Sau khi thăm trung tâm đồng hành và hội nhập xã hội Maison Bakhita, Đức Thánh Cha di chuyển hơn 12 km đến Học viện Công giáo Paris (Institut Catholique de Paris – ICP). Được thành lập năm 1875, Học viện kế thừa truyền thống các học viện nhân văn, hiện quy tụ 6 khoa, 6 viện chuyên ngành và một đơn vị nghiên cứu về Tôn giáo, Văn hóa và Xã hội, với ba cơ sở tại Paris, Reims và Rouen. Dưới quyền Tòa Thánh, Học viện đón hơn 11.000 sinh viên mỗi năm, trong đó 25% là sinh viên quốc tế, đồng thời duy trì quan hệ với hơn 200 đối tác trên năm châu. Viện trưởng hiện nay là cha Emmanuel Petit.
Tại thính phòng Georges Bernanos, Đức Thánh Cha gặp các thành viên Hội đồng Hiệp hành Giáo tỉnh Paris, cùng các dự tòng và tân tòng. Sau lời chào mừng của Đức Tổng Giám mục Laurent Ulrich, Tổng Giám mục Paris, đại diện Hội đồng đã trao cho Đức Thánh Cha “Tài liệu Làm việc” của Hội đồng Giáo tỉnh Paris.
Các chứng từ
Trong phần chia sẻ chứng từ, Jaoide, một dự tòng, kể lại hành trình tìm đến Bí tích Rửa tội, bắt đầu từ những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống, chân lý và sự hiện hữu của Thiên Chúa. Khi đọc Tân Ước, anh đặc biệt được đánh động bởi Đức Giêsu và xác tín rằng “chân lý ở nơi Người”. Sau một thời gian bỏ dở hành trình và trở lại những thói quen cũ, anh quyết định tiếp tục con đường dự tòng. Nhờ tham gia các hoạt động giáo xứ, anh tìm được tình bạn và sự nâng đỡ. Anh chọn tên thánh Giôsuê, vì đây là nhân vật Kinh Thánh biểu tượng cho “niềm tin vào Thiên Chúa và sự quyết tâm bất chấp khó khăn”.
Marielle, một tân tòng, cho biết bà không được giáo dục tôn giáo từ nhỏ nhưng luôn tin vào Thiên Chúa. Tuy nhiên, vì chưa được rửa tội, bà từng cảm thấy mình “không có chỗ trong Giáo hội”. Nhờ con gái và Nhóm Alpha, bà dần khám phá đức tin và được lãnh nhận các bí tích khai tâm vào lễ Phục Sinh năm 2025. Sau đó, đời sống cộng đoàn giúp bà tiếp tục nuôi dưỡng ngọn lửa đức tin. Từ những việc phục vụ nhỏ bé, bà dần tham gia dạy giáo lý và các hoạt động truyền giáo, với xác tín: “Càng nhận được nhiều, tôi càng cảm thấy mắc nợ Thiên Chúa”.
Sophie, người đã có 10 năm đồng hành với các dự tòng, chia sẻ rằng hành trình này trước hết bắt đầu từ “niềm vui được làm Kitô hữu”. Qua việc đồng hành với những người có hoàn cảnh và trình độ rất khác nhau, chị nhận ra rằng dù thường thiếu kiến thức tôn giáo, các dự tòng đều “khao khát Đức Kitô” và mong muốn trở thành Kitô hữu. Theo chị, người đồng hành không phải là giáo viên hay một mẫu gương hoàn hảo, nhưng là một người bạn đồng hành biết lắng nghe, tôn trọng và cùng người dự tòng nhận ra hoạt động của Thiên Chúa trong cuộc đời họ. Chị khẳng định: “Các dự tòng dạy tôi cũng nhiều như tôi dạy họ”.
Trong diễn văn với những người hiện diện, Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội tại Pháp đón nhận những người đang tìm kiếm đức tin như một cơ hội canh tân. Đối với ngài, sự gia tăng những người tìm kiếm đức tin không phải là lý do để Giáo hội tự mãn, nhưng là lời mời gọi nhận ra hoạt động của Chúa Thánh Thần và đáp lại bằng một thái độ mục vụ cụ thể. Đức Thánh Cha nhắc đến phong cách của Thiên Chúa được thể hiện qua “sự gần gũi, lòng trắc ẩn và sự dịu dàng”.
Ngài bày tỏ lòng biết ơn về Tài liệu Làm việc được trao, và xem đây là kết quả của một hành trình Giáo hội trong đó Dân Chúa tham gia qua việc lắng nghe và cùng nhau phân định.
Kinh ngạc trước công trình của Thiên Chúa
Từ những chứng từ của các dự tòng và tân tòng, Đức Thánh Cha bày tỏ sự kinh ngạc trước số người trưởng thành đang tìm đến Giáo hội để xin lãnh nhận các bí tích khai tâm Kitô giáo. Ngài nhận thấy đây là một hiện tượng đáng chú ý trong một xã hội Pháp chịu ảnh hưởng sâu rộng của tiến trình thế tục hóa. Ngài nói: “Kinh nghiệm và chứng tá của anh chị em, những dự tòng và tân tòng thân mến, là dấu chỉ cụ thể về công trình của ân sủng Thiên Chúa, vượt xa những phân tích thống kê và xã hội học.”
Đối với ngài, sự gia tăng những người tìm kiếm đức tin không phải là lý do để Giáo hội tự mãn, nhưng là lời mời gọi nhận ra hoạt động của Chúa Thánh Thần và đáp lại bằng một thái độ mục vụ cụ thể. Đức Thánh Cha nhắc đến phong cách của Thiên Chúa được thể hiện qua “sự gần gũi, lòng trắc ẩn và sự dịu dàng”. Ngài mời gọi Giáo hội “nhận ra, đón nhận và gìn giữ ngọn lửa nhỏ mà Chúa Thánh Thần đã thắp lên trong bóng tối của đêm đen, hạt giống nhỏ bé khao khát lớn lên ngay cả giữa những bụi gai”.
Một Giáo hội trong “tình trạng khai tâm”
Từ kinh ngạc trước công trình của Thiên Chúa, Đức Thánh Cha kêu gọi Giáo hội chuyển sang hành động. Ngài nhắc lại lời mời gọi của hàng Giám mục Pháp về việc xây dựng một Giáo hội trong “giai đoạn khai tâm”, nghĩa là một Giáo hội đặc biệt quan tâm đến những người đang tìm kiếm Thiên Chúa, các dự tòng, tân tòng và những người đang bắt đầu lại hành trình đức tin. Ngài nói: “Ở trong ‘giai đoạn khai tâm’ có nghĩa là đón nhận những người mới tìm kiếm Thiên Chúa, nhận ra nơi họ một cơ hội và một sứ mạng.”
Theo ngài, những người mới đến không chỉ là những người cần được Giáo hội chăm sóc. Họ còn là một cơ hội để cộng đoàn tín hữu canh tân hành trình đức tin của chính mình và tái khám phá niềm vui Tin Mừng. Vì thế, việc đồng hành không thể kết thúc với Bí tích Rửa tội. Ngài đặc biệt lưu ý đến câu hỏi làm thế nào để tránh “khoảng trống sau khi lãnh nhận Bí tích Rửa tội”. Các tân tòng cần được tiếp tục đồng hành và hội nhập vào cộng đoàn, tham gia đời sống cầu nguyện và được đào tạo để đức tin bén rễ trong đời sống.
Đào tạo toàn diện và sống phụng vụ
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng việc đồng hành với tân tòng cần bao gồm việc đào sâu Kinh Thánh, thần học, giáo lý và đời sống luân lý Kitô giáo. Tuy nhiên, việc đào tạo cũng phải đưa họ vào đời sống phụng vụ của Giáo hội. Ngài nhấn mạnh rằng phụng vụ không phải là điều được thực hiện sau khi đã hoàn tất việc giáo lý. Trái lại, phụng vụ chính là một phần của hành trình đức tin.
“Phụng vụ biểu lộ và hiện tại hóa Mầu nhiệm Vượt Qua của Đức Kitô, và vì thế là một biến cố có khả năng mở ra ý nghĩa của Tin Mừng và chính sự sống của Thiên Chúa.”
Qua phụng vụ, với các nghi thức, ngôn ngữ và nhịp điệu riêng, người dự tòng được dẫn vào chính mầu nhiệm đức tin mà họ đang khám phá.
Đào tạo những người đồng hành
Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh vai trò của những người đỡ đầu và những người đồng hành. Họ cần được đào tạo không chỉ về Kinh Thánh, thần học, phụng vụ và đời sống thiêng liêng, mà còn về những phẩm chất nhân bản để biết lắng nghe và phân định.
Điều này đặc biệt quan trọng khi đồng hành với những người mang theo những kinh nghiệm đau thương, cô đơn hoặc những hoàn cảnh phức tạp. Đức Thánh Cha nhấn mạnh cần tôn trọng nhịp độ của từng người, đồng thời giúp họ đối diện với những đòi hỏi của đời sống Kitô hữu. “Đó là một hành trình trong đó cần tôn trọng nhịp độ của người khác, tiến từng bước, với sự từ tốn, quan tâm và trong một sự đồng hành huynh đệ.” Theo ngài, đây chính là phong cách “cùng nhau bước đi”. Trong hành trình ấy, các linh mục và giáo dân, người đỡ đầu và dự tòng, những người hoạt động mục vụ và tân tòng đều có thể học hỏi và làm phong phú lẫn nhau.
Các tân tòng, lời hứa cho Giáo hội
Để minh họa, Đức Thánh Cha nhắc đến Thánh Augustinô. Khi được Thánh Ambrôsiô dẫn đưa vào đức tin và lãnh nhận Bí tích Rửa tội, đức tin của Augustinô mới chỉ như một “hạt giống nhỏ”. Nhưng hạt giống ấy đã lớn lên và sinh hoa kết trái, trở thành nguồn nâng đỡ cho các thế hệ Kitô hữu.
Từ đó, Đức Thánh Cha nhìn nơi các dự tòng và tân tòng không chỉ là hoa trái của hoạt động Chúa Thánh Thần, mà còn là một lời hứa cho tương lai của Giáo hội tại Pháp. Ngài nói: “Khi nhìn anh chị em, các dự tòng và tân tòng thân mến, tôi không chỉ thấy hoa trái của Thánh Thần, Đấng đã đặt anh chị em lên đường, mà còn thấy một lời hứa về sự sinh hoa kết quả cho Giáo hội tại Pháp.” Vì thế, ngài mời gọi các tân tòng trở thành những nhà truyền giáo của Tin Mừng trong xã hội Pháp.
Kết thúc, Đức Thánh Cha nhắc đến các chứng nhân của Giáo hội tại Pháp, đặc biệt Thánh Têrêxa Hài Đồng Giêsu với “con đường thơ ấu” của lòng tín thác và Thánh Martinô thành Tours, mẫu gương về sự chia sẻ và bác ái huynh đệ. Ngài nhấn mạnh rằng sứ mạng của Giáo hội được xây dựng trước hết bằng việc “gìn giữ sự hiện diện của Chúa trong đời sống thường ngày”. Ngài phó thác hành trình của Giáo hội tại Pháp cho Đức Trinh Nữ Maria, Thánh Geneviève và Thánh Denis, đồng thời ban phép lành cho tất cả những người đang bước đi trên con đường đức tin.
Nguồn: vaticannews.va