DIỄN VĂN CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
GỬI BAN ĐIỀU HÀNH VÀ NHÂN VIÊN
CỦA MỘT SỐ TỔ CHỨC NGÂN HÀNG TẠI Ý
Phòng Clementina
Thứ Bảy, ngày 16 tháng 5 năm 2026
Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.
Bình an cho anh chị em!
Anh chị em thân mến, xin chào mừng.
Tôi thân ái gửi lời chào đến Đức Tổng Giám mục cùng tất cả anh chị em. Tôi rất vui mừng có cuộc gặp gỡ này, vì đây là cơ hội để chúng ta cùng nhau suy tư về vai trò của các ngân hàng và các tổ chức tín dụng trong xã hội của chúng ta.
Các tổ chức mà anh chị em đại diện có nguồn gốc khác nhau, nhưng đều được liên kết với nhau bởi nhu cầu hỗ trợ tinh thần doanh nghiệp cũng như tài chính công và tư, trong những thời điểm và bối cảnh khác nhau suốt chiều dài lịch sử nước Ý. Những khởi đầu của các tổ chức này, được đánh dấu bởi lòng can đảm và óc sáng tạo, là chứng tá cho tính bổ trợ giữa tiết kiệm và đầu tư, giữa công và tư, nhằm hiện thực hóa công ích và vì sự tăng trưởng kinh tế lành mạnh.
Thật vậy, các tổ chức tài chính của anh chị em, bằng nhiều cách thức khác nhau, đã thúc đẩy việc chia sẻ và tái phân phối của cải một cách công bằng giữa những cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức, giúp cho những lợi ích của nó trở nên dễ tiếp cận hơn với mọi người và trân trọng sự đóng góp của mỗi người. Đây là một chức năng xã hội rất phù hợp với sứ mạng được Thiên Chúa ủy thác cho nhân loại là trở thành những người quản lý công trình tạo dựng, nhờ đó “mọi hoạt động của con người… đều được kêu gọi trổ sinh hoa trái, sử dụng một cách quảng đại và công bằng các ân huệ mà Thiên Chúa ban cho tất cả mọi người, và nuôi dưỡng với niềm tín thác sống động những hạt giống tốt lành được gieo trong toàn thể công trình sáng tạo như một lời hứa về sự sung mãn” (Bộ Giáo lý Đức tin – Bộ Thúc đẩy sự Phát triển Con người Toàn diện, Oeconomicae et pecuniariae quaestiones, ngày 6 tháng 1 năm 2018, số 4).
Chính nhờ năng lực xây dựng ấy mà hệ thống ngân hàng, qua nhiều thế kỷ, đã đứng ở trung tâm của những tiến trình phát triển kinh tế và xã hội lớn, trở thành một thực thể ngày càng phức hợp và đa diện, có khả năng ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống con người. Sự tập trung nguồn vốn và sự hiện diện của đội ngũ chuyên môn lành nghề đã mang lại cho hệ thống này những nguồn lực kinh tế to lớn, từ đó dẫn đến hai khả năng: hoặc trở thành nhân tố thúc đẩy sự chia sẻ công bằng nhằm phục vụ công ích, hoặc ngược lại, trở thành tác nhân của sự tích lũy ích kỷ, nguồn gốc của bất bình đẳng và khốn cùng.
Trong bối cảnh rộng lớn hơn này, lịch sử của anh chị em là minh chứng cho thấy những người tham gia thị trường tài chính không những có khả năng làm việc thiện bằng hành động cách ngay chính, mà còn bằng cách thông tin và giáo dục người dân cũng như các cộng đồng nơi họ hoạt động về việc sử dụng các nguồn lực một cách thận trọng và hợp chuẩn mực đạo đức – nơi mà sự nhạy bén, trí tuệ, sự liêm chính và bác ái được kết hợp với nhau – và bằng cách thúc đẩy “những tiêu chuẩn nhân văn… [trong đó] lợi nhuận và tình liên đới không đối nghịch nhau” (sđd. số 11). Điều đó cũng cho thấy cách thức hành động này, theo thời gian, bảo đảm sự tăng trưởng lành mạnh và bền vững của các cơ cấu, các mô hình xã hội và các mối tương quan.
Tinh thần của những nền tảng của anh chị em đóng vai trò như một lời nhắc nhở mọi người cách đặc biệt rằng điều đầu tiên đi vào một ngân hàng không phải là vốn, nhưng là con người; và đằng sau những con số là những người nam, người nữ, là những gia đình đang cần được trợ giúp. Vì lý do đó, trong một bối cảnh khi mức độ tin học hóa ngày càng cao của các công cụ đang đặt ra những hình thức trung gian ngày càng phức tạp và nhân tạo trong những mối tương quan liên vị, anh chị em, những người thừa kế của một truyền thống cao đẹp về việc chăm sóc con người, được kêu gọi bảo đảm rằng những người sử dụng các dịch vụ của anh chị em không cảm thấy bị bỏ mặc trước sự lạnh lùng của các hệ thống thuật toán, cho dù chúng có hiệu quả và chính xác về mặt toán học đến đâu, nhưng đằng sau những công cụ kỹ thuật ấy, họ vẫn cảm nhận được, hôm nay cũng như trong quá khứ, sự hiện diện của những con người sẵn sàng lắng nghe và tha thiết thực thi điều thiện.
Các ngân hàng có thể nắm giữ tầm ảnh hưởng lớn đối với sự tiến hóa về cơ cấu của một xã hội, và sự phát triển văn hóa của xã hội đó. Vì thế, sự hiện diện của anh chị em thật quý giá: để nhắc nhở những ai quá dễ dàng thu mình trong các giá trị vật chất thuần túy, đến mức nhầm lẫn giữa mục đích và phương tiện trong cuộc sống, rằng ngay cả trong các vấn đề tài chính, chúng ta cũng phải luôn đặt con người vào trung tâm, và “trên cột trụ ấy xây dựng những cơ cấu xã hội thay thế mà chúng ta cần” (x. Đức Phanxicô, Diễn văn trước các tham dự viên Cuộc gặp gỡ Thế giới các Phong trào Bình dân, ngày 28 tháng 10 năm 2014; x. Thông điệp Laudato si’, ngày 24 tháng 5 năm 2015, số 189).
Cam kết của anh chị em trong lãnh vực này thật sống động và có ý nghĩa, như được minh chứng qua nhiều dự án nhân đạo và văn hóa mà anh chị em đang thúc đẩy. Tôi khuyến khích anh chị em tiếp tục làm việc theo cách này, giữ cho ơn gọi của anh chị em luôn sống động như những tổ chức tương trợ lẫn nhau, và không ngừng hướng sự dấn thân của mình về một nền đạo đức liên đới. Đó là hạt giống mà từ đó anh chị em được sinh ra và là gốc rễ vững chắc, bám sâu, dù thường ẩn khuất, nhờ đó mà các tổ chức của anh chị em tiếp tục lớn mạnh và sinh hoa trái.
Trong khi trung thành với nguồn cội của mình, xin anh chị em cũng đừng bao giờ quên đức ái; trái lại, hãy làm cho đức ái ngày càng trở thành nguyên tắc hướng dẫn cho các lựa chọn chiến lược của anh chị em! Cảm ơn những gì anh chị em đang làm. Tôi luôn nhớ tới anh chị em trong lời cầu nguyện, phó thác anh chị em cho sự chuyển cầu của Đức Maria, và tôi ban phép lành cho anh chị em. Cảm ơn anh chị em.
Chuyển ngữ từ: vatican.va