tibi Marce Evangelista meus” (Bình an cho con, hỡi Marcô, tác giả Tin mừng của Ta) đã trở thành biểu tượng của thành phố, được đặt ở nhiều nơi và hiện diện khắp những vùng đất mà Cộng hòa Venise từng cai quản.
Thánh Marcô còn là bổn mạng của các công chứng viên, các nhà văn, và thợ làm kính. Ngài được tôn kính trong nhiều Giáo hội Kitô giáo, không chỉ trong Giáo hội Công giáo, mà còn trong Giáo hội Chính Thống và Giáo hội Coptic, nơi xem ngài như vị Thượng phụ của mình.
Maria Hải Châu, SSS
Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr