|
Đáp ca : Tv 118,57 và 72.76-77.127-128.129-130 (Đ. c.97a) Tung hô Tin Mừng : x. Mt 11,25 |
A. PHỤNG VỤ LỜI CHÚA
Bài đọc 1 : 1 V 3,5.7-12
Ngươi đã xin cho được tài phân biệt để xét xử.
Bài trích sách các Vua quyển thứ nhất.
5 Hồi ấy, tại Ghíp-ôn, đang đêm Đức Chúa hiện ra báo mộng cho vua Sa-lô-môn, Thiên Chúa phán : “Ngươi cứ xin đi, Ta sẽ ban cho.” 7 Vua Sa-lô-môn thưa : “Lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của con, chính Chúa đã đặt tôi tớ Chúa đây lên ngôi kế vị Đa-vít, thân phụ con, mặc dầu con còn trẻ người non dạ, không biết cầm quyền trị nước. 8 Con lại ở giữa dân mà Chúa đã chọn, một dân đông đúc, đông không kể xiết, đông không đếm nổi. 9 Xin ban cho tôi tớ Chúa đây, một tâm hồn biết lắng nghe, để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái ; chẳng vậy, nào ai có đủ sức cai trị dân Chúa, một dân quan trọng như thế ?” 10 Chúa hài lòng vì vua Sa-lô-môn đã xin điều đó. 11 Thiên Chúa phán với vua : “Bởi vì ngươi đã xin điều đó, ngươi đã không xin cho được sống lâu, hay được của cải, cũng không xin cho kẻ thù ngươi phải chết, nhưng đã xin cho được tài phân biệt để xét xử, 12 thì này, Ta làm theo như lời ngươi : Ta ban cho ngươi một tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, đến nỗi trước ngươi, chẳng một ai sánh bằng, và sau ngươi, cũng chẳng có ai bì kịp.”
Đó là lời Chúa.
Đáp ca : Tv 118,57 và 72.76-77.127-128.129-130 (Đ. c.97a)
Đ. Luật pháp Ngài, lạy Chúa, con yêu chuộng dường bao !
57 Lạy Chúa, con đã nói :
phần của con là tuân giữ lời Ngài.
72 Con coi trọng luật Chúa truyền ban
hơn vàng muôn bạc triệu. Đ.
76 Xin Chúa lấy tình thương mà an ủi,
theo lời đã hứa với tôi tớ Ngài đây.
77 Xin chạnh lòng thương cho con được sống,
vì luật Ngài làm con vui sướng thoả thuê. Đ.
127 Vì thế, mệnh lệnh Ngài, con yêu quý,
quý hơn vàng, hơn cả vàng y.
128 Vì thế, theo mọi huấn lệnh Ngài, con thẳng bước,
lòng ghét mọi đường nẻo gian tà. Đ.
129 Thánh ý Chúa kỳ diệu lắm thay,
nên hồn con tuân giữ.
130 Giải thích lời Ngài là đem lại ánh sáng
cho kẻ đơn sơ thông hiểu am tường. Đ.
Bài đọc 2 : Rm 8,28-30
Thiên Chúa đã tiền định cho họ nên đồng hình đồng dạng với Con của Người.
Bài trích thư của thánh Phao-lô tông đồ gửi tín hữu Rô-ma.
28 Thưa anh em, chúng ta biết rằng : Thiên Chúa làm cho mọi sự đều sinh lợi ích cho những ai yêu mến Người, tức là cho những kẻ được Người kêu gọi theo như ý Người định. 29 Vì những ai Người đã biết từ trước, thì Người đã tiền định cho họ nên đồng hình đồng dạng với Con của Người, để Con của Người làm trưởng tử giữa một đàn em đông đúc. 30 Những ai Thiên Chúa đã tiền định, thì Người cũng kêu gọi ; những ai Người đã kêu gọi, thì Người cũng làm cho nên công chính ; những ai Người đã làm cho nên công chính, thì Người cũng cho hưởng phúc vinh quang.
Đó là lời Chúa.
Tung hô Tin Mừng : x. Mt 11,25
Ha-lê-lui-a. Ha-lê-lui-a. Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã mặc khải mầu nhiệm Nước Trời cho những người bé mọn. Ha-lê-lui-a.
Tin Mừng : Mt 13,44-52
Người ấy bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
44 Khi ấy, Đức Giê-su kể cho dân chúng dụ ngôn này : “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.
45 “Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. 46 Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.
47 “Nước Trời lại còn giống như chuyện chiếc lưới thả xuống biển, gom được đủ thứ cá. 48 Khi lưới đầy, người ta kéo lên bãi, rồi ngồi nhặt cá tốt cho vào giỏ, còn cá xấu thì vứt ra ngoài. 49 Đến ngày tận thế, cũng sẽ xảy ra như vậy. Các thiên sứ sẽ xuất hiện và tách biệt kẻ xấu ra khỏi hàng ngũ người công chính, 50 rồi quăng chúng vào lò lửa ; ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng.
51 “Anh em có hiểu tất cả những điều ấy không ?” Họ đáp : “Thưa hiểu.” 52 Người bảo họ : “Bởi vậy, bất cứ kinh sư nào đã được học hỏi về Nước Trời, thì cũng giống như chủ nhà kia lấy ra từ trong kho tàng của mình cả cái mới lẫn cái cũ.”
Đó là lời Chúa.
Hoặc : Bài đọc ngắn : Mt 13,44-46
Người ấy bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
44 Hôm ấy, Đức Giê-su kể cho dân chúng dụ ngôn này : “Nước Trời giống như chuyện kho báu chôn giấu trong ruộng. Có người kia gặp được thì liền chôn giấu lại, rồi vui mừng đi bán tất cả những gì mình có mà mua thửa ruộng ấy.
45 “Nước Trời lại cũng giống như chuyện một thương gia đi tìm ngọc đẹp. 46 Tìm được một viên ngọc quý, ông ta ra đi, bán tất cả những gì mình có mà mua viên ngọc ấy.”
Đó là lời Chúa.
B. CHIA SẺ LỜI CHÚA
Bài đọc 1 : 1 V 3,5.7-12
1. Bài đọc 1 hôm nay kể lại việc vua Sa-lô-môn dâng lời cầu nguyện lên Thiên Chúa khi tế lễ tại Ghíp-ôn. Ông thân thưa cùng Chúa một cách khiêm tốn và đầy lòng tin tưởng : “Lạy Đức Chúa là Thiên Chúa của con, chính Chúa đã đặt tôi tớ Chúa đây lên ngôi kế vị Đa-vít, thân phụ con, mặc dầu con còn trẻ người non dạ, không biết cầm quyền trị nước. Con lại ở giữa dân mà Chúa đã chọn, một dân đông đúc, đông không kể xiết, đông không đếm nổi. Xin ban cho tôi tớ Chúa đây, một tâm hồn biết lắng nghe, để cai trị dân Chúa và phân biệt phải trái.” Chúa hài lòng vì vua Sa-lô-môn đã xin điều đó, Thiên Chúa phán với vua : “Bởi vì ngươi đã xin điều đó, ngươi đã không xin cho được sống lâu, hay được của cải, cũng không xin cho kẻ thù ngươi phải chết, nhưng đã xin cho được tài phân biệt để xét xử, thì này, Ta làm theo như lời ngươi : Ta ban cho ngươi một tâm hồn khôn ngoan minh mẫn, đến nỗi trước ngươi, chẳng một ai sánh bằng, và sau ngươi, chẳng có ai bì kịp.” Và Thiên Chúa không dừng lại ở đó. Chúa phán tiếp : “Cả điều ngươi không xin, Ta cũng sẽ ban cho ngươi : giàu có, vinh quang, đến nỗi suốt đời ngươi, không có ai trong các vua được như ngươi.”
Đây là một bài học quý báu cho tất cả chúng ta. Vua Sa-lô-môn không phải là một vị thánh khi trình diện trước nhan thánh Chúa, ông cũng có nhiều lỗi lầm, nhưng Chúa hài lòng vì lời cầu nguyện rất khiêm tốn và đầy tin tưởng của ông, nên Chúa ban cho ông điều ông xin và ban thêm cả những điều ông không xin nữa. Việc này làm ta nhớ lại câu chuyện người Pha-ri-sêu và người thu thuế lên đền thờ cầu nguyện mà Tin Mừng Lu-ca kể lại cho chúng ta (Lc 18,9-14). Cuối cùng và đặc biệt là nhờ vua Sa-lô-môn mà chúng ta hiểu rằng Thiên Chúa tiếp tục ban ơn và tha thứ cho chúng ta dù quá khứ chúng ta có thế nào đi nữa, nhưng một khi chúng ta thật lòng thống hối ăn năn, thì Chúa sẽ tha thứ hết.
Đáp ca : Tv 118
Thánh vịnh 118 là thánh vịnh dài nhất trong 150 thánh vịnh, với 176 câu, là một bài suy niệm dài về Lời Chúa trong luật Người ban. Chúa nhật hôm nay chúng ta chỉ nghe một số đoạn trích nói về lòng yêu mến luật pháp Chúa của tác giả thánh vịnh.
* Chúng ta cùng đọc thánh vịnh này với Chúa Giê-su : Chúng ta cần lưu ý đến thái độ của Chúa Giê-su trong việc tuân giữ các huấn lệnh của Chúa Cha. Trước hết, đối với Chúa Cha, Chúa Giê-su luôn có thái độ vâng phục trong yêu thương được diễn tả qua thánh vịnh này : “Thầy yêu mến Chúa Cha và làm đúng như Chúa Cha đã truyền cho Thầy” (Ga 14,31). “Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời” (Mt 6,10 ; 26,41). “Lương thực của Thầy là thi hành ý muốn của Đấng đã sai Thầy” (Ga 4,34). Hơn cả những nhà đạo đức học trong lịch sử, Chúa Giê-su đã liên kết “sự vâng phục” với “tình yêu” : “Nếu anh em yêu mến Thầy, anh em tuân giữ các điều răn của Thầy” (Ga 14,15). Khi đọc lại thánh vịnh này, ta đừng quên rằng giới luật duy nhất, thánh ý duy nhất của Thiên Chúa là chúng ta yêu thương nhau : “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi” (Mt 22,36-37). “Thầy ban cho anh em một điều răn mới là anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 13,34).
* Ta cùng đọc thánh vịnh này với con người thời nay : Thánh vịnh 118 là thánh vịnh mà Pascal, một nhà khoa học, một triết gia Công giáo người Pháp rất yêu thích : Lề Luật của Thiên Chúa cũng là luật nội tâm của con người chúng ta. Tình yêu là năng lực thiết yếu, là luật đặc biệt quan trọng như cha Teihard de Chardin, với tư cách là một nhà cổ sinh vật, một triết gia và thần học gia quả quyết : “Tình yêu là năng lực phổ quát nhất, mạnh mẽ và huyền nhiệm nhất trong những năng lực của vũ trụ.”
* Vâng phục Thiên Chúa là tìm được niềm vui, sự thành đạt. Ta hãy nghe những lời của Paul Claudel, một nhà ngoại giao, một văn thi sĩ kiệt xuất của Pháp, một Ki-tô hữu có một đức tin sắt son, đặc biệt yêu mến Đức Trinh Nữ Ma-ri-a, nói như sau : “Con sống trên mặt đất này tựa như một người lạc lối ; xin hãy ban cho những điểm tựa để con tìm lại chính mình. Môi con phải lặp lại những lời từ miệng Ngài, lạy Chúa. Hãy rút khỏi chân con tấm thảm của sự dữ. Xin hãy tạo cho con một định hướng đến điều thiện. Giới luật của Ngài là bàn đạp dưới chân con. Hãy cắt bỏ những gì nơi con không mang lại hoa quả. Có một ngọn đèn trên đường con đi để hướng dẫn con. Tay Ngài nắm lấy tay con.”
Bài đọc 2 : Rm 8,28-30
Trong bài đọc 2 hôm nay, thánh Phao-lô nói về vấn đề “tiền định”, một chủ đề rất khó hiểu đối với tất cả chúng ta, mời anh chị em cùng với tôi, chúng ta tìm hiểu hai chủ đề sau đây : một là “sự tiền định”, hai là “thuyết tiền định”.
Sự tiền định : Sự tiền định là việc Thiên Chúa đã an bài từ muôn thuở, do kế hoạch yêu thương vô cùng của Người. Thiên Chúa đã yêu thương và tuyển chọn con người, nhằm hoà giải con người với Người, và cho làm nghĩa tử trong Đức Ki-tô (x. Ep 1,5). Như vậy, sự tiền định nhấn mạnh đến kế hoạch khôn ngoan và tình yêu vô biên của Thiên Chúa. Người đã tuyển chọn không phải vì con người xứng đáng, nhưng hoàn toàn do tình yêu của Người (x. 1 Ga 4,10). Tuy nhiên, việc tuyển chọn này không mang tính ép buộc, con người vẫn có tự do để đón nhận hay khước từ. Thuật từ “tiền định” chỉ có trong thư của thánh Phao-lô (x. 1 Cr 2,7 ; Rm 8,29), nhưng có những kiểu nói tương đương ở những phần khác của Tân Ước : “Hãy vui mừng vì tên anh em đã được ghi trên trời” (Lc 10,20 ; x. Kh 13,8). Nếu “sự tiền định” là việc Thiên Chúa yêu thương, tuyển chọn, thì con người không có gì phải sợ hãi. Trái lại, con người vui mừng vì được Thiên Chúa ân cần săn sóc ngay từ trước khi sinh ra. Do đó, họ càng phải nỗ lực đáp trả tình thương của Người.
Thuyết tiền định hay thuyết định mệnh là học thuyết cho rằng ý chí và trí tuệ con người hoàn toàn bất lực, không thể điều khiển dòng chảy các biến cố, như thể trọn số phận của mỗi người đã được thiết lập trước hay đã được tiền định. Bắt nguồn từ các tác phẩm của thánh Phao-lô (x. Rm 9–11 ; Ep 1,11) và thánh Augustinô, một số thuyết tiền định Ki-tô giáo cho rằng Thiên Chúa tiền định cứu rỗi một số người bất chấp tội lỗi hay sự kém cõi của họ. Hội Thánh, dựa trên quan điểm quy Ki-tô về tiền định của Tân Ước (x. Ep 1,5 ; Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 257), cho rằng con người được cứu rỗi chính nhờ ân sủng nhưng không của Thiên Chúa. Tuy nhiên, con người không hoàn toàn bất lực, mà có thể cộng tác với ơn đó để tự định đoạt về vận mệnh riêng của mình dưới con mắt của Thiên Chúa (Hiến chế Vui Mừng và Hy Vọng, số 14 ; Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 307).
Bài Tin Mừng : Mt 13,44-52
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giê-su kể cho chúng ta nghe ba dụ ngôn : dụ ngôn kho báu, viên ngọc quý, chiếc lưới. Chuyện kho báu không đặt vấn đề luân lý về hành động của người mua thửa đất. Dụ ngôn chỉ muốn đề cao giá trị của Nước Trời, nên nhấn mạnh đến sự sung sướng của người kia thôi. Theo luật Rô-ma thời đó, thì kẻ gặp được bảo vật chôn giấu như vậy, có quyền chiếm hữu. Còn theo luật Do-thái trong văn mạch của dụ ngôn này, hình như quyền sở hữu bảo vật thuộc về chủ thửa đất. Chuyện thương gia đi tìm ngọc quý cũng mang ý nghĩa tương tự như dụ ngôn trên. Nước Trời cao quý hơn tất cả mọi sự con người có thể có, nên con người phải sẵn sàng hy sinh tất cả, để chiếm được Nước ấy. Có người hiểu thương gia là Chúa Giê-su, và viên ngọc quý là con người : Con Thiên Chúa đã hy sinh tất cả vì loài người chúng ta (x. 2 Cr 8,9 ; Pl 2,6-11). Còn dụ ngôn chiếc lưới có cùng một ý nghĩa như dụ ngôn cỏ lùng, nhưng nhấn mạnh hơn về cuộc phán xét chung : chọn cá tốt và loại cá xấu. Kinh sư là người thừa kế lòng tin trong Cựu Ước. Giờ đây, trong trường học của Đức Ki-tô, người ấy được học hỏi thêm về Nước Trời. Như thế, kinh sư đó được đào tạo về cả Tân Ước lẫn Cựu Ước, nên trở thành môn đệ của Chúa Ki-tô, có đủ điều kiện để huấn luyện kẻ khác.
Chúng ta đã tìm được kho báu là Nước Trời, là Giáo Hội, người Mẹ thiêng liêng của tất cả chúng ta qua bí tích Thánh Tẩy. Chúng ta cùng cầu xin Chúa ban ơn trợ giúp để chúng ta sống trọn vẹn ơn gọi Ki-tô hữu của mình, là gìn giữ kho báu và viên ngọc quý đã tìm được do lòng Chúa xót thương.
Cầu nguyện :
Lạy Chúa Giê-su, con sẵn sàng tuân giữ luật Chúa, vì luật Chúa là ách nhẹ nhàng trên vai con, là mật ong ngọt ngào trong miệng con.
Tự vấn :
Trong đời sống đức tin thường ngày, chúng ta đã tuân giữ luật Chúa, nhất là luật bác ái yêu thương như thế nào ?
C. BÀI ĐỌC THÊM
1. Chỉ có một thực tại đáng kể, chính là Thiên Chúa
(J. Potin, trong “Jésus, l’histoire vraie”, NXB Centurion, 1994, tr. 134).
Bằng hai dụ ngôn nhỏ này, Đức Giê-su gợi ý rằng Nước Trời là giá trị tuyệt đối không thể đem ra so sánh được với cái gì khác. Mọi sự còn lại đều mờ nhạt khi ta nhận thức được Nước Trời là gì và cao quý thế nào. Nhân vật trong dụ ngôn như bị thôi miên, bị choáng ngợp vì sự khám phá của mình, từ nay trở đi chỉ có một cái đó là đáng kể đối với anh mà thôi. Và để cái đáng kể đó trở thành của mình, anh sẵn sàng rũ bỏ mọi sự. Đức Giê-su cho thấy chỉ có một thực tại đáng kể chính là Thiên Chúa, Đấng mà ta phải loại trừ và hy sinh tất cả mọi sự khác ở trần gian này để mà chiếm lấy.
2. “Đức tin, trường học ưu tiên và hấp dẫn”
(F. Deleclos, trong “Prends et mange La Parole”, Centurion – Duculot, 1992, tr. 68-69).
Vì thế phải nhìn Ki-tô giáo trong sự thật sâu xa của nó. Không phải là tôn giáo chủ trương tìm kiếm đau khổ hay cam chịu đau khổ, không phải là tôn giáo sùng bái những hy sinh và từ bỏ chỉ vì phải từ bỏ, hy sinh. Đức tin mới là trường học được ưa chuộng nhất và hấp dẫn, là bước dẫn đến kho báu đích thực làm cho cuộc sống được phong phú. Sứ điệp và giáo huấn của Đức Ki-tô là Tin Mừng chân lý và hạnh phúc.
Đối diện với kho báu, chúng ta bị dồn vào thế phải chọn lựa và chọn lựa ngay không trì hoãn : bán đi để có được, từ bỏ để chiếm hữu, khước từ để được tự do. Chắc chắn là phải khởi sự đi tìm và tìm cho được, bởi lẽ tài sản quý giá vô cùng này, viên ngọc vô giá kia được chôn giấu trong đất mà chúng ta vẫn giẫm lên mỗi ngày. Kho báu và viên ngọc quý ấy hoà trộn vào cái làm nên sinh hoạt đời thường của ta. Bởi vậy ta có thể đến gần nó mà không biết, xéo lên chúng mà lại vô tình. Vì thế ta phải biết chú ý đến “những dấu chỉ của thời đại”, những tiếng gọi bí ẩn vẫn dội lên mỗi ngày và trong mọi trường hợp.
Bị loá mắt nếu không muốn nói là mù quáng bởi ánh sáng của những của cải phù vân giả dối, chúng ta có nguy cơ bỏ qua “chiếc đồng hồ vàng” và lạc đường khi đuổi theo những ảo ảnh.
Bí tích Thánh Thể là phút dừng chân đặc biệt trong cuộc săn đuổi tìm kiếm kho báu. Hãy mượn lời ca của thánh vịnh để hát lên : “Niềm hy vọng của con, chính là Lời Chúa !” Nhờ để tâm lắng nghe Lời khôn ngoan, lòng ta “bừng cháy”. Việc khám phá ra tài sản quý giá không xa. Nhưng liệu ta có đủ tin tưởng và lòng tin để bán đi những gì ta có, hầu mua lấy viên ngọc quý hoặc thửa ruộng có kho báu ấy chăng ?”