Hướng đến Năm Linh mục: Cần xem lại chương trình đào tạo các linh mục tương lai

WHĐ (18.06.2009) – Ngày 3-06-2009, tại Rôma, Đức Tổng giám mục Jean-Louis Bruguès, Tổng thư ký Bộ Giáo dục công giáo đã có cuộc gặp gỡ các giám đốc Chủng viện giáo hoàng. 

Trong bài diễn văn đọc trước các bề trên chủng viện, Đức TGM Jean-Louis Bruguès phân tích việc đào tạo các linh mục tương lai đang diễn ra trong bối cảnh xung đột gay gắt giữa trào lưu tục hóa và sự duy trì mô hình đào tạo linh mục truyền thống.

Vị Tổng thư ký của Bộ Giáo dục công giáo cho biết: “Từ lâu tôi đã cho rằng từ-chìa-khóa để nói về xã hội và Giáo Hội ngày nay chính là từ ‘tục hóa’. Dù mang hình thức nào thì quá trình tục hóa cũng đang tác động mạnh mẽ lên nền văn hóa Kitô giáo. Các bạn trẻ được giới thiệu vào chủng viện hầu như không biết gì về giáo lý, lịch sử và những tập quán của Giáo Hội. Tình trạng thiếu kiến thức văn hóa phổ thông này của các ứng viên khiến chúng tôi phải rà soát lại công việc đào tạo của mình”.

Từ thực tế trên, Đức TGM bày tỏ những suy nghĩ về ‘những tác động của tục hóa’ đối với Giáo Hội. Ngài cho rằng: “Việc đương đầu với tục hóa đã làm thay đổi sâu xa các Giáo Hội của chúng ta. Chúng ta chuyển từ một Giáo Hội ‘lệ thuộc’, với đức tin được ban cho ngay khi mới sinh ra, đến Giáo Hội ‘xác tín’, với đức tin được xác định như một chọn lựa mạnh mẽ của cá nhân, bất xét nguồn gốc lý lịch”.

Do đó cần phải hiểu rằng các chủng sinh và những linh mục trẻ vốn được sinh ra và lớn lên trong bối cảnh của một Giáo Hội ‘xác tín’, cũng như cần biết rằng họ không xuất thân từ đồng ruộng hay tỉnh lẻ như ngày trước, mà đến từ những ‘thành phố đại học’. Hơn nữa cũng phải thấy nhiều chủng sinh lớn lên trong các gia đình ly tán, cuộc hôn nhân của cha mẹ bị đổ vỡ, khiến họ chịu nhiều thương tổn nên khó lòng trưởng thành về tâm lý và nhân cách.

Đức Tổng thư ký của Bộ Giáo dục nêu rõ chủ trương của ngài là các chủng viện cần phải xây dựng kế hoạch và chương trình cho giai đoạn ‘đào tạo khai tâm’. Giai đoạn này kéo dài khoảng 1 đến 2 năm, có thể gọi là thời kỳ tiền-chủng viện, với chương trình huấn luyện bổ túc giáo lý và văn hóa.

Đối với chương trình giảng dạy tại chủng viện, vị Tổng thư ký Bộ Giáo dục cho rằng các linh mục tương lai cần được đào tạo “toàn diện và ở trình độ cao”, nhưng không làm cho việc học tập của chủng sinh trở nên nặng nề. Đức TGM giải thích quan điểm của ngài về việc đào tạo các linh mục tương lai tại các chủng viện. Ngài nói:

“Việc tăng thêm các môn học đời khiến chương trình học nặng nề, quá tải. Có lẽ quý cha cũng đã cảm thấy có nhiều chủng sinh nản lòng. Xin hỏi quý cha: Nếu chủng sinh không được đào tạo nền tảng Kitô giáo thì liệu có tiếp nhận nổi cái tri thức bách khoa kia không? Cách đào tạo bách khoa này liệu có chia cắt hệ thống đào tạo thành từng mảnh, gom các môn học thành một đống, biến kiến thức thành một cơ cấu nặng tính sử liệu? Có cần thiết cung cấp cho các tân chủng sinh, vốn chưa bao giờ được học giáo lý, một nền giáo dục -  đào tạo gồm những môn khoa học đời và những kỹ thuật của ngành truyền thông? 

Tôi khuyên quý cha nên chọn việc đào tạo chiều sâu hơn bề rộng, chú trọng đến phương pháp tổng hợp hơn là chìm trong các chi tiết, kiến thiết tổng thể cấu trúc (kiến trúc) hơn là trang trí vẽ vời chi tiết. Ngần ấy lý do đủ cho tôi tin rằng nghiên cứu học hỏi môn siêu hình học, dù phải bắt buộc học đi nữa thì cũng là việc chuẩn bị vô cùng cần thiết trước khi tìm hiểu, học hỏi thần học. Có những người trẻ khi đến với chủng viện thì đã được đào tạo kỹ càng về khoa học và kỹ thuật - kể ra cũng hay - nhưng chỉ vì thiếu kiến thức văn hóa tổng quát nên gặp nhiều trở ngại khi bước vào học thần học”.

Đức TGM phụ trách hoạt động giáo dục của Vatican đã nói lên sự thông cảm đối các vị đang gánh vác trọng trách đào tạo các linh mục tương lai tại các chủng viện. Trọng trách này càng thêm nặng gánh trước những tác động của trào lưu tục hóa.

Được biết, Bộ Giáo dục công giáo là một cơ quan trung ương thuộc giáo triều Vatican. Hiện nay Bộ trưởng  là Đức Hồng y Zenon Grocholewski. Bộ có thẩm quyền trên các tổ chức và hoạt động giáo dục Công giáo. Bộ có 3 văn phòng: Văn phòng 1 phụ trách các vấn đề liên quan tới chủng viện, đào tạo giáo sĩ cho giáo phận, tu sĩ và thành viên của tu hội đời; Văn phòng 2 phụ trách các trường đại học, học viện và cao đẳng Công giáo, cổ vũ sự hợp tác với nhau và với các tổ chức ngoài Công giáo; Văn phòng 3 phụ trách các trường Công giáo dưới bậc đại học. Bộ còn phụ trách việc cổ vũ ơn gọi linh mục.

Tại Việt Nam, Hội đồng Giám mục, trong Hội nghị thường niên vào trung tuần tháng Tư vừa qua, đã quyết nghị thành lập Ủy ban Giáo dục Kitô giáo do Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm làm Chủ tịch, với mong muốn thúc đẩy hoạt động giáo dục Kitô giáo tại Việt Nam phát triển theo định hướng của Giáo Hội.

(Theo www.daily-peep.com và La Croix)