ĐẠI HỘI TOÀN THỂ FABC LẦN THỨ XII (JAKARTA 2026)
Bài 5
Từ chia sẻ kinh nghiệm đến lộ trình triển khai Thượng Hội đồng
Hiệp hành không dừng lại ở suy tư nhưng đi vào thực hành
Ngày làm việc thứ tư của Đại hội Toàn thể FABC XII (24/7/2026) là một trong những ngày có ý nghĩa đặc biệt. Sau những ngày đầu dành để cầu nguyện, suy niệm và đọc các dấu chỉ thời đại, các tham dự viên bước vào giai đoạn chia sẻ kinh nghiệm thực tế và cùng nhau tìm kiếm những bước đi cụ thể cho giai đoạn triển khai Thượng Hội đồng.
Toàn bộ chương trình của ngày hôm nay được xây dựng theo hai phần rõ rệt: buổi sáng chia sẻ các kinh nghiệm mục vụ từ các Giáo hội địa phương, và buổi chiều giới thiệu lộ trình triển khai Thượng Hội đồng Hiệp hành trên toàn thế giới.
Những kinh nghiệm sống động từ các Giáo hội địa phương
Buổi sáng mở đầu bằng hai Phiên tọa đàm (Panel Conversations) với sự tham gia của các giám mục và những người đang trực tiếp điều hành đời sống mục vụ tại nhiều Giáo hội châu Á.
Điểm nổi bật của các cuộc tọa đàm không phải là giới thiệu những mô hình thành công, nhưng là chia sẻ một hành trình hoán cải. Các diễn giả chân thành kể lại những niềm vui, những khó khăn, những thất bại và cả những hoa trái mà tiến trình hiệp hành đã mang lại cho giáo phận của mình.
Nhiều kinh nghiệm cho thấy hiệp hành đã làm thay đổi cách lãnh đạo trong Giáo hội: các quyết định được chuẩn bị qua việc lắng nghe nhiều hơn; linh mục, tu sĩ và giáo dân cộng tác chặt chẽ hơn; các hội đồng mục vụ hoạt động hiệu quả hơn; người trẻ, phụ nữ và những người ở bên lề được mời gọi tham gia tích cực hơn vào đời sống của cộng đoàn.
Sau mỗi phiên tọa đàm, các tham dự viên tiếp tục trao đổi theo từng bàn nhỏ, cùng suy nghĩ về hai câu hỏi rất thực tế:
- Những kinh nghiệm nào có thể áp dụng hoặc thích nghi tại giáo phận của mình?
- Giáo hội địa phương của mình có thể chia sẻ điều gì để nâng đỡ các Giáo hội khác?
Qua đó, Đại hội thực sự trở thành một diễn đàn học hỏi lẫn nhau, nơi mỗi Giáo hội vừa là người đón nhận, vừa là người trao ban.
Lộ trình triển khai Thượng Hội đồng Hiệp hành
Buổi chiều, Đại hội chuyển sang một chủ đề mang tính định hướng cho toàn thể Hội thánh hoàn vũ.
Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, giới thiệu tài liệu "Pathways for the Implementation Phase" – "Các lộ trình cho giai đoạn triển khai". Đây là tài liệu hướng dẫn toàn thể Hội thánh thực hiện Văn kiện Chung kết của Thượng Hội đồng (2024), chuẩn bị tiến tới Đại hội Giáo hội năm 2028.
Đức Hồng y nhấn mạnh rằng chủ thể chính của giai đoạn triển khai chính là Giáo hội địa phương. Mỗi giáo phận không chỉ là nơi thực hiện các chỉ dẫn từ trung ương, nhưng là nơi Chúa Thánh Thần đang hoạt động cách cụ thể. Mỗi Giáo hội địa phương đều có những đặc sủng, kinh nghiệm và sáng kiến riêng để đóng góp cho toàn thể Hội thánh.
Một điểm rất đáng chú ý trong bài trình bày là lời khẳng định: Giai đoạn tiếp nhận và triển khai còn quan trọng hơn chính kỳ họp Thượng Hội đồng, vì chỉ khi các văn kiện được đón nhận và trở thành đời sống của các cộng đoàn thì Thượng Hội đồng mới thực sự sinh hoa trái.
Đồng hành với các Giáo hội địa phương
Tiếp nối Đức Hồng y Grech, Cha Giacomo Costa, SJ, cố vấn Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, trình bày những hướng dẫn cụ thể để các Giáo hội địa phương thực hiện tiến trình này.
Cha nhấn mạnh rằng các tài liệu của Thượng Hội đồng chỉ là những phương tiện; điều quan trọng nhất vẫn là đời sống thực tế của các cộng đoàn.
Một điểm mới được giới thiệu là việc tổ chức các Đại hội Đánh giá (Evaluation Assemblies). Đây không phải là những cuộc kiểm tra hành chính, nhưng là dịp để mỗi Giáo hội địa phương đọc lại hành trình của mình dưới ánh sáng Chúa Thánh Thần: nhận ra những hoa trái đã có, những điều còn phải hoán cải và những bước đi tiếp theo.
Cha Giacomo cũng đề nghị mỗi giáo phận chuẩn bị một bản báo cáo tường thuật (Narrative Report) thay vì chỉ gửi các số liệu thống kê. Qua việc kể lại câu chuyện của cộng đoàn, các Giáo hội có thể chia sẻ với nhau những kinh nghiệm sống động về cách Chúa Thánh Thần đang hướng dẫn Dân Chúa trong từng hoàn cảnh cụ thể.
Hướng về năm 2028
Kết thúc ngày làm việc, các tham dự viên tiếp tục trao đổi theo từng bàn về những bước đi cụ thể mà giáo phận hoặc Hội đồng Giám mục của mình đang thực hiện để triển khai Thượng Hội đồng, đồng thời cùng nhau nhận diện những khó khăn và tìm cách hỗ trợ lẫn nhau.
Qua toàn bộ chương trình của ngày 24/7, có thể thấy Đại hội FABC XII không chỉ dừng lại ở việc suy tư về hiệp hành, nhưng đang từng bước xây dựng một lộ trình thực hiện cho các Giáo hội tại châu Á.
Đối với Hội thánh tại Việt Nam, đây cũng là một lời mời gọi rất cụ thể. Hiệp hành không phải là một biến cố đã kết thúc, nhưng là một hành trình lâu dài của sự hoán cải. Mỗi giáo phận, mỗi giáo xứ và mỗi cộng đoàn đều được mời gọi tiếp tục học biết lắng nghe, cùng nhau phân định, chia sẻ trách nhiệm và cộng tác trong sứ mạng loan báo Tin mừng.
Chính từ những cộng đoàn địa phương sống tinh thần hiệp hành như thế, Hội thánh tại châu Á sẽ góp phần làm phong phú Hội thánh hoàn vũ và trở thành "những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu", như chủ đề của Đại hội Toàn thể FABC lần thứ XII đang tha thiết mời gọi.
Ngày 25/7/2026
+ Giuse Đỗ Mạnh Hùng
Giám mục Giáo phận Phan Thiết
Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam