ĐỨC GIÁO HOÀNG GIOAN PHAOLÔ II
Giáo xứ Santa Maria tại Aquiro
Chúa nhật, ngày 01/4/2007
1) “Anh em là muối cho đời… Anh em là ánh sáng cho trần gian” (Mt 5,13–14).
Khi lắng nghe những lời của Đức Kitô nói với các môn đệ và hôm nay được nói với chính chúng ta, lòng chúng ta chợt trỗi lên một nỗi kính sợ thánh thiêng. Chúng ta muốn lập tức thưa với Thầy rằng: chính Thầy mới là ánh sáng của trần gian. Chính Thầy đã trở nên muối ướp cho đời, Đấng gìn giữ và canh tân mọi sự.
Chính là Thầy! Không phải chúng con.
Và phụng vụ hôm nay dường như cũng nói lên điều ấy, khi trước bài Tin mừng nhắc lại lời Đức Kitô: “Ta là ánh sáng trần gian… ai theo Ta sẽ có ánh sáng đem lại sự sống” (Ga 8,12); và khi Thánh vịnh Đáp ca công bố: “Giữa tối tăm bừng lên một ánh sáng chiếu rọi kẻ ngay lành: đó là người từ bi, nhân hậu và công chính” (Tv 112,4). Chúng ta hiểu những lời này như là những lời tiên báo về chính Đức Kitô.
2) “Thầy – chúng ta”… “Thầy và chúng ta”…
Tuy nhiên, Lời Chúa trong phụng vụ hôm nay không dừng lại ở sự đối lập ấy. Trái lại, Đức Kitô xóa bỏ nó, bởi Người không chỉ nói về chính mình: “Ta là ánh sáng trần gian”, mà còn nói về các môn đệ, nói với các môn đệ, nói về chúng ta và nói với chúng ta: “Anh em là ánh sáng cho trần gian”. Chính anh em là ánh sáng thật. Vâng, anh em là ánh sáng, bởi vì anh em theo Thầy, bởi vì anh em đón nhận ánh sáng vốn ở nơi Thầy.
Thầy không đến trần gian chỉ để “là” ánh sáng, nhưng để “ban” ánh sáng, để chuyển trao ánh sáng ấy vào trí khôn và con tim con người, để thắp sáng nó nơi tận sâu thẳm nội tâm con người.
Thánh Phaolô đã ý thức trọn vẹn về chân lý này, khi ngài viết cho tín hữu Côrintô về chính mình, về sự yếu đuối và nỗi run sợ luôn đeo bám ngài mỗi khi phải làm chứng cho Đức Kitô trước mặt người đời. Vì thế, ngài tuyên bố: “Vì hồi còn ở giữa anh em, tôi đã không muốn biết đến chuyện gì khác ngoài Đức Giêsu Kitô, mà là Đức Kitô chịu đóng đinh vào thập giá... Có vậy, đức tin của anh em mới không dựa và lẽ khôn ngoan người phàm, nhưng dựa vào quyền năng Thiên Chúa” (1 Cr 2,2.5).
3) Vị Tông đồ ấy là mẫu gương cho chúng ta về cách kín múc ánh sáng vốn ở nơi Đức Kitô – ánh sáng cũng chính là Đức Kitô – và về cách chuyển trao ánh sáng ấy cho người khác, về cách thông truyền ánh sáng ấy.
Quả thật, đây chính là điều mà Đức Kitô muốn nơi chúng ta khi Người nói: “Anh em là ánh sáng cho trần gian”. Và Người còn nói thêm: “Không thể che giấu một thành phố xây trên núi; cũng không ai thắp đèn rồi để dưới cái thùng, nhưng đặt trên đế, để soi sáng cho mọi người trong nhà” (Mt 5,14–15).
Vì thế, đó là bổn phận của chúng ta. Chúng ta có trách nhiệm đối với hồng ân đã lãnh nhận: trách nhiệm đối với ánh sáng đã được trao phó cho chúng ta. Chúng ta không thể chỉ chiếm hữu ánh sáng ấy cho riêng mình. Chúng ta không thể cất giấu nó trong bốn bức tường của cái “tôi” cá nhân. Chúng ta còn phải thông truyền ánh sáng ấy cho người khác. Chúng ta phải “trao ban” ánh sáng ấy. Chúng ta phải chiếu tỏa ánh sáng ấy “trước mặt người đời” (Mt 5,16).
4) Ngôn sứ Isaia cũng giải thích thế nào là “chiếu tỏa”: đó là khi ánh sáng ở nơi một người – “ánh sáng của ngươi” – bừng lên như rạng đông (x. Is 58,8). Điều này diễn ra nhờ các việc lành, qua đó, lòng nhân hậu của Chúa thấm nhập vào người tín hữu và phản chiếu ra bên ngoài.
Trong bài đọc thứ nhất, vị ngôn sứ mạc khải điều Thiên Chúa đòi hỏi để việc thờ phượng Người không chỉ mang tính hình thức, nhưng còn phải từ tấm lòng và sự chân thành: lòng đạo đức đích thực thì dẫn đến việc thực hành, qua các việc bác ái, điều mà đức tin tuyên xưng. Như thế, Thánh kinh cho thấy đâu là thái độ nền tảng của người công chính đối với Thiên Chúa, Đấng ban cho họ ơn lành dồi dào về ánh sáng và vinh quang.
Với một phần thưởng vượt quá công trạng, người tín hữu đích thực chiếu sáng trước mặt người đời nhờ đời sống viên mãn, nhờ sự ngay thẳng trong ý hướng, nhờ lòng nhẫn nại và sự chăm sóc ân cần.
5) Chúa Giêsu nhấn mạnh cùng một giáo huấn khi nói: “Ánh sáng của anh em phải chiếu giãi trước mặt người đời, để họ thấy những việc lành anh em làm mà tôn vinh Cha của anh em, Đấng ngự trên trời” (Mt 5,16). Như thế, ánh sáng hiện diện trong con người nhờ Đức Kitô, nhờ Tin mừng và ân sủng của Người, được biểu lộ qua chứng tá của các việc lành.
Niềm tin của chúng ta đòi hỏi những việc làm phát sinh từ đức tin; và ánh sáng của đức tin ấy có thể lu mờ nếu không được nuôi dưỡng bằng tình yêu.
Và đồng thời, đây cũng là chứng tích dâng lên Thiên Chúa: mọi điều thiện hảo nảy sinh trên mảnh đất của các việc lành vừa làm phong phú thế giới, vừa tôn vinh Thiên Chúa.
6) Như thế, hình ảnh “ánh sáng” gặp gỡ hình ảnh “muối”.
Là môn đệ Đức Kitô, chúng ta phải trở nên muối ướp cho đời. Muối gìn giữ thực phẩm khỏi bị hư hoại. Các Kitô hữu được mời gọi bảo toàn cho thế giới này những giá trị mang lại sức khỏe và sự tươi mới cho tâm hồn, cho lương tâm và cho các nỗ lực của con người – những giá trị làm cho đời sống con người thực sự đáng sống và xứng đáng với phẩm giá con người.
Do đó, “là ánh sáng” đồng thời có nghĩa là “là muối ướp cho trần gian”, và là muối thì “có nghĩa là ánh sáng”. Không thể tách rời hai khía cạnh này của đời sống Kitô hữu, hai nhiệm vụ này, hai chiều kích của sứ mạng mà chúng ta lãnh nhận nhờ việc tham dự vào mầu nhiệm Đức Kitô: mầu nhiệm thập giá và phục sinh của Người.
Vì thế, Giáo hội – cả trong sứ vụ huấn quyền lẫn mục vụ – ý thức trách nhiệm đặc biệt của mình đối với các vấn đề đức tin và luân lý. Giáo hội gìn giữ cả hai cách chặt chẽ. Chúng cùng cấu thành di sản của ơn cứu độ chúng ta. Chúng là phần tham dự của chúng ta vào sự khôn ngoan và quyền năng nơi Đức Kitô.
7) Nhờ sự hiệp thông ấy, trí khôn trở nên sắc bén và khôn ngoan, có khả năng nhận ra nơi Đức Kitô câu trả lời kỳ diệu và chưa từng được nghe biết đến – nhưng luôn được con người khắc khoải mong chờ – cho khát vọng sâu thẳm của mình. Nhờ sự tham dự mật thiết ấy, ý chí trở nên có thể đồng điệu với thánh ý nhân từ của Chúa Cha.
Chính trong ánh sáng ấy, hôm nay Thiên Chúa đã ban cho tôi và cho anh chị em, những người tôi rất quý mến, niềm vui được quy tụ trong thánh đường này để cử hành những kỳ công của tình yêu Ngài, đồng thời tưởng nhớ cách đặc biệt gương sáng và dung mạo của Thánh Giêrônimô Emiliani nhân kỷ niệm 450 năm ngày qua đời, vị thánh đã trở nên người lữ hành trong chính tình yêu ấy.
Ngài đã đi qua nhiều vùng của Veneto và Lombardy để thiết lập và tổ chức các cơ sở dành cho trẻ mồ côi và những người túng thiếu khác. Ngài đã được đánh động cách sâu sắc bởi sự ân cần đầy xót thương của Đức Trinh Nữ rất thánh, và biểu lộ sự biến đổi nội tâm của mình qua việc hiến dâng sâu xa cho Thiên Chúa và một tình yêu chân thành đến mức ở khắp nơi, ngài được gọi là tông đồ của đức ái.
Ngài cũng không ngần ngại chăm sóc các bệnh nhân mắc dịch hạch, luôn ý thức rằng chỉ khi phản chiếu vinh quang của Thiên Chúa, mọi hành động được thực hiện trước mặt người đời mới thực sự sinh ích cho việc khai sáng thiêng liêng của họ. Để trợ giúp người nghèo với tinh thần ấy, thánh Giêrônimô Emiliani đã thành lập “Hội những tôi tớ của người nghèo”, sau này được Đức Giáo hoàng Piô V nâng lên thành hội dòng.
Trung thành với đặc sủng của Đấng Sáng lập, các tu sĩ giáo sĩ Dòng Somasca thi hành sứ vụ của mình tại giáo xứ này cũng như trong những lãnh vực tông đồ khác, với xác tín rằng Thiên Chúa đã gắn bó vận mệnh của nhân loại với chính mình nơi Đức Kitô theo cách thế: không thể vươn tới Thiên Chúa mà lại không đồng thời đi về phía con người, quan tâm đến thiện ích và phẩm giá của họ, những điều không bao giờ được phép coi nhẹ.
8)Trong nhà cầu nguyện này, cùng với Đức Hồng y Giám quản và Đức cha Phụ tá Filippo Giannini, tôi thân ái chào thăm Đức Hồng y Antonio Innocenti, vị hiệu tòa của thánh đường này; Đức cha Ettore Cunial, các vị đại diện chính quyền dân sự đang hiện diện nơi đây, các vị phụ trách các chủng viện khác nhau, cùng các bề trên của nhiều hội dòng đang cư ngụ và hoạt động trong địa hạt giáo xứ.
Tôi đặc biệt gửi lời chào đến cha sở, cha Giovanni Incitti, CRS, và cha phó. Anh em đã cho tôi biết cách anh em, cùng với hội đồng mục vụ, dẫn dắt các tín hữu đến niềm an ủi của việc lãnh nhận nước thanh tẩy giải thoát khỏi tội nguyên tổ; lãnh nhận bánh hằng sống làm cho họ được nên một với Đấng Cứu Chuộc; lãnh nhận dầu thánh làm phát sinh những Kitô hữu mạnh mẽ; và bí tích xức dầu đem lại niềm nâng đỡ cho các bệnh nhân.
Trong ngôi nhà chúc phúc này, bí tích thánh hóa tình yêu nhân loại được cử hành cách xứng hợp, và người tội lỗi sám hối được giải thoát khỏi lỗi lầm của mình.
Tôi cũng dành một lời chào đặc biệt cho cộng đoàn giới trẻ, những người tiếp nối truyền thống giáo dục đã đào luyện Eugenio Pacelli – Đức Giáo hoàng Piô XII. Với tất cả mọi người, tôi gửi lời khích lệ hãy kiên trì giữ lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria, Đấng được long trọng kêu cầu tại đây, nhất là trong ngày kính nhớ Đức Mẹ hiện ra tại Lộ Đức.
Hãy như Đức Maria: sốt sắng trước sự hiện diện của Đức Kitô, để được vui hưởng sự hiện diện ấy và trung tín bước đi trên con đường thánh thiện. Sự thánh thiện ấy chính là hiệp nhất với Thiên Chúa và là sự phong phú của các việc lành, qua đó chân lý, niềm vui và sự viên mãn của con người chúng ta được biểu lộ. Đón nhận Thiên Chúa vào đời mình là khẳng định giá trị của con người, mọi nơi và mọi lúc.
9) Anh chị em thân mến!
Tôi rất vui khi thấy, ngay tại trung tâm Rôma, giáo xứ của anh chị em được thành lập và dâng kính Đức Trinh Nữ: Đức Maria tại Aquiro.
Tôi cũng hân hoan vì được thực hiện chuyến viếng thăm này vào Chúa nhật hôm nay, khi anh chị em, để tỏ lòng tri ân đối với các tu sĩ đang đảm trách việc mục vụ tại giáo xứ, tưởng nhớ thánh Giêrônimô Emiliani. Chúng ta đã cùng nhau suy niệm chân lý về “ánh sáng trần gian” và “muối ướp cho đời”.
Nhờ sự chuyển cầu của Đức Maria, xin cho anh chị em luôn có Đức Kitô, trong mọi thời và ngày càng sâu đậm hơn, là “ánh sáng” làm phát sinh trong toàn thể cộng đoàn chứng tá của đức tin và các việc lành.
Ước gì “ánh sáng của anh chị em chiếu giãi trước mặt người đời, để họ thấy những việc lành anh chị em làm”, và nhờ những việc ấy, mọi người tôn vinh Chúa Cha.
Điều đó cần thiết biết bao cho thế giới hôm nay! Cần thiết biết bao cho Rôma vào cuối thiên niên kỷ thứ hai của di sản tông truyền về đức tin và luân lý Kitô giáo!
Lm. Titô Trần Nguyên Lãm
Chuyển ngữ từ: vatican.va
