Bài đọc I: Is 5,1-7

Bài đọc II: Pl 4,6-9

Tin mừng: Mt 21, 33-43

Trong phụng vụ Chúa nhật 27 Thường niên năm A, chúng ta được mời gọi nhìn lại thảm trạng của việc khước từ Thiên Chúa, nhìn lại nhiệm vụ phải sinh hoa trái nhưng không bao giờ trở thành chủ sở hữu những gì Người đã gieo vào mảnh đất của chúng ta.

Nếu đã từng cảm nghiệm là những “chùm nho dại” (Is 5,2) trong những hoàn cảnh quan trọng của cuộc đời, thì chúng ta phải nhìn nhận rằng kinh nghiệm ấy còn đắng cay hơn khi người khác làm cho chúng ta cảm thấy mình bất xứng và chưa trưởng thành. Dụ ngôn của ngôn sứ Isaia, xem ra là một lời phán xét rất gay gắt và dứt khoát, nhưng có thể được hiểu như một “bài ca tình yêu” (5,1), qua đó Thiên Chúa tìm cách đưa dân Người trở về với sự thật. Người yêu thương - chúng ta biết điều đó - nên không ngại nói những lời khó chấp nhận nhưng cần thiết để chữa lành những vết thương của một tương quan đã rạn nứt. Vì yêu thương nên Người không bận tâm đến chính mình, nhưng quan tâm đến điều tốt lành của người kia. Thiên Chúa quyết định phán với Israel những lời như thế khi Người nhận ra rằng sự chăm sóc đầy ân cần dành cho dân vẫn không làm trổ sinh những hoa trái như mong đợi. Ngôn sứ nói với Israel: “Người rào giậu, nhặt đá, trồng cây chọn lọc, xây tháp giữa vườn, lập máy ép trong vườn, và trông mong nó sinh quả nho, nhưng nó lại sinh toàn nho dại” (5,2).

Thiên Chúa chịu đựng và nâng đỡ cuộc đời chúng ta, nhưng Người không thể cứ mãi im lặng khi nhận ra chúng ta đang có nguy cơ trở nên cằn cỗi và hoang vu. Khi ấy, Người nói với chúng ta bằng sức mạnh, trao cho chúng ta cơ hội nhận ra mình đã đi đến đâu, do lỗi lầm hay do sự bất cẩn:“Giờ đây ta tỏ bày cho các ngươi biết ta sẽ làm gì đối với vườn nho ta: Ta sẽ phá hàng rào, để nó bị tàn phá, sẽ phá tường để nó phải bị giầy đạp” (Is 5,5).

Dụ ngôn của Chúa Giêsu đào sâu hình ảnh của Isaia, khi khẳng định rằng điều Thiên Chúa loại bỏ không hẳn là vườn nho, nhưng đúng hơn là những người được trao trách nhiệm canh tác vườn nho ấy. Thật vậy, trong dụ ngôn Tin mừng, vấn đề dường như không hẳn nằm ở việc có sinh hoa trái hay không, nhưng ở chỗ không sẵn sàng trao hoa trái ấy cho người chủ đích thực vào thời điểm thu hoạch: “Ðến mùa nho, ông sai đầy tớ đến nhà tá điền để thu phần hoa lợi. Nhưng những người làm vườn nho bắt các đầy tớ ông: đánh đứa này, giết đứa kia và ném đá đứa khác” (Mt 21,34). Nếu sự dữ luôn là một vực thẳm mầu nhiệm khiến lòng chúng ta lo sợ, thì chúng ta phải nhận thấy rằng chi tiết gây bất ngờ nhất trong giáo huấn của Chúa Giêsu thực ra lại là sự kiên trì của ông chủ vườn nho còn khó hiểu hơn nữa, khi ông vẫn tiếp tục tìm cách thu hoa lợi từ vườn nho, đến mức sẵn sàng hy sinh những gì quý giá nhất: “Sau cùng, ông sai chính con trai mình đến với chúng. Ông nghĩ: ‘Họ sẽ kính nể con trai mình’” (21,37). Làn sóng bạo lực tiếp theo đẩy các tá điền đến việc sát hại người con thừa tự vẫn không làm sụp đổ các kế hoạch của người chủ, vốn không bận tâm đến việc trả thù những xúc phạm nặng nề đã chịu, nhưng là làm mọi cách có thể để sớm được thấy hoa trái trong vườn nho của mình:“Bởi vậy, Tôi bảo các ông: Nước Thiên Chúa sẽ cất khỏi các ông để trao cho dân tộc khác biết làm cho trổ sinh hoa trái” (Mt 21,43).

Vòng xoáy hận thù được dụ ngôn kể lại chỉ hoàn tất nơi Con Thiên Chúa, “trong Chúa Giêsu Kitô” (Pl 4,7). Chính Người là viên đá bị chúng ta loại ra khỏi lịch sử, nhưng đã được Thiên Chúa đặt làm đá tảng cho một lịch sử cứu độ và một nhân loại mới: “Chính viên đá bọn thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc. Ðó là việc Chúa làm và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta!” (Mt 21,42).

Hướng nhìn về Người, chúng ta có thể tìm lại niềm tín thác, cả đối với tất cả những mảnh đất đã bị lòng ích kỷ của chúng ta hoặc của người khác loại ra. Chỉ trước Đấng đã bị loại bỏ để chúng ta không còn bị loại ra nữa, chúng ta mới có thể khám phá ra rằng mình có khả năng không bao giờ để bất cứ nỗi sợ hãi nào nhấn chìm và biến mình trở nên hung hăng. Trái lại, điều duy nhất chúng ta cần là lại biết phó thác: “Anh em đừng lo lắng gì hết, nhưng trong khi cầu nguyện, anh em hãy trình bày những ước vọng lên cùng Chúa, bằng kinh nguyện và lời cầu xin đi đôi với lời cảm tạ” (Pl 4,6).

Lm. Roberto Pasolini, OFM Cap. (nellaparola.it)