CHUYẾN TÔNG DU ĐẾN TÂY BAN NHA CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV (06-12/6/2026)
BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
Lễ trọng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu
Thứ Sáu 12/6/2026, cảng Santa Cruz de Tenerife
Anh chị em thân mến,
Thật là một hồng ân khi chúng ta được quy tụ trong ngày hôm nay, ngày mà Thánh Tâm Chúa Giêsu tỏ lộ cho chúng ta như trái tim của lịch sử nhân loại. Tôi rất vui được cùng anh chị em cử hành Thánh Thể và dâng lời tạ ơn vì biết bao chứng tá đức tin và đức ái mà tôi đã được chứng kiến trong chuyến Tông du này. Chính điều đó làm cho quần đảo này, vốn nổi tiếng bởi vẻ đẹp thiên nhiên và lòng hiếu khách, trở thành nơi Đức Kitô Phục sinh đi bước trước, gặp gỡ và tỏ mình cho chúng ta. Biển cả trải rộng trước mắt gợi lên sự vô biên, bầu trời trên cao cũng nói với chúng ta về điều ấy; thế nhưng còn vô biên hơn nữa là khát vọng sâu thẳm nối kết trái tim Thiên Chúa với biết bao tâm hồn nhân loại, nơi những niềm vui và hy vọng, những ưu sầu và lo lắng của con người đều được vang vọng trong lòng Giáo hội (x. Hiến chế Mục vụ Gaudium et Spes, số 1). Không ai là một hòn đảo tách biệt. Vị trí địa lý của giáo phận này cùng những thách đố mục vụ đang phải đối diện cho thấy chúng ta được sinh ra để gặp gỡ nhau, và không một trở ngại, khoảng cách, hiểm nguy hay đe dọa nào có thể ngăn cản con người lên đường. Dù chúng ta sống cả đời tại một nơi hay chọn lựa – hoặc buộc phải – rời bỏ quê hương mình, không ai có thể vẫn còn giữ nguyên như trước. Đó chính là bí mật của trái tim: lời mời gọi nội tâm hướng đến cuộc xuất hành và gặp gỡ tha nhân.
Tuy nhiên, Thánh Tâm Chúa Giêsu cũng chỉ cho chúng ta cách để không bị lạc lối trong những nỗ lực vô ích. Thánh Gioan viết: “Thiên Chúa đã sai Con Một Ngài đến thế gian để nhờ Người mà chúng ta được sống” (1 Ga 4,9). Chính khi biết trao ban bản thân mà chúng ta thực sự sống. Nếu không, chúng ta chỉ quay cuồng trong khoảng không vô nghĩa. Quả thật, “như Công đồng đã nhắc lại, con người được mời gọi hiệp thông với Thiên Chúa và ‘chỉ có thể khám phá trọn vẹn chính mình cách đích thực trong sự chân thành tự hiến’. Thật vậy, ơn gọi sâu xa nhất của con người là bước vào động lực tình yêu của Ba Ngôi, một tình yêu được đón nhận và trao ban (Thông điệp Magnifica Humanitas, số 48). Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng nhận định rằng: “Ngày nay, nhiều người cảm thấy một sự mất quân bình sâu sắc khiến họ bị cuốn vào nhịp sống hối hả, luôn bận rộn và vội vã, đến mức chà đạp lên mọi sự chung quanh mình. Điều đó cũng ảnh hưởng đến cách họ đối xử với môi trường” (Thông điệp Laudato Si’, số 225). Những lời ấy cũng chất vấn đảo Tenerife trong chính ơn gọi hiếu khách của mình, khi hướng đến cả tâm hồnnhững người chọn nơi đây để nghỉ dưỡng lẫn tâm hồn những người dân đang sinh sống và làm việc trên đảo, những người đang đón tiếp du khách đến từ nhiều quốc gia khắp nơi trên thế giới. Trái tim con người đang tìm kiếm điều gì? Làm sao chúng ta có thể đáp lại cơn khát ấy một cách chân thành và đích thực? Đặc biệt đối với những ai sống theo Tin mừng, điều quan trọng là không được giản lược mọi sự thành chuyện mua bán và lợi nhuận. “Những người biết tận hưởng nhiều hơn và sống tốt đẹp hơn trong từng khoảnh khắc là những người từ bỏ thói quen chạy hết nơi này đến nơi khác, luôn tìm kiếm điều mình chưa có. Họ học biết trân trọng từng con người và từng sự vật, biết gắn bó với những điều đơn sơ nhất và vui hưởng chúng. Nhờ đó, họ có thể giải thoát mình khỏi những nhu cầu chưa được thoả mãn, giảm bớt sự ám ảnh và mệt mỏi” (Thông điệp Laudato Si’, số 223). Anh chị em thân mến, hãy hiểu và sống ơn gọi hiếu khách của mình theo tinh thần ấy.
Bài Tin mừng hôm nay như làm nổi bật cách triệt để lời mời gọi ấy khi nhắc cho chúng ta về sự phong phú nơi người nghèo, một nghịch lý dẫn đưa thẳng đến cuộc đời Chúa Giêsu, đến chân lý của Người và đến con đường Người vẫn tiếp tục mời gọi chúng ta bước theo. Trong đoạn Tin mừng chúng ta vừa nghe, Chúa Giêsu chúc tụng Chúa Cha vì Ngài đã mặc khải chính mình cho những kẻ bé mọn – cho những người thấp kém nhất giữa chúng ta, cho những người mà suy nghĩ và tiếng nói của họ thường không được lắng nghe. Thiên Chúa đã làm cho họ trở nên sung túc bằng những điều được giấu kín đối với những ai được người đời khen ngợi và xem là thành công. Trong Tông huấn Dilexi Te, tôi đã muốn nhấn mạnh đến vị trí ưu tiên của người nghèo trong mạc khải của Thiên Chúa cũng như trong sứ mệnh của Giáo hội.
Mầu nhiệm này vang vọng cách đặc biệt trên quần đảo này, nơi nằm giữa những tuyến đường di dân và trở thành điểm đón nhận đầu tiên cho biết bao anh chị em đang phải đối mặt với những hiểm nguy và bạo lực không sao diễn tả hết trên hành trình của họ. Đối mặt với những kẻ trục lợi trên nỗi tuyệt vọng của tha nhân, người Kitô hữu chúng ta không chỉ được mời gọi phản chiếu dung mạo của Chúa, Đấng phán rằng: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng Tôi, Tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,28). Ân sủng lớn lao nhất là để cho chính những người mà chúng ta đang trợ giúp loan báo Tin Mừng cho chúng ta, và nhận ra sự khôn ngoan nhiệm mầu của Thiên Chúa được ghi khắc nơi thân phận của họ. “Lớn lên trong những hoàn cảnh bấp bênh, học cách tồn tại giữa những điều kiện khắc nghiệt nhất, tín thác vào Thiên Chúa ngay cả khi không được ai coi trọng, nâng đỡ nhau trong những thời khắc tăm tối nhất, người nghèo đã học được nhiều điều quý giá mà họ âm thầm cất giữ trong lòng mình. Những ai chưa từng trải qua hoàn cảnh ấy nhất định sẽ có rất nhiều điều để học hỏi từ nguồn khôn ngoan phát xuất từ kinh nghiệm của người nghèo. Chỉ khi đối chiếu các lời than phiền của mình với những đau khổ và thiếu thốn của họ, chúng ta mới cảm nhận được một lời chất vấn giúp mình sống đơn sơ hơn” (Tông huấn Dilexi Te, số 102). Chúa là Đấng sửa dạy và uốn nắn những ai Người yêu thương (x. Kh 3,19), và Người muốn cuộc sống chúng ta trở nên đơn sơ và tràn đầy niềm vui.
Anh chị em thân mến, xin cảm ơn anh chị em vì chính con người của anh chị em và vì tất cả những gì anh chị em đang thực hiện, cảm ơn vì đã làm cho hòn đảo này trở thành nơi gặp gỡ Trái Tim Chúa Kitô qua những khuôn mặt thân thiện, hiếu khách và những cộng đoàn huynh đệ. “Chúng ta đã nhận biết và tin vào tình yêu Thiên Chúa dành cho chúng ta” (1 Ga 4,16). Xin cho lời tuyên xưng đức tin được truyền lại trong Thư thứ nhất của Thánh Gioan luôn toả sáng nơi anh chị em và trở thành nguồn cảm hứng cho đời sống cầu nguyện cũng như hoạt động tông đồ của anh chị em. Hãy quan tâm đến các thiếu niên và người trẻ, đến người giàu cũng như người nghèo, đến cư dân địa phương cũng như khách thập phương: tất cả đều cần được nhìn bằng ánh mắt vượt lên trên những gì bề ngoài để nhận ra chiều sâu của những tâm hồn đang thao thức, những tâm hồn mà nhiều khi, dù chưa ý thức, vẫn đang hướng về Nước Thiên Chúa và sự công chính của Người. Ước gì nơi anh chị em luôn tỏ lộ chân lý: “Thiên Chúa là tình yêu; ai ở lại trong tình yêu thì ở lại trong Thiên Chúa và Thiên Chúa ở lại trong người ấy” (1 Ga 4,16).
Đó là trung tâm của Tin mừng, là Trái Tim Chúa Kitô. Ai đắm mình trong tình yêu ấy sẽ không còn sống cho chính mình nữa. Hãy mở rộng biển cả tình yêu ấy cho mọi người! Đó là ước nguyện và cũng là lời cầu nguyện của tôi dành cho anh chị em và cho tất cả những ai sẽ gặp gỡ anh chị em.
HUẤN TỪ CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Đức Giám mục Giáo phận, toàn thể dân Chúa tại Tenerife, các vị mục tử, cũng như các nhà chức trách dân sự.
Anh chị em thân mến, Thánh lễ này đánh dấu chặng cuối cùng chuyến Tông du của tôi tại Tây Ban Nha. Tôi dâng lời tạ ơn Thiên Chúa và cảm ơn tất cả những ai đã đón tiếp tôi cũng như đã cộng tác bằng nhiều cách khác nhau để chuẩn bị và tổ chức các sự kiện tại Madrid, Barcelona, Montserrat và nơi đây, tại quần đảo Canary.
Tôi trở về Rôma với tâm hồn sâu lắng trước tình cảm nồng hậu mà tôi đã nhận được, đồng thời được nâng đỡ bởi những chứng tá đức tin và tình yêu dành cho Hội thánh, vốn là dấu chỉ của tinh thần Công giáo sâu đậm nơi đất nước Tây Ban Nha.
Từ hải cảng mang tên Thánh Giá này, tâm trí tôi hướng về toàn thế giới cùng những vết thương đang làm cho biết bao dân tộc phải đau khổ.
Với tất cả mọi người, tôi muốn gửi gắm khẩu hiệu của chuyến tông du này: “Hãy ngước mắt nhìn lên!” Vâng, chúng ta hãy hướng nhìn lên Chúa Kitô chịu đóng đinh; Thánh Tâm Người là nguồn mạch lòng thương xót, nguồn mạch duy nhất có thể cứu độ nhân loại đang cần đến ơn tha thứ và hòa giải để đạt tới nền hòa bình đích thực và bền vững. Chúng ta cũng hãy ngước nhìn lên như Đức Maria, Mẹ của những người đau khổ. Được Mẹ dẫn dắt, chúng ta hãy tiếp tục hành trình của mình với niềm hy vọng.
Anh chị em thân mến, Tôi chân thành cảm ơn anh chị em! Chúng ta hãy luôn hiệp nhất với nhau trong lời cầu nguyện và trong sự hiệp thông với Đức Kitô và Hội thánh thánh thiện của Người.
Chuyển ngữ từ: vatican.va