Lời Chủ chăn Giáo phận Vĩnh Long

Tháng 12/2025

Chia sẻ ơn gọi thừa sai

Kính gửi: Quý Cha, Quý Tu sĩ nam nữ và tất cả anh chị em Gp. Vĩnh Long.

Thưa anh chị em, trong năm nay chúng ta sẽ chọn mười hai đề tài dựa trên tài liệu định hướng mục vụ cho Hội Thánh tại Việt Nam trong năm 2025 của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam “Cùng nhau loan báo Tin Mừng”. Đây là chủ đề thứ ba mà Hội Đồng Giám mục Việt Nam đã xác định năm 2022. Giáo phận Vĩnh Long, trong Gợi ý Mục vụ lần XII, sẽ nói đến “CHIA SẺ ƠN GỌI THỪA SAI” được tra cứu trong sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, Bộ Giáo Luật, Hiến chế Tín Lý về Giáo Hội (Lumen Gentium), Sắc Lệnh Hoạt Động Truyền Giáo của Giáo Hội (Ad Gentes), Tông Huấn Loan Báo Tin Mừng (Evangelii Nuntiandi) của Đức Giáo Hoàng Phaolô VI, Thông Điệp Sứ Vụ Đấng Cứu Thế (Redemptoris Missio) của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Tông Huấn Niềm Vui của Tin Mừng (Evangelii Gaudium) và Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Amazon Yêu Quý của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Nhu cầu cần ơn gọi Thừa sai

Chúng ta xem lại trên mạng Truyền Thông của Giáo hội Công giáo thống kê một số quốc gia Châu Mỹ Latinh và Mông Cổ thì sẽ thấy.

Châu Mỹ Latinh. Tổng Giáo phận Rosario (Á Căn Đình) 1.817.000 tín hữu (2020), 70 Linh mục. Tổng Giáo phận Resistencia (Á Căn Đình) 512.900 tín hữu (2020), 34 Linh mục.

Châu Mỹ Latinh có hơn 425 triệu người Công giáo, chiếm khoảng 40% dân số Công giáo trên toàn thế giới. Ở một số quốc gia như Paraguay (88%), Ecuador (81%), Mexico và Venezuela (79%), Argentina và Peru (77%), Bolivia (76%), Colombia (75%), Panama (72%), Brazil và Cộng hòa Dominica (65%), tỷ lệ người tự nhận mình là người Công giáo rất cao. Tuy nhiên, chỉ có một linh mục cho mỗi 4.000 người Công giáo, trong khi trung bình cứ 2.300 người ở các nơi khác trên thế giới thì có một linh mục. Brazil là quốc gia có số lượng người Công giáo lớn nhất, 132 triệu người.

Một chỉ số thứ hai cho thấy tầm quan trọng của Giáo hội Công giáo ở Mỹ Latinh là thực tế rằng Giáo hội Công giáo chiếm vị trí thứ hai về mức độ tin cậy sau gia đình. Niềm tin vào Giáo hội như một thể chế đạt trên 60% ở tất cả các quốc gia trong khu vực, ngoại trừ Uruguay (48%) và Chile (44%).

Giáo hội Công giáo, mặc dù có vẻ như đang ở vị thế vững mạnh, nhưng vẫn phải đối mặt với một số thách thức nhất định: Sự phát triển của Hội thánh Tin Lành và Phái Phục Lâm, Sự thế tục hóa, Truyền giáo trong khung cảnh Hội Nhập Văn Hóa,… Đây chỉ là một số trường hợp thách thức, còn nhiều nữa.

Giáo Hội Mông Cổ

Trong chuyến đi tới Mông Cổ từ ngày 01 đến ngày 04 tháng 9 năm 2023, Đức Giáo hoàng Phanxicô tiếp tục động viên cộng đồng Công giáo nhỏ bé của đất nước này: ít hơn 1.400 tín hữu trong tổng số 3,3 triệu dân. Hồng y Giorgio Marengo, Giám mục duy nhất của đất nước, toàn bộ 25 linh mục có mặt tại đất nước này, nơi nhiệt độ có thể xuống tới dưới 40 độ vào mùa đông, cùng vài chục nữ tu, tất cả đều đang truyền giáo tại quốc gia Trung Á này. Đức Giáo Hoàng phát biểu trước cộng đồng: “Sự nhỏ bé không phải là vấn đề mà là một phương tiện để thành công”... Ngài nói tiếp: “Đúng vậy, Chúa yêu thích sự nhỏ bé và thích thực hiện những điều vĩ đại thông qua sự nhỏ bé” (x. Lc 1, 48-49).

Nước Việt Nam. Các nhà thừa sai ngoại quốc đến Việt Nam được ghi lại trong cuốn Khâm Định Việt Sử thông giám cương mục XXXIII, 6B: “Năm Nguyên Hòa nguyên niên đời vua Lê Trang Tôn nhà Lê (1532-1533) có một người Tây phương (dương nhân) tên là I-Nê-Khu, đi đường bể lén vào giảng đạo Gia Tô ở làng Ninh Cường, Quần Anh thuộc huyện Nam Chân (tức Nam Trực) và ở làng Trà Lũ, thuộc Giao Thủy (về miền Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình ngày nay)” (Lịch sử Truyền Giáo ở Việt Nam, Quyển I, LM Nguyễn Hồng, tr. 12).

Hiện trạng việc Thừa sai

Đứng trước những hoàn cảnh điển hình như thế, chúng ta cần có nhà Thừa Sai tự nguyện. Truyền Giáo không chỉ thực hiện tại bên trong Giáo phận nhưng còn phải đến những nơi khác bên ngoài Giáo phận. Chúng ta cần chia sẻ ơn gọi Thừa sai. Nhiều nước trên thế giới như chúng ta nêu ra ở trên về tỷ lệ giáo dân và dân số trong nước, tỷ lệ giáo dân và Linh mục thì quá kém. Một Linh mục phải phụ trách trên 4.000 giáo dân thì làm sao có thể thi hành mục vụ, ban các Bí tích cho đủ.

Qua các tài liệu về Truyền giáo, các chuyên gia về truyền giáo từ lâu đã phân biệt: - Truyền giáo nội bộ (hay ad intra): nỗ lực truyền giáo cho những khu vực đã là “Kitô giáo” nhưng cần được dạy lại về đức tin vào Chúa Kitô (tái truyền giáo). – Truyền giáo bên ngoài (hay ad extra): nỗ lực truyền giáo được thực hiện bên ngoài các khu vực theo truyền thống Kitô giáo (vùng ngoại đạo). Dù thế nào chăng nữa, chúng ta cần chia sẻ ơn gọi thừa sai, nghĩa là gửi đến những nơi thực sự cần thiết sự hiện diện của Linh mục, Tu sĩ, những nhà truyền giáo…

Cho nên “Giữa các cộng đoàn Hội Thánh địa phương, trong nước cũng như ở nước ngoài, cần có sự chia sẻ ơn gọi thừa sai. Đó là một cách thể hiện cụ thể tinh thần Hội Thánh hiệp hành thừa sai.” (Thư Mục vụ 2025 của HĐGMVN, số 5).

Về vấn đề này, trong Kinh Thánh thời Chúa Giêsu đã có ý định này rồi, qua lời dạy của Ngài:

“Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo” (Mc 16,15).

“Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn” (Lc 4, 18). Một so sánh khác đó là thân thể có nhiều bộ phận, cần phải giúp đỡ nhau, chi sẻ với nhau để thân thể đó phát triển lành mạnh: “Thật vậy, ví như thân thể người ta chỉ là một, nhưng lại có nhiều bộ phận, mà các bộ phận của thân thể tuy nhiều, nhưng vẫn là một thân thể, thì Đức Kitô cũng vậy” (x. 1 Cr 12, 12-30).

Giáo luật, Điều 785 §1: “Để truyền giáo, cần phải có sự tham gia của giáo dân, đặc biệt những người thừa sai không có chức thánh”. Mọi thành phần của Giáo hội, dù ở bất kỳ Quốc gia hay Giáo phận nào, đều đóng góp vào sứ mạng chung. Sự hợp tác và chia sẻ ơn gọi thừa sai giữa các Giáo hội phản ánh sự hiệp nhất và hỗ trợ lẫn nhau trong thân thể của Chúa Kitô.

Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo từ số 849 đến 856 dạy: Truyền giáo, một đòi hỏi bắt nguồn từ công giáo tính của Hội Thánh. Ở đây, công giáo tính được hiểu là tất cả mọi quốc gia, chủng tộc, văn hóa, ngôn ngữ, không trừ một ai đều có khả năng thuộc về Hội Thánh.

Trong tinh thần công giáo tính này, Giáo huấn của Hội Thánh về chia sẻ ơn gọi thừa sai cho việc Truyền giáo bên ngoài, Công Đồng Vatican II, Sắc Lệnh về Hoạt Động Truyền Giáo của Giáo Hội Ad Gentes số 1 viết : “Được Thiên Chúa sai đến với muôn dân để nên ‘bí tích cứu độ phổ quát’, Giáo Hội, vì những đòi hỏi căn bản của công giáo tính và vì mệnh lệnh của Đấng Sáng Lập, nhất quyết loan báo Phúc Âm cho hết mọi người”.

Công đồng Vatican II đã gợi ý trong các Giáo Hội địa phương mà Giám Mục là thủ lãnh đều được kêu gọi không chỉ loan báo Tin Mừng trong Giáo phận của mình mà còn chia sẻ trách nhiệm và giúp đỡ các Giáo Hội địa phương khác trên toàn thế giới: “Tất cả các Giám Mục có nhiệm vụ phát huy và bảo vệ sự hiệp nhất đức tin và kỷ luật chung của cả Giáo Hội, dạy cho tín hữu biết yêu mến toàn Nhiệm Thể Chúa Kitô, nhất là các chi thể nghèo khó, đau khổ và đang chịu bách hại vì sự công chính (x. Mt 5,10),… Ðàng khác, khi điều khiển khéo léo Giáo Hội địa phương là một phần Giáo Hội phổ quát, dĩ nhiên các Giám Mục đã góp phần hữu hiệu vào công ích của toàn Nhiệm Thể cũng là thân thể của các Giáo Hội” (Hiến Chế Tín Lý về Giáo Hội Lumen Gentium, số 23).

Như thế, sứ mạng thừa sai không chỉ là một thừa sai của từng Giáo hội, mà là sự chia sẻ giữa các Giáo hội địa phương để thực hiện sứ vụ chung của toàn thể Hội Thánh (Giáo hội phổ quát).

Các Đức Giáo Hoàng nói về tinh thần hiệp hành trong sứ mạng Thừa sai: - Đức Giáo hoàng Phaolô VI - Tông huấn Loan Báo Tin Mừng Evangelii Nuntiandi (1975) số 15; - Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II - Thông điệp Sứ Vụ Đấng Cứu Thế Redemptoris Missio (1990) số 61; - Đức Giáo hoàng Phanxicô - Tông huấn Niềm Vui của Tin Mừng Evangelii Gaudium (2013) số 246.

Thượng Hội Đồng về Amazon (2019) đặc biệt nhấn mạnh tinh thần hiệp hành giữa các Giáo hội trong việc chia sẻ sứ mạng Thừa sai. Trong Tông Huấn Hậu Thượng Hội Đồng Amazon Yêu Quý, Đức Thánh cha Phanxicô kêu gọi, đừng để các dân tộc Amazon gánh chịu sự thiếu thốn lương thực thiêng liêng Bí Tích Thánh Thể và Bí Tích Hòa Giải: “Nhu cầu cấp bách này khiến tôi phải khuyên các Giám mục, cách riêng, các Giám mục ở Châu Mỹ Latinh, không những cầu nguyện cho ơn gọi Linh mục, mà còn phải quảng đại hướng dẫn những ai tỏ ra có ơn gọi thừa sai để họ chọn Amazon” (số 90).

Kêu gọi sự cộng tác. Chúng ta nên gửi các anh em Linh mục với tinh thần sẵn sàng đến miền đất còn thiếu chủ chăn, thiếu Bí tích, thiếu lương thực thiêng liêng cho sống đời nội tâm, cho việc thờ phượng Chúa. Lễ Giáng Sinh 2025 sắp đến, cầu mong mầu nhiệm Chúa Giáng sinh tràn ngập ngôi nhà của chúng ta với niềm vui và sự dịu dàng. Chúc mừng Giáng sinh!

Vĩnh Long, ngày 20 tháng 11 năm 2025.
+ Phêrô Huỳnh Văn Hai
Giám Mục Giáo Phận Vĩnh Long

Nguồn: giaophanvinhlong.net