Trước làn sóng cáo buộc những tội phạm tình dục, trong hàng giáo sĩ nổi lên một cách ngày càng mạnh mẽ và ồn ào, Đức giáo hoàng Phanxicô đã liên tiếp đưa ra lời kêu gọi phải tìm ra mọi biện pháp để giải quyết và ngăn ngừa các tội phạm này. Trong bài diễn văn trình bày vào ngày 22/12/2014, tại Giáo triều trong buổi gặp gỡ chúc mừng lễ Giáng Sinh, Đức giáo hoàng Phanxicô đã yêu cầu “Đừng bao giờ” tìm cách “bóp nghẹt” hay “coi nhẹ” các vụ lạm dụng tình dục trong hàng giáo sĩ.

Hội nghị về chủ đề “Việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội” do Đức Giáo hoàng triệu tập, và đã diễn ra trong các ngày từ 21 đến 24 tháng Hai vừa qua, tại Roma, có thể được xem như một biện pháp cần thiết để gây ý thức và quyết tâm bài trừ và ngăn ngừa các tội phạm này trên bình diện Giáo hội toàn cầu.

Ngày 23/11/2018, Đức giáo hoàng đã chỉ định các người tổ chức cuộc gặp gỡ toàn cầu này: Hồng y Blase J. Cupich, Tổng giám mục Chicago (Hoa Kỳ), Hồng y Oswald Gracias, Tổng giám mục Bombay (Ấn Độ), Giám mục Charles Scicluna, Tổng giám mục Malte và phó thư ký Bộ Giáo lý đức tin, linh mục Hans Zollner, S.J., Chủ tịch Trung tâm bảo vệ trẻ vị thành niên của Đại học Gregoriô và thành viên của Ủy ban tòa thánh Bảo vệ trẻ vị thành niên.

Và cuộc gặp gỡ về chủ đề “Việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội”. tại Vatican, đã được tổ chức tại Vatican, từ thứ năm 21 đến Chúa nhật 24 tháng Hai 2019, quy tụ các chủ tịch các Hội đồng Giám mục của tất cả các lục địa về chủ đề trên “như một hành động của tinh thần trách nhiệm mục vụ mạnh mẽ trước một thách đố cấp bách của thời đại chúng ta”.

Mục tiêu cũng như tính chất của cuộc gặp gỡ này đã liên tiếp được Đức giáo hoàng, đích thân hay qua ban tổ chức, định rõ: đây là một “cuộc họp của các mục tử chứ không phải một hội nghị nghiên cứu”. “Mục đích của Hội nghị là làm sao để khi về lại nước, về lại giáo phận của mình, tất cả các giám mục tới họp tại Roma đều ý thức về các luật lệ phải áp dụng và thực thi các bước đi cần thiết để ngăn ngừa các lạm dụng, để bảo vệ các nạn nhân và để bảo đảm rằng không một trường hợp nào bị bao che hay che đậy”.

DIỄN TIẾN CUỘC HỌP

Sáng thứ Năm 21 tháng 2 năm 2019, Hội nghị về “Việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội” đã khai mạc với 193 tham dự viên gồm các Chủ tịch Hội đồng Giám mục các quốc gia, các Hồng y Bộ trưởng các cơ quan Tòa Thánh, lãnh đạo các Giáo hội Công giáo Đông Phương, và Bề trên Tổng quyền một số dòng tu. Đại diện Giáo hội Việt Nam tham dự Hội nghị này là Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Chương trình làm việc của Hội nghị

Theo chương trình được phổ biến, Hội nghị kéo dài từ thứ Năm 21 đến Chúa nhật 24/2/2019. Trong các ngày từ 21 đến 23 tháng 2, mỗi ngày Hội nghị nhóm họp từ 9 giờ sáng đến 12 giờ 30, sau đó tiếp tục từ 16 giờ đến 19 giờ 30. Có những buổi làm việc chung và các buổi làm việc theo nhóm, cầu nguyện và lắng nghe các chứng từ.

Lắng nghe chứng từ

Lắng nghe các chứng từ, trực tiếp và qua video, là một trong những điểm trọng yếu của Hội nghị. Ngay trước Hội nghị, tức vào ngày áp Hội nghị khai mạc, Ban Tổ chức Hội nghị đã gặp gỡ một nhóm 12 người nam và nữ, đại diện cho các nạn nhân của các vụ lạm dụng do một số thành viên của hàng giáo sĩ phạm phải. Nhóm 12 người này đến từ các miền khác nhau trên thế giới và thuộc nhiều tổ chức khác nhau, theo Alessandro Gisotti, quyền giám đốc Phòng Báo chí của Tòa Thánh, thông báo. Cuộc gặp gỡ đã kéo dài hơn hai tiếng.

Lm. Federico Lombardi SJ, người điều hành Hội nghị, cho biết cuộc gặp gỡ với các nạn nhân đã được dự tính từ ngày 18/12/2018: “Đức Thánh Cha muốn rằng các tham dự viên Hội nghị “ý thức về thảm kịch và về nỗi đau đớn của các nạn nhân” để đánh thức tinh thần “trách nhiệm” của “toàn thể Giáo hội”.

Do đó, Hội nghị đã dành thời gian cho “nhu cầu thường trực lắng nghe các nạn nhân” vì “sự lắng nghe các nạn nhân và sự hiểu thấu các nỗi khổ của họ là điểm khởi hành cần thiết của một sự dấn thân nghiêm túc chống lại các lạm dụng tình dục”, cha Lombardi nhấn mạnh.

Cha Lombardi cũng cho biết là “Nhiều câu trả lời cho bản câu hỏi của các giám mục nói rõ ‘các trao đổi với số đông nạn nhân đã góp phần làm tăng sự nhạy cảm của các ngài'”.

Sau buổi cầu nguyện vào buổi sáng khai mạc Hội nghị, Đức Thánh Cha Phanxicô đã ngỏ lời với Hội nghị, qua đó, ngài mời gọi Hội nghị lắng nghe hướng dẫn của Chúa Thánh Thần và tiếng nói của các nạn nhân để nhận ra trách nhiệm của Hội Thánh trước thực trạng và vấn nạn, thương tích và than khóc; đồng thời cùng nhau đưa ra những biện pháp cụ thể và hiệu quả.

Trong buổi họp báo sau phiên khai mạc, cha Federico Lombardi, S.J., thành viên Ban Tổ chức Hội nghị, đã cho biết: “21 điểm” nhấn mà Đức Thánh Cha đưa ra trong lời khai mạc đã khởi động Hội nghị với tinh thần “lắng nghe”, “hiệp thông giám mục đoàn”, “cô đọng”, “can đảm”, “biến đổi” và “thanh tẩy”. Đây là tinh thần cho các buổi thảo luận nhóm giữa các giám mục trong những ngày tiếp theo, và cũng là tinh thần nền tảng cho những hướng dẫn mục vụ sau này tại các giáo hội địa phương.

Chương trình nghị sự mỗi ngày gồm có 3 đề tài và các giờ thảo luận. Các đề tài của từng ngày được trình bày dựa trên thứ tự các chủ đề: Bổn phận cá nhân, Trách nhiệm tập thể, và Tính trong sáng.

Tóm lược một số bài thuyết trình

Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu tóm tắt một số bài thuyết trình tiêu biểu.

- Bài thuyết trình của Đức hồng y Rubén Salazar Gómez

(TGM giáo phận Bogotà, thủ đô Colombia)

Đề tài: “Giáo Hội bị đâm thâu qua. Giáo hội trong giai đoạn khủng hoảng”.

Bắt đầu xử lý ngay khi nhận được lời tố cáo

Đức hồng y Gomez nhấn mạnh rằng: “Trong tư cách Giám mục, chúng ta phải chu toàn nghĩa vụ, đương đầu ngay với tình trạng nảy sinh từ một lời tố cáo. Không thể loại bỏ lời tố cáo vì lý do đó là lời cáo buộc nặc danh hoặc vì được đưa ra quá muộn. Mỗi lời tố cáo phải khởi động ngay các thủ tục được quy định trong giáo luật hoặc dân luật của mỗi nước, theo những đường hướng do mỗi Hội đồng Giám mục qui định. Điều này sẽ giúp chúng ta luôn phân biệt giữa tội lỗi tùy thuộc lòng thương xót của Chúa, và tội ác trong Giáo hội, tùy thuộc giáo luật, và tội ác dân sự tùy thuộc dân luật tương ứng. Ngày nay chúng ta đã rõ bất kỳ sự lơ là nào từ phía chúng ta đều có thể đưa tới những hình phạt theo giáo luật, kể cả việc sa thải khỏi sứ vụ, và những hình phạt theo dân luật, kể cả việc giam tù vì che đậy hoặc đồng lõa.”

Đặt quyền của các nạn nhân trên quyền của giáo sĩ bị cáo

Đức hồng y Gomez nói đến những chỉ dẫn cụ thể. Ví dụ: “Chúng ta phải ý thức rõ các quyền của những giáo sĩ có tội, - chẳng hạn quyền bảo tồn thanh danh, quyền thi hành thừa tác vụ, và tiếp tục sống một cuộc đời bình thường trong xã hội-, không bao giờ được chiếm ưu thế trên các quyền của các nạn nhân, của những người yếu thế và những người dễ bị tổn thương hơn”.

Cám ơn báo chí

Đức hồng y Gomez đề cao vai trò rất quan trọng của báo chí và các phương tiện truyền thông, các mạng xã hội, trong việc giúp các Giám mục đương đầu với cuộc khủng hoảng. Ngài cũng coi sự can đảm kiên trì của các nạn nhân cũng là điều hữu ích để giáo quyền sửa chữa những lạm dụng.

Trách nhiệm đầu tiên thuộc về giáo sĩ

“Những người trách nhiệm đầu tiên về cuộc khủng hoảng này đang ở giữa chúng ta, đó là các Giám mục, Linh mục và những người thánh hiến. Chúng ta phải nhìn nhận rằng kẻ thù ở trong nội bộ Giáo hội. Khi phủ nhận những lời tố cáo, không nghe các nạn nhân, hoặc tìm cách mua chuộc sự im lặng của họ, các Giám mục đã cư xử như những người chăn chiên bỏ mặc cho đoàn chiên không được bảo vệ. Cách thức quan niệm tổ chức Giáo hội ở trên đau khổ của các nạn nhân, để không nhìn thấy sự thật kinh khủng, biểu lộ rõ ràng một não trạng giáo sĩ trị”.

(G. Trần Đức Anh OP- Vatican)

Nguồn: vaticannews.val

- Bài thuyết trình của Đức hồng y Oswald Gracias

(Tổng giám mục Mumbai, Ấn Độ)

Đề tài: “Đoàn thể tính của hàng giám mục: được sai đi thi hành sứ mạng.”

Trong bài thuyết trình, Đức hồng y Oswald Gracias đã nhấn mạnh đến trách nhiệm phải trả lẽ của giám mục (accountability), đặc biệt về những vụ lạm dụng tình dục và về phương thức hành động của Giám mục theo tinh thần đoàn thể tính của hàng giám mục và công nghị tính. Cụ thể là liên đới trách nhiệm với toàn thể Giáo hội về vấn đề lạm dụng trong tinh thần cộng tác với các giám mục khác và các thành phần dân Chúa. Một giám mục giáo phận không thể nói: “Vấn đề lạm dụng tính dục trong hàng giáo sĩ trong Giáo hội không liên hệ gì với tôi vì tình trạng của tôi khác biệt với những nơi khác trên thế giới. Mỗi giám mục chúng ta có trách nhiệm đối với toàn thể Giáo hội. Chúng ta chia sẻ trách nhiệm và nghĩa vụ phải trả lẽ. Mối quan tâm của chúng ta phải trải dài, vượt lên trên ranh giới của Giáo hội địa phương để bao trùm toàn thể các Giáo hội mà chúng ta hiệp thông”.

Sửa lỗi trong tinh thần huynh đệ

Trong ý hướng vừa nói, Đức hồng y Gracias, cũng là một trong 6 Hồng Y cố vấn của Đức Thánh Cha, đặt câu hỏi với mỗi giám mục: “Chúng ta có dấn thân trong một cuộc nói chuyện cởi mở và thành thật nêu rõ những anh em giám mục của chúng ta hay của các linh mục khi chúng ta thấy họ có một lối cư xử gây vấn đề hay không? Chúng ta phải vun trồng một văn hóa sửa lỗi huynh đệ mà không làm cho người khác bị xúc phạm hay thương tổn, và đồng thời coi việc phê bình một người anh em như cơ hội để thi hành tốt đẹp hơn nghĩa vụ của chúng ta”.

Tương quan với các GM khác

Đức hồng y Tổng giám mục nhận xét rằng “đối với một giám mục, tương quan với Đức Thánh Cha có một ý nghĩa rất quan trọng. Mỗi giám mục có nghĩa vụ trực tiếp vâng lời Đức Thánh Cha và theo đường hướng của ngài. Nhưng chúng ta phải chân thành tự hỏi: đôi khi chúng ta không nghĩ rằng tương quan của chúng ta với các giám mục khác có tầm quan trọng như thế, hoặc những anh em giám mục khác có ý kiến khác biệt hay cảm thấy nhu cầu cần sửa lỗi cho chúng ta? Có lẽ chúng ta cố tình không biết đến sự đóng góp của các anh em chúng ta, vì xét cho cùng, chỉ có Đức giáo hoàng mới có thể ra lệnh cho chúng ta, vì thế đoàn thể tính của hàng giám mục là điều dễ bị làm ngơ, hoặc trong trường hợp này không có tầm quan trọng đáng kể?”

Tăng cường thông tin

Đức hồng y Gracias cũng cổ võ các GM cải tiến việc thông tin với nhau và với Tòa Thánh, nhờ tất cả các phương tiện liên lạc tối tân, mau lẹ để trao đổi thông tin và tham gia vào việc đưa ra những ý kiến và thảo luận” (Rei 22-2-2019)

(G. Trần Đức Anh OP- Vatican)

Nguồn:.vaticannews.va

- Bài thuyết trình của Nữ Tu Veronica

(Người Nigeria, Bề trên tổng quyền Tu hội Chúa Hài Đồng Giêsu -

Società del Bambino Gesù - SHCJ)

Đề tài: “Sẵn sàng được sai đi trong thế giới”.

Nữ tu Tổng quyền Veronica nhận xét rằng những vụ giáo sĩ lạm dụng tình dục là một cuộc khủng hoảng làm giảm uy tín của Giáo hội, nơi mà lẽ ra sự minh bạch phải là dấu hiệu chứng tỏ sứ mạng của các môn đệ Chúa Giêsu Kitô. Sự kiện ngày nay nhiều người cáo buộc Giáo hội Công giáo đã lơ là đối với vấn đề này, đó thực là một điều đáng lo âu và Giáo hội phải làm tất cả những gì có thể để bảo vệ các thành phần trẻ, dễ bị tổn thương của mình.

Vấn đề giáo sĩ lạm dụng cũng xảy ra tại Á, Phi.

Nữ tu Veronica bác bỏ quan niệm của nhiều người cho rằng vấn đề giáo sĩ lạm dụng tình dục chỉ là vấn đề ở Âu Mỹ và ở Australia còn trong các Giáo hội tại Á, Phi, không phải là vấn đề. Nữ tu nói:

Tôi đã làm việc trong 9 năm trên toàn nước Nigeria trong lãnh vực giáo dục tính dục, và tôi đã nghe nhiều câu chuyện và tư vấn cho nhiều người. Tôi nhận thấy những điều đó đã và đang là những vấn đề trầm trọng. Vào đầu thập niên 1990, một linh mục nói với tôi rằng có những vụ lạm dụng tính dục trong các tu viện và trong số các nhà giáo dục. Vì thế trong tư cách là Chủ tịch Hội đồng các nữ tu Nigeria tôi đã phải làm cái gì đó để đối phó với vấn đề này.

Một linh mục khác, vào đầu năm 2000 đã nói: có một nhóm bộ tộc thường thực hành sự loạn luân, nhưng tôi trả lời rằng theo kinh nghiệm của tôi, loạn luân là một vấn đề thế giới. Một người già, lúc gần qua đời, đã tiết lộ cho tôi những lối cư xử lạ thường vì những lạm dụng tình dục đã phải chịu khi còn là một thiếu niên do một linh mục trong trường học. Một trẻ nữ bị một linh mục lạm dụng lúc lên 13 tuổi, 25 năm sau, khi gặp lại cô ta, linh mục ấy đã không nhận ra cô ta...

Đừng che giấu vì sợ sai lầm

Nữ tu Tổng quyền Veronica kêu gọi: “Chúng ta đừng che giấu nữa những sự kiện tương tự vì sợ sai lầm! Quá nhiều khi chúng ta muốn ngồi yên chờ cho đến khi bão tố lắng dịu! Nhưng bão tố này sẽ không qua đi, và nó có ảnh hưởng đến uy tín của chúng ta..”

Nữ tu cũng kêu gọi quan tâm đến việc huấn luyện các chủng sinh, cung cấp cho họ một nền giáo dục rõ ràng và quân bình về tính dục và về những giới hạn trong các chủng viện và nhà đào tạo, trong việc thường huấn cho các linh mục, tu sĩ nam nữ và cho các giám mục. Chị nói: “Tôi lo âu khi thấy tại Roma và những nơi khác các chủng sinh trẻ được đối xử như thể họ đặc biệt hơn bất kỳ ai khác, và như thế là khuyến khích họ, ngay từ đầu chương trình huấn luyện những ý tưởng đề cao bậc giáo sĩ của họ. Sự học hỏi về sự phát triển con người phải gợi lên một câu hỏi nghiêm túc về sự hiện hữu của các tiểu chủng viện..” (Rei 23-2-2019)

(G. Trần Đức Anh OP- Vatican)

Nguồn: .vaticannews.va

- Bài thuyết trình của bà Linda Ghisoni

(Phó Tổng thư ký Bộ giáo dân, gia đình và sự sống)

Đề tài: “Hiệp thông: cùng nhau hành động”

Bà Ghisoni, 54 tuổi, có gia đình và 2 người con gái, chuyên gia giáo luật, giáo sư tại Đại học Gregoriana và là thẩm phán tại một số tòa án của Giáo hội ở Roma, trước khi được bổ nhiệm làm Phó Tổng thư ký Bộ giáo dân, gia đình và sự sống.

Quan tâm đến con người nạn nhân và gia đình họ

Trong bài thuyết trình gợi ý, Bà nêu nhận xét: việc phòng ngừa nạn lạm dụng tình dục trẻ em không thể kết thúc trong “một chương trình đẹp”, nhưng phải trở thành “một thái độ mục vụ thường nhật”. Bà trưng dẫn chứng từ của một nạn nhân, gọi tất cả những mục tử của Giáo hội lẻn vào chuồng chiên để gây kinh hãi và phá tán đoàn chiên là “những con sói hú”, và bà khẳng định rằng chúng ta không bao giờ có thể nói về việc bảo vệ những trẻ vị thành niên mà không để ý đến các nạn nhân và gia đình họ, không biết kẻ lạm dụng, những người đồng lõa, những người chối bỏ tệ nạn này và những người lơ là không quan tâm, những người ém nhẹm, che đậy, và chúng ta phải biết cả những người tìm cách lên tiếng và hành động, nhưng tiếng nói của họ bị bóp nghẹt.

Bà Linda Ghisoni lược qua một loạt những nghĩa vụ được đề ra trước mỗi tội ác kinh khủng về lạm dụng tình dục trẻ em: trước tiên là phải biết và ý thức về những gì đã xảy ra, nghĩa vụ tìm sự thật và công lý, nghĩa vụ sửa chữa và phòng ngừa để khỏi tái diễn tội ác.

Tìm trách nhiệm trong tinh thần hiệp thông

Đề cập đến nghĩa vụ tìm kiếm trách nhiệm trong tinh thần hiệp thông, bà Ghisoni bác bỏ quan niệm cho rằng việc tìm kiếm sự thật về những vụ lạm dụng chỉ là trách vụ của Đức giáo hoàng và các giám mục. Mọi thành phần Dân Chúa đều tham gia vào nghĩa vụ này, do bí tích rửa tội. Mỗi người được kêu gọi can dự năng động, tuy rằng sứ vụ giám mục mang trách nhiệm đưa ra quyết định cuối cùng, sử dụng những đóng góp và sự cố vấn của tất cả mọi người.

Đề nghị duyệt lại quy luật phải giữ bí mật giáo hoàng trong các vụ lạm dụng

Bà Ghisoni cổ võ sự tìm hiểu và học hỏi những phương thức thực hành do các Hội đồng Giám mục khác đề xướng trong các môi trường Giáo hội khác. Và trong số những đề nghị cụ thể, bà bày tỏ mong ước có sự duyệt lại quy luật về “bí mật giáo hoàng” để bí mật này bảo vệ các giá trị mà nó nhắm bảo vệ, tức là phẩm giá của những người liên hệ, thanh danh của mỗi người, thiện ích của Giáo hội, nhưng đồng thời giúp phát triển một bầu không khí minh bạch và tín nhiệm hơn, tránh quan niệm sử dụng bí mật giáo hoàng để che giấu các vấn đề, thay vì bảo vệ các thiện ích có liên hệ.

Kêu gọi thông tin đúng đắn

Sau cùng bà Ghisoni kêu gọi các nhân viên truyền thông hãy kiện toàn những tiêu chuẩn để thông tin đúng đắn, biết dung hòa giữa những đòi hỏi của sự minh bạch với những đòi hỏi của sự kín đáo, để tránh gây hại cho sự thật.

Nhận xét của Đức Thánh Cha.

Lên tiếng sau bài tham luận của bà Linda Ghisoni, Đức Thánh Cha nhận xét rằng “Đây chính là Giáo hội nói. Khi mời một phụ nữ lên tiếng, đó không phải là đi theo một thứ chủ nghĩa nữ quyền Giáo hội, vì rốt cuộc chủ nghĩa nữ quyền chỉ là một “chủ nghĩa duy nam giới mặc y phục phụ nữ”. Không phải vậy, khi mời một phụ nữ nói về các vết thương của Giáo hội, đó là mời Giáo hội nói về chính mình, về những vết thương của Giáo hội. Phụ nữ là hình ảnh của Giáo hội vốn là một phụ nữ, là người vợ và người mẹ.”

“Đường lối tư tưởng của tiến sĩ Ghisoni là đường lối của một người mẹ, và kết thúc với trình thuật về những gì xảy ra khi một phụ nữ sinh ra một người con. Đó là mầu nhiệm nữ tính của Giáo hội là vợ và là mẹ. Vấn đề ở đây không phải là trao thêm các chức năng cho phụ nữ trong Giáo hội - điều này là tốt, nhưng không giải quyết vấn đề - vấn đề là hội nhập phụ nữ như một hình ảnh của Giáo hội trong tư tưởng của chúng ta, là suy tư về Giáo hội với những phạm trù (categorie) của một phụ nữ”.

(G. Trần Đức Anh OP- Vaứcan)

Nguồn: vaticannews.va

- Bài thuyết trình của Đức hồng y Reinhard Marx

(Tổng giám mục Munich, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức và là 1 trong 6 Hồng Y cố vấn của Đức Thánh Cha)

Đề tài: “Sự minh bạch trong tư cách là cộng đồng các tín hữu”.

Đức hồng y Marx cho biết, theo ngài, sự minh bạch (trasparenza) ở đây có nghĩa là những hành động, những quyết định, tiến trình xét xử và các thủ tục, v.v... có thể hiểu được và để lại dấu vết, có thể kiểm chứng.

Ngài phê bình sự kiện có những Tòa giám mục không giữ hồ sơ, hoặc tiêu hủy hoặc không lập các hồ sơ về những vụ giáo sĩ bị cáo lạm dụng tình dục trẻ vi thành niên.

Xét lại quy luật bí mật giáo hoàng

Nhắc đến những vấn nạn cho rằng nhiều khi phải giữ bí mật giáo hoàng, để tránh làm thương tổn thanh danh của những linh mục vô tội hoặc của chức linh mục hay của Hội Thánh nói chung, vì những lời cáo gian, nếu những lời tố cáo ấy được công bố. Theo Đức hồng y, những vấn nạn ấy không đứng vững trong việc chống lại tính chất có thể kiểm chứng và minh bạch. Cần có những lý lẽ có sức thuyết phục để duy trì bí mật giáo hoàng đối với sự truy tố những tội phạm lạm dụng chống trẻ vị thành niên. Hiện nay, Đức hồng y nói, tôi không thấy có những lý lẽ đó.

Các nguyên tắc phải coi bị cáo là vô tội cho đến khi bị kết án chung kết và nguyên tắc bảo vệ các quyền của cá nhân, và sự cần thiết phải minh bạch, những điều ấy không loại trừ nhau, trái lại còn hỗ trợ cho nhau.

Minh bạch không có nghĩa là chấp nhận bừa bãi và phổ biến vô trật tự những lời cáo buộc lạm dụng. Mục đích nhắm tới là một cuộc xét xử minh bạch, làm sáng tỏ và chỉ rõ những lời cáo buộc, và theo những tiêu chuẩn thường được chấp nhận, liên quan đến vấn đề khi nào và theo thể thức nào công chúng, nhà cầm quyền và giáo triều Roma phải được thông báo. Những thể thức tiêu chuẩn ấy giúp hiểu rõ rằng không phải sự minh bạch làm hại cho Giáo hội, nhưng đúng hơn là những hành vị lạm dụng đã phạm, sự thiếu minh bạch hoặc sự che đậy sau đó.

Xác định lại mục đích và giới hạn của bí mật giáo hoàng

Cụ thể, Đức hồng y Marx kêu gọi xác định mục đích và giới hạn bí mật giáo hoàng, vì những thay đổi xã hội hiện nay ngày càng mang đặc tính của những kiểu mẫu thông tin thay đổi. Trong thời đại cách mạng xã hội hiện nay, tất cả và mỗi người chúng ta có thể liên lạc và trao đổi thông tin hầu như tức khắc qua Facebook, Twitter, vv. nên cần phải xác định lại tính chất kín đáo và bí mật, phân biệt chúng với sự bảo vệ các dữ kiện. Nếu chúng ta không thành công trong vấn đề này, chúng ta sẽ làm uổng phí cơ hội duy trì một mức độ tự quyết đối với thông tin hoặc chúng ta sẽ bị nghi ngờ về tội ém nhẹm. (Rei 22-2-2019)

(G. Trần Đức Anh OP- Vaứcan)

Nguồn: .vaticannews.va

- Bài thuyết trình của bà Valentina Alazraki

(Phóng viên thường trú tại Roma của đài Televisa Mexico)

Đề tài: “Minh bạch truyền thông trong việc chống lại lạm dụng tình dục trẻ em trong Giáo hội”

Khởi đi từ tình mẫu tử, bà Valentina nói Giáo hội như một người mẹ. Đối với người mẹ, không có đứa con hạng nhất hay hạng nhì. Có thể có những đứa con mạnh hơn hay yếu hơn. Những đứa con yếu hơn thì cần được quan tâm hơn. Vì thế, hiện tại những đứa con bị thương tổn do bị lạm dụng trở nên quan trọng hơn hết.

Theo bà Valentina, đôi khi các nhà báo cũng lái thông tin đi theo hướng lợi ích chính trị, ý thức hệ hay kinh tế, nhưng hầu hết những trường hợp về lạm dụng được báo cáo đều đúng. Nhiệm vụ của các nhà báo là bảo vệ quyền thông tin dựa trên sự thật để có được sự công bằng. Các nhà báo biết rằng việc lạm dụng không chỉ xảy ra trong Giáo hội, nhưng họ nghiêm khắc hơn với các giáo sĩ vì vai trò đạo đức và luân lý của giáo sĩ đối với dân chúng.

Hơn nữa, việc không minh bạch trong thông tin sẽ là cơ hội cho việc lạm dụng tái diễn. Cung cấp thông tin là một trách nhiệm căn bản vì nếu không làm như vậy thì chính người bao che cũng trở thành người có liên can. Vì thế, Giáo hội cần đứng ở vai trò chủ động trong việc cung cấp thông tin, thay vì là người trả lời những chất vấn của báo chí khi đã bị phát hiện. Trong thời đại mạng xã hội, thật khó để giữ kín điều gì.

Bà Valentina đưa ra 3 gợi ý thực hành trong việc minh bạch thông tin:

Thứ nhất là đặt các nạn nhân lên hàng đầu. Điều này quan trọng vì thật khó thông tin về điều gì nếu không có kiến thức trực tiếp về nó. Vì thế, thật không thể nói về đề tài này, nếu trước tiên không lắng nghe các nạn nhân và được đụng chạm đến những nỗi đau của họ.

Thứ hai là tìm kiếm những lời khuyên. Trước khi giám mục đưa ra quyết định thì nên tìm kiếm những lời khuyên từ những người có phán đoán tốt. Họ có thể là những chuyên gia về truyền thông, để có thể truyền thông một cách tốt thay vì giữ thinh lặng hay nói dối. Vì thế cần có một người phát ngôn chính thức. Các nhà báo muốn nói chuyện với cấp trên, nhưng họ cũng chấp nhận nói với người phát ngôn.

Thứ ba là chuyên nghiệp hóa truyền thông. Việc theo sát thông tin toàn thời gian là điều cần thiết, và đặc biệt quan trọng trong những lúc cần phản ứng tức thời. Nếu thông tin đưa ra không đúng thời điểm, thì không ai quan tâm đến câu trả lời.

(Văn Yên, SJ)

Nguồn: .va/vi/vatican-city/news

Kết thúc Hội Nghị

Sáng Chúa nhật, 24 tháng 2, Hội nghị nhóm họp phiên bế mạc và cử hành Thánh lễ với Đức Thánh Cha Phanxicô.

Ba biện pháp cụ thể:

Hội nghị đã kết thúc với việc công bố ba biện pháp cụ thể và những đề nghị sẽ được thể chế hóa:

1. Một Tự sắc mới và một luật “về việc bảo vệ trẻ em và những người dễ bị tổn thương”, nhằm củng cố biện pháp phòng ngừa và đấu tranh chống lại các lạm dụng tại giáo triều và trong thành Vatican.

2. Thánh bộ Giáo lý Đức tin sẽ xuất bản một tài liệu hướng dẫn để giúp các giám mục trên thế giới hiểu một cách rõ ràng các bổn phận và nhiệm vụ phải thực thi của mình.

3. Việc thành lập các nhóm hoạt động đặc biệt để giúp các Hội đồng Giám mục và các giáo phận đang gặp khó khăn đương đầu với các vấn đề và thực thi các đề xuất bảo vệ các trẻ em.

Bài giảng Thánh lễ kết thúc Hội nghị của Đức cha Coleridge

Giáo hội làm tất cả để trở thành nơi an toàn cho tất cả

Chia sẻ sau bài Tin mừng trong Thánh lễ bế mạc Hội nghị “Việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội”, tại Sala Regia, lúc 9g30 sáng Chúa nhật 24.02, do ĐTC Phanxicô chủ sự, Đức cha Mark Benedict Coleridge, Tổng Giám mục giáo phận Brisbane, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Australia, mời gọi mọi người hành động trong năng quyền của mình để bảo đảm rằng những điều kinh khủng trong quá khứ sẽ không tái diễn và Giáo hội sẽ phải là nơi an toàn cho tất cả mọi người.

Quyền lực sẽ hủy diệt nếu bị tách ra khỏi phục vụ

Một trong những hình ảnh trên các bức họa trong Sala Regia là hình ảnh Đavít đứng trước vua Saolô đang ngủ say, như được tường thuật trong bài đọc một trích từ sách Samuel quyển thứ nhất. Không nghe theo lời xúi giục của Abishai, Đavít đã không dùng cơ hội quyền lực của mình để sát hại vua Saolô. Đức cha Coleridge nhắc rằng các mục tử trong Giáo hội, được lãnh nhận quà tặng năng quyền - “tuy vậy, đô là quyền lực để phục VỤ, để kiến tạo; một năng quyền với và vì, chứ không phải là có quyền trên người khác; một quyền, như thánh Phaolô nôi, ‘quyền Chúa đã ban để xây dựng anh em, chứ không để hủy diệt anh em' (2Cr 10,8).” Đức cha Colderidge khẳng định rằng “quyền lực sẽ trở nên hủy diệt nếu nô bị tách rời khỏi phục vụ, khi nô không phải là cách thế của tình yêu, khi nô trở thành quyền hành trên người khác.”

Giáo hội là nơi an toàn cho tất cả

Trong Tin mừng, Chúa Giêsu mời gọi yêu thương kẻ thù, thương xôt như Cha trên trời là Đấng thương xôt. Đức cha Coleridge nhìn nhận rằng, đã cô những lần Giáo hội không yêu thương các nạn nhân của nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội, chỉ vì sự an toàn của mình; Giáo hội đã chọn sự dửng dưng trước tội ác để bảo vệ thanh danh của mình. Khi lạm dụng và che đậy, những người cô quyền không hành động như những người thuộc về Nước Trời nhưng là con người thuộc về thế gian. Ngài khẳng định mong muốn về một Giáo hội “thật sự an toàn”, nơi không cô chỗ cho sự dửng dưng và những ước muốn bảo vệ danh tiếng trước tệ nạn lạm dụng.

Hoán cải thật sự

Đức cha Coleridge mời gọi hoán cải thật sự, “con người thuộc về thế gian phải chết để con người thuộc về Nước Trời cô thể được sinh ra”, để Giáo hội cô thể động chạm đến tâm điểm của cuộc khủng hoảng lạm dụng tính dục. “Chúng ta cần thấy các vết thương của các nạn nhân là của chính chúng ta, số phận của họ là số phận của chúng ta.”

Mùa sứ vụ mới

Giáo hội cần ý thức rằng mình không phải là tâm điểm mà những người bị lạm dụng “xoay quanh”, nhưng Giáo hội xoay quanh họ. Đây là một cuộc cách mạng, trong đó Giáo hội có thể nhìn sự việc với đôi mắt của những người bị lạm dụng, nghe bằng đôi tai của họ và chỉ như thế, Giáo hội mới có thể nhìn thấy nơi họ gương mặt của Chúa Kitô bị đóng đinh. Khi làm như thế, Giáo hội sẽ có một diện mạo khác. Đây là cuộc hoán cải cần thiết, cuộc cách mạng thật sự và ân sủng lớn lao, có thể mở ra cho Giáo hội một mùa sứ vụ mới.”

Hành động cụ thể

Đức cha Coleridge mời gọi Giáo hội có những hành động cụ thể. Ngài nói: “Những ngày này chúng ta đang ở trên đồi Canvê, chủng ta Ở trên ngọn núi của bông tồi... Nhưng Ở đây, từ các vết thương của Chúa Kitô, hy vọng sống lại, hy vọng trở thành lời cầu nguyện,. hy vọng bông tồi của đồi Canvê đưa Giáo hội đi qua thế giới, đến ánh sáng Phục sinh, đến với Con Chiên, là mặt trời của chúng ta (Kh 21,23). Đến cuồi cùng chỉ còn tiếng nôi của Chúa Phục sinh, mời gọi chúng ta đừng chỉ ngắm nhìn ngôi mộ trồng khi bồi rồi tự hỏi mình sẽ phải làm gì. Chúa Giêsu mở cánh cửa con tim chúng ta. Từ sự sợ hãi nảy sinh sự kiên quyết tông đồ, từ sự mất can đảm nặng nề trổ sinh niềm vui Tin Mừng.

Công bằng và chữa lành; những điều kinh hoàng của quá khứ không tái diễn

Một sứ vụ mới đòi chúng ta cô những hành động cụ thể. Giáo hội sẽ mang lại sự công bình và chữa lành cho các nạn nhân, sẽ lắng nghe, tin và đồng hành với họ; sẽ bảo đảm những kẻ lạm dụng không bao giờ còn cô thể tấn kích người khác; những người che đậy sẽ chịu trách nhiệm, v.v... Giáo hội sẽ làm tất cả để bảo đảm những kinh hoàng của quá khứ sẽ không tái lập và Giáo hội là nơi an toàn cho tất cả, là một người mẹ yêu thương, đặc biệt đối với người trẻ và những người dễ bị tổn thương.

(Hồng Thủy - Vatican)

Nguồn: vaticannews.va

Suy niệm trước kinh Truyền Tin của Đức giáo hoàng Phanxicô

Chúa nhật 24/2/2019

Phê phán “Những kẻ sưu tập các bất công” vốn chỉ nhớ được các sai trái họ phải lãnh chịu, Đức giáo hoàng Phanxicô mời gọi hãy “nhớ tới những điều tốt lành”: “Đảo ngược lời nói tiêu cực, đó là cuộc cách mạng của lòng thương xót”.

Anh chị em thân mến,

Tin Mừng Chúa nhật hôm nay (Lc 6, 27-38) liên quan tới một điểm trung tâm và đặc trưng của đời sống Kitô hữu: yêu thương kẻ thù. Lời của Chúa Giêsu quả là rõ ràng: “Tôi nói với anh em, những người đang nghe tôi: hãy yêu kẻ thù của anh em, hãy làm điều lành cho những kẻ thù ghét anh em. Hãy chúc điều lành cho những ai thóa mạ anh em, hãy cầu nguyện cho những kẻ vu khống anh em” (Lc 6, 27-28).

Đây không phải là một việc muốn làm thì làm, mà là một lệnh truyền. Không phải cho tất cả mọi người, mà là cho các đồ đệ của Người được Người mời gọi “anh em là những người nghe tôi”. Ngài biết rất rõ rằng yêu thương kẻ thù của mình vượt khỏi khả năng của chúng ta, nhưng chính vì điều đó mà Ngài đã làm người: không phải để chúng ta như chúng ta trong tình trạng hiện nay, mà để biến đổi chúng ta thành những người nam van người nữ có khả năng có một tình yêu lớn hơn, tình yêu của Cha Ngài và Cha chúng ta. Đó là tình yêu Chúa Giêsu ban cho kẻ “nghe Ngài”. Và khi ấy, điều này trở thành có thể! Với Ngài, nhờ ở tình thương của Ngài, ở Thần Trí của Ngài, chúng ta có thể yêu thương ngay cả kẻ không yêu chúng ta, thậm chí cả kẻ gây sự dữ cho chúng ta.

Theo cách này, Chúa Giêsu muốn tình yêu thương của Thiên Chúa toàn thắng trong mọi con tim trên hận thù và oán giận. Logic của tình yêu thương đạt tới đỉnh điểm trong Thập giá của Đức Kitô, là đặc điểm của kitô hữu và dẫn chúng ta đi gặp gỡ mọi người với một con tim của những người anh em. Nhưng làm sao có thể vượt thắng bản năng con người và luật trả đũa của thế gian? Chúa Giêsu đưa ra cho chúng ta câu trả lời cũng trong cùng đoạn trích Tin Mừng: “Hãy yêu thương như Cha là Đấng yêu thương” (c. 36). Kẻ nghe Chúa Giêsu, kẻ cố gắng đi theo Ngài ngay cả khi phải trả giá, trở thành con Thiên Chúa và bắt đầu trở nên giống Cha thực sự, Đấng ngự trên trời. Chúng ta trở nên những người có khả năng có những hành động mà chúng ta không hề nghĩ là có thể nói hay làm, và cả những hành động làm chúng ta xấu hổ, nhưng ngày nay, ngược lại đem lại cho chúng ta niềm vui và sự an bình. Chúng ta không còn cần phải là những kẻ dữ dằn, trong lời nói cũng như hành động: chúng ta nhận ra mình có khả năng có lòng trìu mến và nhân từ, và chúng ta cảm nhận được rằng điều đó không phải từ chúng ta mà đến mà đến từ Ngài! Bởi vậy, chúng ta không nêu cao chính mình, nhưng biết ơn vì có được điều đó.

Không có gì lớn hơn và phong phú hơn tình yêu: nó đem lại cho con người mọi phẩm giá của con người, trong khi lòng thù hận và sự trả thù, ngược lại, chỉ làm cho phẩm giá nhỏ đi, bóp méo vẻ đẹp của tạo vật được dựng nên theo hình ảnh của Thiên Chúa.

Lệnh truyền này, đáp lại sự thóa mạ và điều thiệt hại gây nên bằng tình thương yêu, đã làm nảy sinh trên thế giới một nền văn hóa mới: “văn hóa của lòng thương xót” - và chúng ta phải hiểu rõ và thực thi - “nền văn hóa của lòng thương xót, vốn dẫn đến sự ra đời của một CUỘC cách mạng đích thực” (Tông huấn Misericordia et misera, 20). Đó là cuộc cách mạng của tình thương trong đó, những người tham gia chính là những người tử đạo của mọi thời đại. Và Chúa Giêsu đoan quyết với chúng ta rằng cách xử sự của chúng ta, đượm tình yêu thương đối với tất cả những ai làm hại chúng ta sẽ không uổng công. Ngài nói: “ Hãy tha thứ, và anh chị em sẽ được tha thứ, Hãy cho đi, và người ta sẽ cho anh em [...] VÌ đong cho ai đấu nào, người khác sẽ đong cho anh em đấu ấy” (cc. 37-38).

Thật là đẹp, điều Thiên Chúa sẽ ban cho chúng ta nếu chúng ta có lòng đại lượng và thương xót, Chúng ta phải tha thứ vì Thiên Chúa đã tha thứ và sẽ luôn luôn tha thứ cho chúng ta, Nếu chúng ta không tha thứ hoàn toàn, chúng ta không thể nghĩ là đã được tha thứ, Ngược lại, nếu chúng ta mở lòng thương xót, sự tha thứ sẽ được ký kết bằng cử chỉ ôm hôn thắm thiết đượm tình huynh đệ và nếu các sợi dây liên kết của sự hiệp thông cột chặt chúng ta lại với nhau, chúng ta loan báo cho thế giới biết rằng có thể dùng điều lành để đánh bại điều dữ.

Đôi khi, chúng ta cảm thấy dễ dàng nhớ đến những thiệt hại và những điều xấu xa người khác gây nên cho chúng ta, chứ không phải những điều tốt lành, Tới độ có những người có thói quen này - điều này đã trở thành một căn bệnh: sưu tập các điều bất công, Họ chỉ nghĩ tới những điều xấu kẻ khác gây nên cho họ, Và đó lại không phải là một con đường, Chúng ta cần phải làm điều ngược lại, Chúa Giêsu nói: hãy nhớ tới những điều tốt lành, Và khi có kẻ nói xấu về người khác, chúng ta phải nói “có lẽ đúng, nhưng có điều này hay hơn”, Đảo ngược câu chuyện, đó là cuộc cách mạng của lòng thương xót.

Cầu xin Đức Mẹ Maria giúp chúng ta biết động lòng trước những lời này của Chúa Giêsu, nóng bỏng như lửa, vốn biến đổi chúng ta và cho chúng ta khả năng làm điều lành mà không chờ được đền đáp lại, bằng cách làm chứng khắp nơi về sự toàn thắng của tình yêu thương.

Suy niệm sau kinh Truyền Tin

Trong buổi đọc kinh Truyền Tin, ngày 24/2, Đức giáo hoàng đã nói với mọi người về Hội nghị “Việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội”:

Sáng nay, Hội nghị rất quan trọng về “việc bảo vệ trẻ em trong Giáo hội” đã kết thúc tại Vatican. Chủ tịch của tất cả các Hội đồng Giám mục, các người đứng đầu các Giáo hội Công giáo Đông phương, các đại diện các bề trên tổng quyền các dòng tu nam, nữ, và các cộng sự thân yêu của tôi của Giáo triều đã được triệu tập.

Như anh chị em biết đó, vấn đề lạm dụng tình dục trên các trẻ vị thành niên do các thành viên của hàng giáo sĩ phạm phải đã tạo nên trong thời gian qua một sự tai tiếng trầm trọng trong Giáo hội và trong dư luận quần chúng, đối với những khổ đau của các nạn nhân cũng như đối với sự chểnh mảng không thể biện minh được đối với các nạn nhân này và sự bao che các thủ phạm từ phía những người có trách nhiệm trong Giáo hội.

Vì đây là một vấn đề phổ biến trên tất cả các lục địa, chúng tôi đã muốn tất cả chúng ta cùng nhau đối diện, trong tinh thần đồng trách nhiệm và tập thể, chúng tôi, các mục tử của các cộng đoàn công giáo trên toàn thế giới. Chúng tôi đã lắng nghe tiếng nói của các nạn nhân, chúng tôi đã cầu nguyện và xin Chúa và những ai bị xúc phạm thứ tha, chúng tôi đã ý thức về trách nhiệm của chúng tôi, về bổn phận thực thi công bằng trong chân lý, từ chối dứt khoát mọi hình thức lạm dụng quyền bính, lương tâm và tình dục.

Chúng tôi muốn rằng mọi hoạt động và mọi nơi của Giáo hội phải luôn luôn là những nơi hết sức an toàn cho các vị thành niên; mọi biện pháp có thể cần phải được huy động để những tội ác như thế không còn tái phạm, Giáo hội trở thành hoàn toàn đáng tin cậy và có thể tin được trong sứ vụ phục vụ và giáo dục các trẻ, theo giáo huấn của Chúa Giêsu.

Theo cách này, chúng tôi sẽ biết hợp tác hết lòng và một cách hữu hiệu, với tất cả mọi người thiện chí và tất cả các lực lượng tích cực của xã hội, trong tất cả các quốc gia và trên bình diện quốc tế, để đấu tranh chống lại tới cùng cái hiểm họa hết sức trầm trọng của bạo lực, dưới mọi hình thức, đối với hàng trăm triệu trẻ vị thành niên, các trẻ nữ và trẻ nam, các thiếu niên, trên toàn thế giới.”

Mai Tâm (tổng hợp tin từ các nguồn Vatican News, Vatican tiếng Việt, Báo La Vie...)

Trích Tập san Hiệp Thông / HĐGM VN, Số 111 (Tháng 3 & 4 năm 2019)