Khi các Đức giáo hoàng công bố “nét
chủ đạo” của triều đại
giáo hoàng
WHĐ
(21.03.2013) – Còn hơn bản cương lĩnh của một chính phủ, Thánh lễ trọng
thể đánh dấu sự khởi đầu của
triều đại giáo hoàng thường là
dịp để các Đức giáo hoàng giới
thiệu nét chủ đạo sứ vụ mục
tử của mình.
Trong Thánh lễ khai
mạc sứ vụ mục tử vừa diễn ra ngày 19-03-2013, Đức tân Giáo hoàng Phanxicô kêu
gọi: “Chúng
ta hãy gìn giữ Đức Kitô trong đời mình để có thể bảo vệ mọi người khác, bảo vệ
mọi công trình tạo dựng!” Có
thể nói đó cũng là đường hướng triều đại giáo hoàng của ngài.
Nhân dịp này,
chúng ta đọc lại sứ điệp của các Đức giáo hoàng gần đây, được công bố trong Thánh lễ
khởi đầu triều đại giáo hoàng của các ngài. Bản tổng kết do trang mạng La-Croix
thực hiện.
– “Điều
chúng tôi ghi khắc trong tim, hơn bất cứ điều gì khác, là trở
thành mục tử của cả đoàn chiên”
(ĐGH Gioan XXIII, ngày 04 tháng Mười
Một 1958)
ĐGH Gioan XXIII hứa hẹn một triều đại giáo hoàng “hiền lành và khiêm nhường” và thực sự ngài đã để lại hình ảnh của một “giáo hoàng Gioan
tốt lành”. Nhưng tính tình vui vẻ của ngài cũng không làm lu
mờ sự gắn bó với Giáo hội và sự
hiểu biết sâu sắc của ngài về Giáo hội. Đặt mình dưới sự bảo trợ
của thánh Carôlô Borrômêô, người có “sứ mệnh cao cả
là phục hồi (...) trong một thời đại cần phải khắc phục sự suy đồi của hàng
giáo sĩ”, vị giáo hoàng tuổi đã cao này –vốn được bầu lên chỉ để làm “giáo hoàng chuyển tiếp”
sau triều đại kéo dài của Đức
Piô XII–, đã công bố cuộc cải cách lớn lao của Vatican II mà ngài sẽ triệu tập trong vài
tháng sau; mà có lẽ
cuộc cải cách ấy còn chưa
được định hình rõ ràng ...
– “Những tiếng nói sâu thẳm ấy của thế giới, chúng tôi sẽ lắng nghe” (ĐGH Phaolô VI, ngày 30 tháng Sáu 1963)
Phong cách của Đức Phaolô VI, vị giáo hoàng đầu tiên tông du bên ngoài Italia trong thế kỷ XX (tại Thánh Địa vào năm 1964), đã thể hiện trong Thánh lễ khai mạc sứ vụ mục tử, khi ấy bài giảng của ngài được công bố bằng chín thứ tiếng. Ngài
trình bày một Giáo hội biết
lắng nghe các “dấu chỉ của thời đại”. Là vị giáo hoàng cuối cùng đội mũ
ba tầng, ngài quyết định đi theo tinh thần cởi mở của Công đồng do vị tiền nhiệm triệu tập, đặc
biệt là “đối thoại” với các hệ phái Kitô khác, và đi với thế giới hiện đại, “vốn cũng được Thánh
Thần và ân sủng tác động”.
– “Mang
lấy ‘ách’ mà Chúa Kitô đã đặt lên
đôi vai gầy yếu của chúng tôi...” (ĐGH Gioan
Phaolô I, ngày 03 tháng Chín 1978)
Được bầu lên trong một tình huống khó khăn, với hy vọng có
một triều đại giáo hoàng êm
đềm hơn, sau vụ thủ tướng
Italia Aldo Moro bị sát hại vào
tháng 5 năm 1978 và cái chết của Đức
Phaolô VI, Đức Albino Luciani
–Thượng phụ thành Venezia–, chỉ làm giáo hoàng vỏn
vẹn 33 ngày. Vốn đã đau bệnh từ lâu, con người khiêm tốn này đã ra đi khi 66 tuổi. Cái chết đột ngột và bí ẩn mà có người
cho rằng do sứ vụ mà “vị Giáo hoàng tươi cười” cảm thấy quá nặng trong Thánh lễ khai
mạc sứ vụ của ngài.
– “Đừng sợ! Hãy mở rộng cửa cho Chúa Kitô! Hãy
mở rộng biên giới các quốc gia,
các hệ thống kinh tế và chính trị, các lĩnh vực rộng lớn của văn hóa, văn minh, và sự phát triển cho quyền năng cứu độ
của Người” (ĐGH Gioan Phaolô
II, ngày 22 tháng Mười
1978)
Ngay trong chiến tranh lạnh, vị Giáo hoàng đến
từ phía bên kia Bức màn sắt đã ngỏ lời với những nhà
cầm quyền trên thế giới –họ vốn
lo ngại Giáo hội đe dọa quyền lực của mình–, để bảo vệ tự do tôn giáo và nhân quyền. Ngài cũng ngỏ lời với mọi người của một châu Âu đã đánh mất gốc rễ Kitô giáo của mình.
– “Phải, Giáo hội vẫn sống động (...). Và Giáo hội trẻ trung. Giáo hội mang trong mình tương lai của thế giới” (ĐGH Bênêđictô XVI, ngày 24 tháng Tư 2005)
Vốn từng huy động được, một cách không ngờ, đông đảo người Công giáo trên toàn thế
giới cầu nguyện cho Đức Gioan Phaolô II lúc lâm chung, ĐGH Bênêđictô XVI đặt mình đi theo bước chân của người tiền nhiệm nổi tiếng, đưa ra lời kêu gọi người trẻ: “Đừng sợ Chúa Kitô! Người chẳng lấy mất điều gì nhưng lại ban cho ta mọi sự”. ■