Đây là một trong những cuộc gặp quan trọng của ngày thứ ba trong chuyến viếng thăm, diễn ra tại trung tâm hành hương nổi tiếng của nước Pháp, nơi các giám mục Pháp vẫn thường quy tụ hai lần mỗi năm cho Đại hội toàn thể.
Đức Thánh Cha được Đức Hồng y Jean-Marc Aveline, Tổng Giám mục Marseille, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, đón tiếp. Trong lời chào mừng, Đức Hồng y Aveline nói rằng các giám mục Pháp cảm nhận đây là một ân sủng khi được quy tụ trong sự bình an của “thành phố Đức Mẹ”, gần Hang đá Massabielle, nơi Đức Trinh Nữ Maria đã hiện ra mười tám lần với thánh nữ Bernadette và trao cho chị một sứ điệp dành cho toàn thế giới.
Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp cũng trình bày với Đức Thánh Cha những thách đố của Giáo hội tại Pháp: sự cấp thiết của bác ái và liên đới với người nghèo; việc truyền đạt đức tin trong một xã hội tục hóa sâu rộng; tương quan giữa tôn giáo và chính trị trong bối cảnh nguyên tắc thế tục có nguy cơ bị ý thức hệ hóa; các quan hệ đại kết và liên tôn; những vấn đề luân lý, nhất là việc tôn trọng sự sống và phẩm giá con người; việc đón tiếp và đồng hành với người di dân; nâng đỡ gia đình; giáo dục Công giáo; ơn gọi linh mục và đời sống tu trì; cũng như những khó khăn cụ thể của một số giáo phận khi nguồn lực suy giảm và phải tìm ra những con đường mới cho sứ mạng.
Trong diễn văn với các giám mục, Đức Thánh Cha bày tỏ niềm vui được gặp các ngài tại “nơi được trời cao chúc phúc”, gần Hang đá nơi Đức Maria đã hiện ra với thánh Bernadette. Ngài nhận định rằng việc các giám mục Pháp thường xuyên quy tụ tại Lộ Đức cho thấy ý muốn đặt Giáo hội tại Pháp dưới sự che chở của Mẹ Thiên Chúa, Đức Trinh Nữ Vô Nhiễm, để được Mẹ dẫn đi theo thánh ý Chúa cách chắc chắn hơn. Đức Thánh Cha nói: “Không có phương thế nào tốt hơn để đến với Chúa Giêsu cho bằng đi qua Đức Maria. Nơi Mẹ, mọi sự đều dẫn đưa chúng ta đến với Con của Mẹ.”
Nhắc lại di sản đức tin của nước Pháp, Đức Thánh Cha nói rằng lòng sùng kính Mẹ Thiên Chúa đã bén rễ sâu xa đến mức Pháp sớm được gọi là “Vương quốc của Đức Maria”. Ngài cũng nhắc đến việc nước Pháp được long trọng dâng hiến cho Đức Maria ngày 10/2/1638, và Đức Piô XI đã tuyên bố Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời là Bổn mạng của nước Pháp. Theo Đức Thánh Cha, hành trình tín thác và trìu mến với Đức Maria, được ghi dấu bằng nhiều đền thánh, cuộc hành hương và lời khẩn cầu được nhận lời, vẫn tiếp tục giữa bao thử thách và làm chứng cho đức tin sống động của Dân Chúa tại Pháp.
Trước những thách đố lớn lao của thời đại, Đức Thánh Cha mời gọi các giám mục “can đảm, táo bạo và sáng tạo trong sứ mạng”. Ngài khích lệ các mục tử đừng để mình nản lòng vì những sai lầm, bất nhất hay sa ngã đã ghi dấu lịch sử của dân đang lữ hành. Trái lại, các ngài cần có can đảm nhận ra lỗi lầm trong tình yêu đối với sự thật, và quyết tâm băng bó các vết thương bằng đức ái của Vị Mục Tử Nhân Lành, Đấng biết từng con chiên và gọi tên từng người. Đức Thánh Cha nhấn mạnh: “Hãy đứng lên với niềm hy vọng, và đừng mệt mỏi loan báo Tin Mừng!”
Đức Thánh Cha cũng nói đến vị trí của Giáo hội trong đời sống xã hội Pháp. Theo ngài, lịch sử Giáo hội tại Pháp rất phong phú, đẹp đẽ và sinh nhiều hoa trái. Giáo hội đã góp phần vào tiến trình hình thành quốc gia, và đến nay vẫn là thành phần quan trọng trong văn hóa, căn tính và ơn gọi của nước Pháp đối với thế giới. Vì thế, lời nói của Giáo hội có chỗ đứng trong cuộc tranh luận công cộng tại Pháp và mang một thẩm quyền ngôn sứ. “Dù không phải lúc nào cũng được lắng nghe, lời ấy vẫn được chờ đợi. Dù không phải lúc nào cũng được đi theo, nhất là trong những vấn đề thiết yếu liên quan đến nền tảng của nền văn minh, lời ấy vẫn cần thiết.”
Trong bối cảnh đặc thù của nguyên tắc thế tục tại Pháp, Đức Thánh Cha mời gọi các giám mục tỉnh thức để bảo vệ tự do và quyền của Giáo hội trong việc loan báo Tin Mừng, giáo dục con người về tự do đích thực và thực hành phụng tự công khai, để bác ái có thể được thực thi cách hữu hình nhân danh Chúa Giêsu Kitô. Ngài cũng nhắc lại lời Đức cố Giáo hoàng Phanxicô gửi nhân dịp mở cửa lại Nhà thờ Đức Bà Paris, mời gọi các tín hữu “tái nhận lấy gia sản đức tin của mình”. Theo Đức Thánh Cha Lêô XIV, việc khích lệ các tín hữu đã chịu phép rửa tái khám phá gia sản đức tin là một phần trong sứ mạng mục tử nhằm canh tân Giáo hội tại Pháp.
Đức Thánh Cha đặc biệt nhắc đến người trẻ. Ngài nói người trẻ mang trong mình những khát vọng lớn lao, lo lắng trước thế giới được trao lại cho họ, nhưng cũng sẵn sàng dấn thân can đảm và quảng đại cho những gì là đẹp, thật và tốt. Ngài mời gọi các giám mục chỉ cho giới trẻ con đường Tin Mừng, con đường duy nhất chắc chắn, dù đòi hỏi, và đã sinh nhiều hoa trái trên đất Pháp. Ngài cũng nhắc đến dấu chỉ đáng khích lệ là số người dự tòng, phần lớn là người trẻ trưởng thành, đang gia tăng. Theo ngài, đây là ân sủng và niềm vui cho toàn thể Dân Chúa, cần được đồng hành bằng việc đón tiếp trong các cộng đoàn sống động, thực hành bác ái và liên đới, cùng với một nền giáo huấn giáo lý vững chắc, bén rễ trong Lời Chúa.
Đức Thánh Cha nói rằng để thực hiện cuộc canh tân niềm hy vọng và một đà truyền giáo mới tại Pháp, chỉ có một “lộ trình” duy nhất và luôn luôn như thế: “làm cho Chúa Giêsu Kitô được nhận biết và yêu mến, cách đích thực, với lòng say mê, hết lần này đến lần khác”.
Một thách đố lớn khác được Đức Thánh Cha đề cập là giáo dục, đặc biệt là giáo dục Công giáo. Ngài nhìn nhận việc các trường Công giáo rộng mở đón nhận cả những người không chia sẻ cùng đức tin là điều đáng quý và tôn trọng tự do lương tâm. Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng giáo dục Công giáo không thể từ bỏ dự án giáo dục của mình, một dự án đặt Chúa Kitô làm trung tâm và hướng đến sự phát triển toàn diện của con người trong các chiều kích thiêng liêng, văn hóa, trí tuệ, luân lý và xã hội. Vì thế, không ai nên ngạc nhiên khi trong các cơ sở Công giáo có những cơ hội để gặp gỡ Chúa Giêsu Kitô và lắng nghe Lời Người. Và càng không thể chấp nhận việc một học sinh bị gạt ra bên lề chỉ vì em tin vào Chúa Giêsu.
Về vấn đề lạm dụng, Đức Thánh Cha ghi nhận trong những năm qua các giám mục Pháp đã quyết tâm đối diện với tai họa đau thương là các vụ lạm dụng trẻ vị thành niên do một số thành viên hàng giáo sĩ gây ra. Ngài cảm ơn các ngài vì những bước can đảm đã thực hiện qua việc lắng nghe, tìm kiếm sự thật, công lý, tha thứ, đền bù và dấn thân xây dựng một nền văn hóa phòng ngừa và bảo vệ. Ngài mời gọi tiếp tục con đường đã khởi sự, với sự cảnh giác cao nhất.
Đồng thời, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng hàng giáo sĩ cũng cần được nâng đỡ và khích lệ. Để các ơn gọi linh mục được nảy sinh, người linh mục cần được mong chờ, đón nhận, yêu thương, và căn tính của ngài, được đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô, phải được hiểu rõ trong Dân Chúa, vì niềm vui Tin Mừng và phục vụ sứ mạng của Giáo hội.
Đức Thánh Cha cũng bày tỏ nỗi đau trước sự suy giảm ơn gọi đời sống thánh hiến, đặc biệt trong đời sống chiêm niệm, khi một số cộng đoàn đan tu cổ kính và từng có ảnh hưởng lớn trong lịch sử phải đóng cửa hoặc sắp đóng cửa. Ngài nói rằng việc dấn thân theo Chúa Giêsu trên con đường hẹp đòi hỏi, ngoài ơn Chúa, lòng quảng đại đặc biệt, đức tin được bén rễ sâu, đời sống nội tâm vững chắc và sự gần gũi đặc biệt với Người.
Từ đó, Đức Thánh Cha hướng về gia đình Kitô hữu. Theo ngài, chính trong gia đình, con người học đời sống chung, sự tôn trọng người khác, đón nhận sự khác biệt, nâng đỡ nhau, quảng đại, hiến thân nhưng không và tinh thần hy sinh. Ngài nói có lẽ đây là thách đố lớn cần đối diện: “Ước gì Chúa Giêsu sống trọn vẹn trong các gia đình Công giáo Pháp và chiếu sáng họ bằng sự hiện diện của Người.”
Cuối cùng, Đức Thánh Cha nhắc đến thách đố hiệp nhất. Ngài nói Giáo hội tại Pháp là một đoàn chiên bé nhỏ, cần quy tụ mọi sức lực cho sứ mạng. Những chia rẽ ý thức hệ sẽ làm cho chứng tá của Giáo hội trở nên vô hiệu. Hiệp nhất, theo Đức Thánh Cha, không phải là sự đồng dạng phẳng lặng, nhưng là sự quy tụ của mọi cảm thức Công giáo đích thực trong cùng một tuyên xưng đức tin, trong sự vâng phục các mục tử hợp pháp, đặc biệt là Đấng kế vị thánh Phêrô, “nguyên lý và nền tảng hữu hình, trường tồn của sự hiệp nhất đức tin và hiệp thông”.
Kết thúc diễn văn, Đức Thánh Cha nói: “Giáo hội tại Pháp rất quý giá trong trái tim Giáo hoàng.” Ngài bày tỏ niềm hăng say và hy vọng đối với Dân Chúa tại Pháp, một cộng đoàn phong phú với các cộng đoàn sống động, huynh đệ, rộng mở với thế giới, với một thế hệ trẻ nhiệt thành và dấn thân trong nhiều sáng kiến. Đức Thánh Cha tin tưởng Giáo hội tại Pháp, được nâng đỡ bởi một di sản vừa là sức mạnh vừa là trách nhiệm, sẽ tiếp tục sứ mạng loan báo và làm cho Chúa Giêsu Kitô được yêu mến, “để thế giới được sống”.
Sau cuộc gặp, Đức Thánh Cha tiếp tục chương trình tại Lộ Đức, di chuyển đến khu đồng cỏ của Đền thánh, đi papamobile chào các tín hữu, trước khi cử hành Thánh lễ lúc 11 giờ.
Nguồn: vaticannews.va
