SỨ ĐIỆP CỦA ĐỨC THÁNH CHA PHAOLÔ VI

CHO NGÀY HÒA BÌNH THẾ GIỚI LẦN THỨ 10

NGÀY 01 THÁNG 01 NĂM 1977

MUỐN CÓ HÒA BÌNH, HÃY BẢO VỆ SỰ SỐNG 

Hỡi các nhà lãnh đạo, những người đang gánh trách nhiệm!

Hỡi anh chị em muôn dân, dù quen biết hay vô danh!

Hỡi bạn hữu thân mến!

Một lần nữa, đây là lần thứ mười, chúng tôi lại lên tiếng với anh chị em.

Khi bình minh năm 1977 vừa ló rạng, chúng tôi đến gõ cửa anh chị em (Cf. Kh 3,20). Xin anh chị em mở lòng đón tiếp. Chúng tôi vẫn là người lữ hành, bước đi trên khắp nẻo đường thế giới, không mỏi mệt, không lạc hướng. Chúng tôi được sai đi loan báo một sứ điệp quen thuộc: chúng tôi là ngôn sứ của Hòa bình! Vâng, chúng tôi kêu to: “Hòa bình, Hòa bình!”, như một sứ giả của một ý tưởng bất biến, xưa cũ mà luôn mới mẻ, bởi vì mỗi ngày lại cho thấy sự cần thiết phải có nó – như một khám phá, một bổn phận, một phúc lành!

Ý niệm Hòa bình đã trở thành tiêu chuẩn cao nhất của văn minh. Không có Hòa bình, không có văn minh. Thế nhưng, thực tế, Hòa bình không bao giờ trọn vẹn, không bao giờ vững bền. Anh chị em đã thấy: ngay cả những thành quả của tiến bộ cũng có thể trở thành nguyên nhân của xung đột, và là những xung đột khốc liệt! Bởi thế, anh chị em đừng cho rằng sứ điệp thường niên của chúng tôi về Hòa bình là dư thừa hay nhàm chán.

Sau Thế Chiến II, trên “mặt đồng hồ” của tâm trí nhân loại đã điểm một giờ hồng phúc. Trên những đống tro tàn đổ nát khắp nơi, cuối cùng Hòa bình đã được nhìn nhận là kẻ chiến thắng. Rồi lập tức, biết bao công trình và thể chế cho Hòa bình được khai sinh, như những chồi non mùa xuân. Nhiều thể chế ấy vẫn còn tồn tại và phát triển; chúng là những thành tựu của thế giới mới, là niềm tự hào chính đáng của nhân loại. Chúng ta hãy lắng nghe một giọng nói uy tín, phụ tử và tiên tri – đó là lời của Đức Thánh cha Gioan XXIII: “Vậy, anh em khả kính và các con thân yêu, chúng ta phải nghĩ về xã hội loài người trước tiên như một thực tại thiêng liêng... Chính những giá trị này hướng dẫn văn hóa, kinh tế, các định chế xã hội, những phong trào chính trị, các hình thức luật pháp, và toàn bộ tiến trình tiến hóa liên lỉ của cộng đồng nhân loại” (Thông điệp Pacem in Terris, 11.4.1963).

Thế nhưng, giai đoạn hàn gắn ấy của Hòa bình đã dần nhường chỗ cho những thử thách mới: những tranh chấp chưa dứt hẳn, hay những hiện tượng xã hội mới phát sinh từ sự biến đổi liên tục. Hòa bình lại bắt đầu bị tổn thương: trước hết trong lòng người, rồi trong những xung đột cục bộ, và cuối cùng trong những chương trình vũ trang đáng sợ, toan tính lạnh lùng khả năng hủy diệt vượt quá sức tưởng tượng của chúng ta.

Anh chị em thân mến, điều ấy chưa đủ. Nếu chỉ hiểu Hòa bình như một lý tưởng trừu tượng, thì nó sẽ bị nuốt chửng bởi sự bất lực của thế giới trong việc quản trị chính mình bằng con đường Hòa bình. Hòa bình không tự phát sinh. Dù bản tính của con người khát khao Hòa bình, nhưng để thành hiện thực, Hòa bình cần được nâng đỡ bởi nhiều yếu tố. Nó như một cơ thể sống cần khung xương vững chắc. Không có nền tảng ấy, tòa nhà Hòa bình sẽ mong manh.

Từ đó, chúng tôi khẳng định lại: Hòa bình là bổn phận, và Hòa bình là điều khả dĩ. Đó là sứ điệp chúng tôi không ngừng lập lại – sứ điệp vừa phản ánh lý tưởng văn minh, vừa vang vọng khát vọng của muôn dân, vừa là nguồn hy vọng cho kẻ bé mọn, vừa làm cho sức mạnh của kẻ quyền thế được thăng hoa nhờ công lý.

Hòa bình và Sự Sống

Hòa bình và Sự Sống là hai giá trị tối thượng trong trật tự xã hội. Chúng còn gắn bó mật thiết với nhau. Chúng ta muốn Hòa bình ư? Vậy hãy bảo vệ Sự Sống! Khẩu hiệu “Hòa bình và Sự Sống” không chỉ là một lối nói hùng biện. Trái lại, đó là một thành quả lớn lao của nhân loại trên hành trình tiến bộ, dẫu chưa đạt đến cùng đích. Nhưng lịch sử loài người đã bao lần cho thấy: thay vì ôm lấy nhau, Hòa bình và Sự Sống lại đối nghịch nhau. Có khi Hòa bình được tìm kiếm bằng bạo lực, như một “định mệnh buồn” để tự vệ.

Ngày nay, mối liên hệ khắng khít giữa Hòa bình và Sự Sống phải trở thành chân lý cốt lõi. Nếu tách rời, thì cả hai đều sụp đổ. Hiroshima là minh chứng hùng hồn và lời cảnh báo kinh hoàng: “Họ tạo nên sa mạc, và gọi đó là Hòa bình” (Tacitus, Agricola 30). Do đó, công thức của chúng ta là: “Muốn có Hòa bình, hãy bảo vệ Sự Sống.”

Sự Sống là đỉnh cao của Hòa bình. Nếu chúng ta đặt nền tảng hoạt động của mình trên tính thánh thiêng của sự sống, chiến tranh sẽ mất đi lý do chính đáng để tồn tại. Mọi tội ác chống lại sự sống đều là đòn đánh vào Hòa bình. Đặc biệt, chúng tôi phải lên tiếng chống lại tội ác phá thai – việc chấm dứt sự sống ngay từ lúc khởi đầu – vốn đang được hợp pháp hóa cách dễ dàng và khủng khiếp. Dù viện dẫn bất cứ lý do nào – giảm dân số, ngăn dị tật, tránh nghèo khổ – thì phá thai vẫn luôn là xúc phạm trực tiếp đến nguyên tắc luân lý bất khả xâm phạm: sự sống con người là thánh thiêng từ giây phút đầu tiên của thụ thai cho đến hơi thở cuối cùng của cái chết tự nhiên.

Đối với người tin vào Thiên Chúa, đây là luật tự nhiên và còn là lệnh truyền tôn giáo. Nhưng ngay cả người không tin, phẩm giá con người vẫn buộc họ phải nhận ra sự sống là bất khả xâm phạm. Tiếng kêu của máu vô tội luôn vang vọng, làm xáo trộn lương tâm kẻ thủ ác. Không thể có bình an nội tâm khi sự sống bị chối bỏ! Và cũng không thể có Hòa bình xã hội nếu sự sống con người bị khinh rẻ.

Ngoài phá thai, còn bao nhiêu hình thức xúc phạm đến sự sống: khủng bố, bạo lực tập thể, tra tấn, trả thù, đàn áp chính trị... Ở đâu sự sống bị đe dọa, ở đó Hòa bình không thể tồn tại. Trái lại, ở đâu nhân quyền được công khai thừa nhận và bảo vệ, ở đó Hòa bình nở hoa.

Kết thúc và Lời mời gọi

Anh chị em nam nữ của thế kỷ XX, anh chị em đã ký tên vào những hiến chương cao đẹp về nhân quyền. Vậy hãy sống xứng đáng với chúng. Nếu không, lịch sử sẽ khắc ghi sự giả dối và lên án sự hèn nhát của chúng ta. Xin anh chị em đón nhận lời khẩn cầu của chúng tôi: hãy xây dựng một nền văn minh của Sự Sống và Hòa bình – nền văn minh của Tình Yêu.

Tuy nhiên, câu hỏi còn đó: Làm sao để thực hiện? Chúng tôi trả lời: cần mở ra cho chiều kích siêu nhiên, cần có đức tin để nhận ra bàn tay của “Thiên Chúa Hòa bình” (Pl 4,9) đang hoạt động trong lịch sử nhân loại.

Cuối cùng, chính Đức Kitô đã dạy: “Ai yêu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai coi thường mạng sống mình ở đời này thì sẽ giữ được cho sự sống đời đời” (Ga 12,25). Thật vậy, đôi khi còn có những giá trị cao cả hơn sự sống trần thế: sự thật, công lý, tự do, tình bác ái, đức tin. Chính trong hy sinh và tình yêu, sự sống con người đạt đến sự viên mãn và bình an vĩnh cửu. Bởi lẽ Đức Kitô là Bình An của chúng ta (Ep 2,14).

Với tâm tình đó, chúng tôi cầu chúc Bình An đến với tất cả anh chị em, những ai đón nhận sứ điệp về Hòa bình và Sự Sống của chúng tôi hôm nay.

Tại Vatican, ngày 08 tháng 12 năm 1976

+ PHAOLÔ VI

Giáo hoàng

Chuyển ngữ từ: vatican.va