Giáo hội truyền giáo, sẵn sàng đối thoại với mọi người

Ngày cuối cùng chuyến Tông du của Đức Thánh Cha tại Bồ ĐàoNha

Trước khoảng 170.000 người tập hợp tại Porto, sáng ngày thứ sáu 14-5, ngày cuối cùng của chuyến Tông du Bồ Đào Nha, trong bài giảng Thánh lễ, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI nhấn mạnh đến vai trò truyền giáo của người Kitô hữu trong xã hội, đặc biệt trong xã hội phương Tây đang mất dần tính cách Kitô giáo.

Hôm nay, lễ kính Thánh Tông đồ Matthias, người đã được chọn để thế chỗ Giuđa Iscariot trong hàng ngũ các tông đồ. Đức Thánh Cha nhấn mạnh khi giải thích đoạn Tông đồ công vụ: Matthias đã được kêu gọi vì ngài là một “nhân chứng của hoạt động công khai của Chúa Giêsu và của sự toàn thắng của Ngài trên sự chết”, và ngài đã trung tín đến tận cùng dù không ít người đã từ bỏ.”

Đức Thánh Cha cũng nhắc lại lời của tông đồ Phêrô: “Một trong số họ phải trở thành, cùng với chúng tôi, nhân chứng của sự phục sinh của Chúa.” Và Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI, người kế vị Phêrô, đã cập nhật hóa lời này và nói: “Anh chị em thân mến, anh chị em phải trở thành, cùng với tôi, những nhân chứng của sự phục sinh của Chúa Giêsu. Thực vậy, nếu anh chị em không là những nhân chứng của Ngài trong môi trường sống của anh chị em, thì ai sẽ làm thay anh chị em?”

Đức Thánh Cha nói rõ: “Người Kitô hữu, trong giáo hội và với giáo hội, là một thừa sai do Chúa Kitô gửi đến trong thế gian. Đó chính là sứ vụ không thể bị trì hoãn của tất cả mọi cộng đoàn giáo hội: tiếp nhận Thiên Chúa là Cha và hiến cho thế gian Đức Kitô phục sinh, để mọi tình huống suy nhược và chết chóc được biến đổi, bởi Chúa Thánh Linh thành cơ hội tăng trưởng và sống.”

“Chúng ta không ấn định, nhưng luôn đề nghị, giới thiệu (…). Và cuối cùng thì mọi người sẽ yêu cầu kể cả những kẻ xem ra thờ ơ (…). Những chờ đợi thâm sâu nhất của thế gian và những khẳng định lớn nhất của Tin Mừng sẽ gặp nhau trong sứ vụ  không thể bác bỏ của chúng ta.”

Nhưng Đức Thánh Cha cũng xua đi cơn cám dỗ của các dân tộc đa số Kitô giáo: “Chúng ta cần phải chiến thắng cái cám dỗ bằng lòng với cái chúng ta còn giữ được, hay chúng ta tưởng là có được, với cái thuộc chúng ta: thái độ bằng lòng này sẽ làm lu mờ sự hiện diện của Giáo Hội trong thế gian. Từ buổi đầu, dân Kitô hữu đã thấy được một cách rõ ràng tầm quan trọng của việc loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu cho tất cả những ai chưa biết đến.”

Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh đến tầm quan trọng của sự đối thoại trong một thế giới đã biến đổi nhiều: “Trong những năm gần đây, khung cảnh nhân văn, văn hóa, xã hội và tôn giáo của nhân loại đã thay đổi: ngày nay Giáo Hội được mời gọi đối diện với những thách thức mới và Giáo Hội sẵn sàng đối thoại với các nền văn hóa và tôn giáo khác nhau, tìm cách xây dựng với mọi người thiện chí sự sống chung hòa bình của các dân tộc.”

Đức Thánh Cha mô tả sự lớn lao của nhiệm vụ: “Cánh đồng truyền giáo Ad Gentes ngày nay đã được mở rộng rất nhiều và không còn được định nghĩa chỉ trên cơ sở địa lý. Thực vậy, không chỉ các dân tộc không phải là Kitô giáo và những vùng đất xa xôi mới chờ đợi chúng ta mà cả những môi trường văn hóa-xã hội và nhất là các con tim, những đối tượng đích thực của hoạt động truyền giáo của dân Thiên Chúa cũng chờ đợi.”

Cuối cùng, Đức Thánh Cha nhắc nhở rằng đây là một công việc “phục vụ” và chỗ dựa duy nhất của sứ vụ của Giáo Hội là Đức Kitô phục sinh: “Chúng ta được kêu gọi để phục vụ nhân loại của thời đại chúng ta, chỗ dựa duy nhất của chúng ta là Chúa Giêsu, do đó, hãy để Lời của Ngài soi dẫn chúng ta.”

“Tất cả đều được hiểu từ Đức Kitô, từ nguồn gốc và tính hiệu quả của sứ vụ. Sứ vụ, chúng ta luôn nhận từ Chúa Kitô, Đấng bày tỏ cho chúng ta biết điều Ngài đã nghe được từ Cha Ngài, và chúng ta dấn thân vào sứ vụ bởi Thánh Thần, trong Giáo hội. Như bản thân Giáo hội, công trình của Chúa Kitô và của Thánh Thần của Ngài, đây là sứ vụ đổi mới diện mạo của trái đất xuất phát từ Thiên Chúa, luôn luôn chỉ từ Thiên Chúa!”

Diễn văn của Đức Thánh Cha tại sân bay Porto

Trước khi lên máy bay về lại Roma, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI bày tỏ với tất cả mọi người, tín hữu hay không, lòng biết ơn của ngài vì sự tiếp đón Bồ Đào Nha đã dành cho ngài trong bốn ngày của chuyến Tông du tại Lisbon, Fatima và Porto. Một cuộc hành trình được đặt dưới dấu chỉ của đối thoại với những người không nghĩ như Giáo Hội nghĩ.

“Ước mong sự đồng tâm vốn thiết yếu cho một sự cố kết vững chắc không ngừng lớn lên trong anh chị em”, đó là ước mong của Đức Thánh Cha đối với một đất nước đang có những phân tán vì một số đạo luật được phê chuẩn khiến các quan hệ giữa Giáo hội và Nhà nước đôi lúc trở nên khó khăn, vì những đạo luật này bị xem là đi ngược lại nhân học Kitô giáo và giáo huấn của Giáo Hội, như luật nhìn nhận việc ly dị, nhìn nhận hôn nhân giữa những người cùng phái tính…

Sự đồng tâm này, như Đức Thánh Cha nhấn mạnh, là “con đường cấn thiết để giải quyết, với trách nhiệm chung, các thách thức đang đặt ra cho quý vị.”

Đức Thánh Cha khuyên phải kết hiệp “ý thức về Thiên Chúa” và “sự cởi mở liên đới”: “Cầu mong dân tộc vinh quang này tiếp tục bày tỏ sự cao cả tâm hồn của mình, ý thức sâu sắc về Thiên Chúa, sự cởi mở liên đới được hướng dẫn bởi những nguyên tắc và những giá trị thấm nhuần chủ nghĩa nhân văn Kitô giáo.”

Tuy nhiên, tâm điểm của cuộc hành trình là Fatima: “Tại Fatima, tôi đã cầu nguyện cho toàn thể thế giới, cầu mong tương lai sẽ đem lại một tình huynh đệ và liên đới lớn hơn, một sự tôn trọng lẫn nhau lớn hơn, một sự thân thiện và một niềm tin tưởng được đổi mới nơi Thiên Chúa, Cha chúng ta ở trên trời.”

Đức Thánh Cha cũng chào mừng “niềm tin và lòng đạo” của người công giáo Bồ Đào Nha, “tinh thần  phấn chấn của thanh thiếu niên”, “lòng gắn bó trung tín của các linh mục, các phó tế và tu sĩ”, “sự tận tâm mục tử của các giám mục”, “ý muốn rõ ràng tìm kiếm chân lý và cái đẹp trong thế giới văn hóa”, “sự sáng tạo của các tác nhân mục vụ xã hội.”

Cuối cùng, Đức Thánh Cha cám ơn tất cả mọi người, không phân biệt có tín ngưỡng hay không, đã dành cho ngài những tình cảm tốt đẹp, nồng hậu trong những ngày ngài ở tại Bồ Đào Nha.