Những người bảo vệ sự sống (pro-life) đã đạt thêm một thắng lợi tại Liên hiệp quốc trong tuần thứ hai của tháng 4 năm 2026, khi Chủ tịch Ủy ban Dân số và Phát triển từ chối trình một văn kiện để thông qua. Ông phản đối những nỗ lực của các quốc gia châu Âu nhằm đưa vào văn kiện các nội dung liên quan đến phá thai và ý thức hệ về giới tính.

Đại sứ Zéphyrin Maniratanga của Burundi đã không trình bản thỏa thuận cuối cùng để thông qua, vì dự thảo được thương lượng trong những tuần trước đó không thể đạt được sự đồng thuận.

Các quốc gia châu Âu và một số chính phủ có khuynh hướng cấp tiến phản đối dự thảo này vì cho rằng văn bản chưa đề cập đủ đến việc liên kết giữa sức khỏe sinh sản và tình dục, vấn đề giới tính và kiểm duyệt thông tin với các quyền con người.

Thay vì nhượng bộ các lập trường cấp tiến hoặc đưa ra một văn bản có nguy cơ bị bỏ phiếu chống, Đại sứ Maniratanga đã quyết định rút lại dự thảo. Quyết định này phù hợp với thông lệ tại các hội nghị của Liên hiệp quốc, vốn đòi hỏi các văn kiện phải được thông qua bằng đồng thuận, tức là không có bất kỳ một phái đoàn nào thuộc Liên hiệp quốc phản đối.

Quyết định của Đại sứ Maniratanga được xem như một sự phản ứng kín đáo nhưng rõ ràng đối với các quốc gia châu Âu và các chính phủ cấp tiến, những bên mà chỉ mới tháng trước đã buộc phải tiến hành bỏ phiếu tại Ủy ban Địa vị Phụ nữ, thay vì đạt được một sự đồng thuận về một văn kiện liên quan đến định nghĩa về phụ nữ. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử của Ủy ban này cần đến một cuộc bỏ phiếu. Tại kỳ họp lần này, các quốc gia châu Âu và các đồng minh dường như cũng đã chuẩn bị cho một kịch bản tương tự.

Tòa thánh đã bày tỏ sự cảm kích đối với Đại sứ Maniratanga vì đã bảo vệ “thông lệ đồng thuận” trong việc thông qua văn kiện, đồng thời cũng lấy làm tiếc khi việc “tập trung quá mức” vào các vấn đề sức khỏe sinh sản và tình dục đã làm cản trở tiến trình đàm phán. Tòa thánh nhấn mạnh rằng các thuật ngữ liên quan đến sức khỏe sinh sản và tình dục, cũng như các quyền liên quan “luôn là những vấn đề gây tranh cãi”,và cho rằng việc không chú ý đến một chương trình nghị sự rộng hơn về y tế là điều thiếu công bằng.

Các quốc gia như Gambia, Ai Cập, Malaysia, Nigêria và Hoa Kỳ cũng lên tiếng ủng hộ quyết định của Đại sứ Maniratanga và bày tỏ những quan ngại tương tự.

Về phía mình, các quốc gia châu Âu và các đồng minh tuyên bố sẽ tiếp tục thúc đẩy các vấn đề như phá thai, ý thức hệ về giới tính, đa dạng–công bằng–bao trùm (DEI) và kiểm soát thông tin thông qua các cơ quan của Liên hiệp quốc và các tổ chức phi chính phủ tham gia thực thi các chính sách liên quan đến sức khỏe sinh sản, tình dục và vấn đề giới tính.

Một đại diện của đảo quốc Síp, phát biểu thay mặt cho các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu, bày tỏ sự thất vọng vì không thể tái khẳng định các cam kết đối với “quyền của phụ nữ và trẻ em gái, cũng như các quyền liên quan đến sức khỏe sinh sản và tình dục”. Liên quan đến vấn đề kiểm soát thông tin, Liên minh châu Âu nhấn mạnh rằng “để công nghệ mang lại lợi ích cho mọi người, cần phải bảo đảm sự phù hợp với các quyền con người và tôn trọng các nguyên tắc không phân biệt đối xử và bình đẳng giới.”

Ủy ban Dân số và Phát triển, vốn họp mỗi năm vào tháng Tư, từ lâu đã là nơi diễn ra những tranh luận gay gắt về phá thai, ý thức hệ về giới tính, kiểm soát dân số và các chính sách xã hội nhạy cảm khác. Trong mười kỳ họp gần đây, Ủy ban đã không đạt được đồng thuận trong bảy kỳ.

Thông lệ thông qua các văn kiện bằng sự nhất trí tại Ủy ban này và các hội nghị khác của Liên hiệp quốc từ lâu đã là một trở ngại đối với các chính phủ cấp tiến. Nó thường ngăn chặn việc đưa các nội dung gây tranh cãi vào các văn kiện của Liên hiệp quốc, bao gồm việc công khai ủng hộ phá thai, ý thức hệ về giới tính và chương trình “giáo dục giới tính toàn diện”. Đây đều là những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu.

Trong những năm gần đây, Liên minh châu Âu và các chính phủ cấp tiến ngày càng thúc đẩy việc từ bỏ nguyên tắc đồng thuận để chuyển sang thông qua các nghị quyết bằng biểu quyết. Điều này sẽ cho phép họ gây áp lực lên các quốc gia đang phát triển và giành được đa số mong manh trong các vấn đề xã hội gây tranh cãi.

Lm. Titô Trần Nguyên Lãm

Chuyển ngữ từ: ZENIT - English