Kitô hữu đối thoại với Phật tử

WHĐ (15.04.2009) – Tháng Ba vừa qua, Đức Hồng y Jean-Louis Tauran, Chủ tịch Hội đồng Giáo hoàng về Đối thoại liên tôn (HĐĐTLT), đã gửi “Sứ điệp gửi các Phật tử nhân dịp lễ Vesakh 2009” (mời đọc toàn văn bản dịch đã đăng trên WHĐ).

Nhằm giúp độc giả có thêm thông tin về những hoạt động đối thoại liên tôn của Giáo Hội nói chung và Hội đồng Giáo hoàng về Đối thoại liên tôn nói riêng, WHĐ đã gặp gỡ và thực hiện cuộc phỏng vấn cha Phanxicô Xaviê Bảo Lộc, một linh mục “say mê” hoạt động liên tôn.

Hiện nay cha P.X Bảo Lộc đang phục vụ tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận TP HCM (TTMV), tham gia Ban giảng huấn của TTMV với chuyên đề Đối thoại với các tôn giáo.

PV: Thưa cha, xin cha trình bày đôi nét về các sứ điệp của Hội đồng Giáo hoàng về Đối thoại liên tôn (HĐĐTLT) gửi anh chị em Phật tử trên toàn thế giới.

Lm PX Bảo Lộc: Kể từ năm 1995 đến nay, cứ gần đến dịp lễ Phật Đản (8 tháng 4 âm lịch), HĐĐTLT đều gửi đến anh chị em Phật tử trên toàn thế giới một sứ điệp huynh đệ. Như thế, trong 15 năm đã có 15 sứ điệp của 4 vị chủ tịch: Hồng y Françis Arinze (1995-2002), TGM Michael L. Fitzgerald (2003-2006), Hồng y Paul Poupard (2007) và Hồng y Jean-Louis Tauran (2008-2009).

Đối với Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, năm ngoái 2008, nhân dịp đại lễ Vesakh thế giới được Liên hợp quốc tổ chức tại VN, chúng ta chính thức trao đến anh chị em Phật tử quen biết Sứ điệp của HĐĐTLT. Sau đó, ngày 5.5.2008,  HĐGMVN đã gửi thư chúc mừng đến quý Tăng, Ni và Phật tử Việt Nam.

Riêng tại Tổng giáo phận TP.HCM, phái đoàn Tòa TGM TP.HCM, dưới sự hướng dẫn của Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, đã đến thăm và trao Sứ điệp của HĐĐTLT cùng thư của HĐGMVN cho các vị đại diện Thành hội Phật giáo Tp. HCM tại chùa Ấn Quang.

– Qua 15 sứ điệp gửi Phật tử, có thể thấy nội dung chủ yếu được HĐĐTLT chọn để nói với anh chị em Phật tử?

– Nếu trong sứ điệp đầu tiên gửi các Phật tử (1995), Hồng y Françis Arinze đề cập đến lòng từ  bi (trắc ẩn) trong giáo huấn của Đức Phật, gắn liền với sự hòa hợp và hòa bình, thì chủ đề của 3 năm vừa qua khuyến khích việc chung sức phục vụ nhân loại, trong việc giáo dục và gìn giữ môi trường sống. Có thể tóm tắt các chủ đề đã được HĐĐTLT trình bày trong một số sứ điệp gần đây:

Phật tử và Kitô hữu liên đới với nhau (2005)

Phật tử và Kitô hữu phục vụ nhân loại (2006)

Giáo dục các cộng đồng sống hòa hợp và hòa bình (2007)

Kitô hữu và Phật tử: cùng nhau chăm sóc địa cầu (2008)

– Xin cha nói về nét đặc biệt của Sứ điệp năm nay...

– Sứ điệp năm nay, 2009, của HĐĐTLT đi sâu vào quan niệm và lối sống mà tu sĩ của hai đạo đều thể hiện, dù mỗi bên có lý do và động cơ riêng: đó là cuộc sống nghèo khó “tự chọn”. Qua sứ điệp, người Công giáo muốn chia sẻ với anh chị em Phật tử quan niệm về nghèo khó tích cực mà các tu sĩ Công giáo tự nguyện cam kết sống, theo niềm tin Kitô giáo: “từ bỏ cái ngã của cá nhân, nhưng đồng thời cũng là việc chấp nhận cái ngã như bản thân chúng tôi là, với các tài năng lẫn giới hạn của mình”. Lối sống nghèo khó tạo nên thái độ sẵn sàng lắng nghe: lắng nghe Thiên Chúa và tha nhân, “trong tinh thần cởi mở và tôn trọng” (xem số 4).

Sứ điệp cũng bày tỏ lòng cảm kích đối với chứng tá đầy sức thuyết phục của các tăng, ni và một số Phật tử nhiệt tâm về thái độ siêu thoát của họ. Giữa một thế giới mà con người dễ bị cuốn hút vào lòng tham chiếm hữu của cải và chủ nghĩa duy tiêu thụ, thì lối sống nghèo khó “tự chọn” này tạo nên một đối trọng đáng kể và thực sự giúp nuôi dưỡng cái tâm của con người, với giá trị siêu việt và siêu vượt trên của cải vật chất  (xem số 5).

Nhưng đồng thời sứ điệp cũng (gián tiếp) kêu gọi mọi người cùng nhau chống lại cái nghèo khó tiêu cực, làm mất phẩm giá con người và các gia đình, “xúc phạm đến công bằng và bình đẳng”, đe dọa hòa bình, cái nghèo về tương quan, về luân lý và tinh thần hay tâm linh.

– Được biết cha có nhiều mối quan hệ thân thiết với các thiền viện, học viện và tu sĩ Phật giáo, cha có nhận được những tín hiệu nào từ phía anh chị em Phật tử về Sứ điệp của HĐĐTLT?

– Sau khi gửi Sứ điệp của HĐĐTLT đến một số Tăng, Ni và Phật tử quen biết, tôi nhận được vài đáp thư với lời lẽ chân thành chẳng hạn như: “Kính cảm tạ Linh Mục đã gửi lời chúc lành nhân dịp lễ Vesakh sắp đến” (Ni sư Phục Liên); “Tôi rất cảm ơn Thầy gởi xem “Sứ điệp nhân lễ Vesakh”, một bài viết “hiệp thông” thân thiện. Xin chắp tay cầu nguyện cho thế giới hòa bình, nhân sanh luôn an lạc, xua bớt những khổ đau, khổ lụy !” (Thượng Tọa Thích Hạnh Bảo).

– Cha có thể chia sẻ với độc giả WHĐ ước mong của cha, xuất phát từ những trải nghiệm cá nhân của một linh mục “say mê” tìm hiểu và hoạt động đối thoại liên tôn?

– Kinh nghiệm gặp gỡ không những góp phần tăng triển tương giao huynh đệ giữa những tín hữu của hai đạo, mà còn giúp tôi hiểu biết cuộc sống của người Phật tử cách cụ thể hơn, bổ túc cho những kiến thức đắc thủ được từ sách vở. Nhờ đó, tôi khám phá thêm “những gì là chân thật và thánh thiện” (NA 2) nơi Phật giáo, nhưng đồng thời cũng nhận ra những điểm khác nhau về thế giới quan và nhân sinh quan của anh chị em Phật tử so với quan điểm của người Kitô hữu.

Vì tư tưởng và văn hóa Phật giáo để lại âm hưởng sâu đậm trong lòng người Việt, nên tôi ước mong có thêm nhiều Kitô hữu, đặc biệt là các tu sĩ và linh mục, hiểu biết về Phật giáo và tiếp cận với anh chị em Phật tử, để thực thi sứ mạng loan báo Tin Mừng Chúa Giêsu đến mọi người và có thể cùng nhau hành thiện, góp phần xây dựng cộng đồng.

Những cuộc tiếp xúc và trao đổi với một số Tăng, Ni cũng như Phật tử đã thực hiện khiến anh em chúng tôi nghĩ đến và mong có những cuộc tọa đàm, trao đổi giữa những người Kitô hữu và Phật tử về một số chủ đề thiết thân với cả hai tôn giáo như ý nghĩa của đau khổ, con đường giải thoát, Tám mối Phúc thật và Bát chánh đạo, v.v…